Tarih ansiklopedisi
İslâm tarihindeki kişiler, devletler, olaylar ve kavramlar.
Hindistan’da Afganlaşmış Kalacların kurduğu devlet. Delhi Türk Devleti’nin son sultânı Âlem Şâh’ın taht’tan Çekilmesiyle bu devlet sona erdi. Behlül Lûdî, 1451 senesi Nisan ayının on dördünde tahta çıkarak Delhi’de Lûdî hanedanını kurdu.
Devamını oku →Ebû Tâhir bin Mühammed’in Luristan’da kurduğu Atabeglik. Muhammed bin Ali, Salgurlulardan Sungur Bey’in hizmetinde Şebankarelere karşı yapılan seferde kendisini gösterdi. Sungur Bey. mükâfat olarak Kuh-i Gîlûye’yi verdi ve onu Curistan’ın fethine gönderdi. Muhammed bin Ali’nin ölümü üzerine yerine geçen oğlu Ebû Tâhir, Luristan’ın fethini tamamladı ve Sun…
Devamını oku →Endülüs’te yetişen ünlü kimya ve matematik âlimi. İsmi, Mesleme bin Ahmed bin Kasım bin Abdullah el-Macritî olup, künyesi Ebû Kâsım’dır. 950 (H. 338) senesinde, şimdi İspanya’nın başkenti olan Madrid’de doğdu. Bu yüzden el-Macritî nisbesini aldı. 1007 (H. 397) senesinde Kurtuba’da vefat etti. Endülüs’te yetişen âlimlerin en meşhûrlarındandır.
Devamını oku →İslâm âlimlerinin büyüklerinden, insanları Hakka davet eden, onlara doğru yolu gösterfp, hakîkî saadete kavuşturan ve kendilerine Silsile-i aliyye denilen büyük âlim ve velîlerin on birincisidir. Mâverâünnehr bölgesinin Tûr-i Sînâ gibi mukaddes bir yer olmasına vesile olan, orayı nûrlandıran büyük âlim ve velîlerden olan Mahmûd-i İncirfagnevî (rahmetullah…
Devamını oku →Kuzeybatı Afrika’da yetişen Mâlikî mezhebi âlimlerinden. İsmi, Ahmed bin Muhammed bin Ahmed bin Yahya bin Abdürrahmân bin Ebi’l-lyş bin Muhammed et-Tilmsânî’dir. Künyesi Ebü’l-Abbâs olup, Makkarî ve Tilmsânî nisbetleriyle meşhûr oldu. Lakabı, Şihâbüddîn idi. 1584 (H. 992) veya 1591 (H. 1000) senelerinde Cezayir’in Tilmsân şehri yakınlarında bulunan Makkar…
Devamını oku →Abbasî Devleti’nin ikinci halîfesi. Künyesi Ebû Ca’fer, ismi Abdullah bin Muhammed’dir. 719 (H. 101) senesinde Hümeyme şehrinde doğdu. 775 (H. 158)’de vefat etti. Yirmi bir sene halîfelik yaptı. İleri görüşlü, cesur ve heybetli idi. Muhakemesinin kuvveti bakımından Abbasî halîfelerinin en meş-hûrlarındandır. Abbasî Devleti’nin kuruluşunu tam olarak gerçek…
Devamını oku →Evliyanın büyüklerinden. Adı Ma’rûf bin Fîrûz olup, künyesi Ebû Mahfûz’dur. Doğum târihi kesin olarak bilinmemektedir. 815 (H. 200) senesinde Bağdâd’da vefat etti. Bağdâd’ın Kerh beldesinden olduğu için Kerhî denilmiş, Ma’rûf-i Kerhîolarak tanınmıştır. Sofiyye-i aliyyenin büyüklerindendir. Tasavvufta örnek, Hakteâlâya giden yolun rehberi, çeşit çeşit mari…
Devamını oku →Tefsîr ve Şafiî mezhebi fıkıh âlimi. Künyesi Ebü’l-Hasen olup, ismi Ali bin Muhammed bin Habîb el-Basrî’dir. Mâverdî nisbesiyle meşhûr oldu. Lakabı, Akdâl-kudât’dır (Kadılar kadısı). 974 (H. 364)’de Basra’da doğdu. Çocukluğu ve gençliği Basra’da geçmiş, tahsîline orada başlayıp devam etmiştir. Daha sonra zamanının en önemli ilim ve kültür merkezi olan Bağ…
Devamını oku →Evliyanın büyüklerinden. İnsanları Hakk’a davet eden, doğru yolu göstererek hakîkî saadete kavuşturan ve kendilerine Silsile-i aliyye denilen âlim ve velîlerin meşhûrlarından. İsmi, Şemseddîn Habîbullah’dır. Hazret-i Ali’nin neslinden olup, seyyiddir. Yirmi sekiz batında hazret-i Ali’ye ulaşır. Babası Mirza Çan’dır. Bu isme izafeten Cân-ı Canan denilmişti…
Devamını oku →İnsanların madden ve ruhen huzura kavuşturulması. Medeniyet kelimesinin aslı Arabça olup, şehir mânâsına gelen Medine kökünden gelmektedir. Medeniyetin çok çeşitli tarif ve îzâhları yapılmıştır. İslâm âlimleri medeniyeti; “Tâmir-i bilâd, terfîh-i ibâd” şeklinde tarif etmişlerdir. Bu tarif kısaca, beldelerin îmâr edilerek insanlığın ihtiyâçlarını karşılaya…
Devamını oku →İslâm Devleti’nin ilk başşehri. Peyamber efendimizin Mekke-i mükerremeden hicret ederek yerleştiği, ilk islâm Devleti’ni kurduğu ve kabr-i şerîfinin bulunduğu şehir. Bu sebeplerden dolayı Medîne-i münevvere yâni nûrlanmış şehir adıyla anılmıştır. Arablar, buraya gelmeden önceki devirlerde ve câhiliyye Arabları devrinde Yesrib olarak bilinen bu mübarek bel…
Devamını oku →İslâm medeniyetinde öğretimin yapıldığı müesseseler. Buralarda din ve fen ilimleri öğretilirdi. Arabça “Derase” kökünden gelen medrese kelimesi; talebenin ders alıp ilim öğrendiği yer mânâsına mekân ismidir. Umûmî olarak sıbyan mektebinin (ilk okulun) üstünde eğitim ve öğretim yapan orta ve yüksek tahsil müesseselerine medrese denilmiştir. Medrese tâbiri…
Devamını oku →Kıyamete yakın gelerek, islâmiyet’i yeryüzüne hâkim kılacağı, Peygamber efendimiz tarafından haber verilen zât.
Devamını oku →Abbasî Devleti’nin üçüncü halîfesi. Künyesi Ebû Abdullah, ismi Muhammed’dir. Babası, İkinci Abbasî halîfesi Mensûr’dur. 744 (H. 126) senesinde Humeyme’de doğdu. 789 (H. 173)’de Bağdâd’da vefat etti. Mensur hilâfete geçtiği zaman henüz on beş yaşında olan oğlu Mehdî’yi kendine veliahd tâyin etmeyi düşündüğünden, onun; hem devlet yönetiminde, hem askerî yön…
Devamını oku →Peygamber efendimizin doğduğu şehir. Müslümanların kıblesi olan Kâbe-i muazzamanın içinde bulunduğu, İslâm âleminin merkezi olan mukaddes belde.
Devamını oku →Büyük Selçuklu Sultânı. Sultan Alb Arstan’ın oğludur. 1055 senesinde doğdu. Büyük Selçuklu Devleti’nin topraklarını en geniş hâle getirdiği için Ebü’l-Feth (çok fethedici, fetihlerin babası) lakabıyla anıldı. Sâhib olduğu bâzı üstün hususiyetler sebebiyle, özel bir eğitim ve öğretim gösterilerek yetiştirildi.’ Küçük yaşlarından itibaren devletin idaresiyl…
Devamını oku →1250-1517 yılları arasında Mısır ve Suriye dolaylarında hüküm süren devlet. Memlûk, Arabçabir kelime olup köle demektir. Bu yüzden Memlûkler Devleti’ne Kölemenler de denilmektedir.
Devamını oku →Abbasî halîfelerinin yedincisi. Halîfe Harun Reşîd’in oğludur. 786 (H. 170)’de Bağdâd yakınlarındaki Yâsisîye’de doğdu. Annesi, Meracil adlı bir câriyedir. Küçük yaşta devrin meşhûr âlimlerinden ilim tahsiline başlayıp, onların terbiyesiyle yetiştirildi. Arab edebiyatı, fıkıh, hadîs ve diğer yüksek İslâmî ilimleri tahsil edip, ihtisas sahibi oldu. Fen ve…
Devamını oku →Erzincan, Kemah ve Divriği’de onbirinci asrın sonundan on üçüncü asrın sonuna kadar hâkim olan Türk beyliği. Kurucusu olan Mengücük Gazi, Büyük Selçuklu Devleti sultanlarından Alb Arslan’ın kumandanlarındandır. 1071 Malazgird Zaferi’nden sonra Anadolu’nun zaptı için vazifelendirilenler arasında bulunan Mengücük Gazi, Anadolu’daki fetihlerde şehîd oldu. Me…
Devamını oku →Güneybatı Anadolu’da kurulan Türk beyliği. Merkezi bugünkü Muğla şehri olup, hâkimiyetleri on üçüncü asrın ortalarından başlıyarak, on beşinci asrın başlarına kadar sürmüştür. Askerî ve siyâsî hâkimiyet başta olmak üzere Anadoluda iskân siyâsetini de pekiştirmek istiyen Selçuklular; Moğol zulmünden kaçan Türk boylarını Bizans’a karşı gaza akınları yapmala…
Devamını oku →On ikinci asrın sonundan on altıncı asrın ortalarına kadar Fas’ta hüküm süren hanedan. İslâm kaynaklarının ve Avrupalıların Benî Merin de dedikleri hanedan, göçebe Zenâte Berberî kabîlelerindendir. Muvahhidînlerin Fas’ı zabt etmelerine karşı mücâdele eden bu kabileler, Ebû Muhammed Abdülhakk tarafından teşkilâtlandırıldı. 1196’da Merînîlerin başına geçen…
Devamını oku →On ve on birinci asırda Diyarbakır’da hüküm süren hanedan. Mervânîlerin kurucusu Ebû Abdullah el-Hüseyn bin Düstek el-Bâz, onuncu asrın ortasından îtibâren Doğu Anadolu’da fetihlere girişti. İlk önce Erciş’i ve çevresindeki müstahkem mevkileri aldı. Bâz, nüfuzunu kuvvetlendirerek, Büveyhîlerin hakimiyetindeki Diyarbakır ve Silvan ve Nusaybin’i ele geçirdi…
Devamını oku →Müslümanların ibâdetlerini yaptıkları yer. İbâdet yapmak için toplanılan yerlere mâbed veya ibadethane denir. Yahudilerin mabedine sinagog ve havra, hıristiyanlarınkine kilise ve manastır, müslümanların ibâdet yerine ise cami ve mescid adı verilir. Lügatte mescid, secde edilen yer, cami de; cem eden, toplayan, toplayıcı anlamına gelir. Cami ve mescidler,…
Devamını oku →Kudüs’de Süleyman aleyhisselâm tarafından bina ettirilen mesdd, cami. Peygamber efendimiz zamanında bulunan mescidler arasında, Mekke’ye en uzak mescid olduğu için burası Mescid-i Aksa yâni en uzak mescid ismiyle meşhûr oldu.
Devamını oku →Resûlullah sallallahü aleyhi ve sellem efendimiz zamanında münafıkların, fitne, fesâd yuvası ve silâh deposu olarak Kuba'da yaptırdıkları mescid.
Devamını oku →Yeryüzünde ilk ibâdet yeri olan Kâbe-i muazzamanın etrafında sonradan yapılan caminin adı. Yeryüzünde en mübarek ve mukaddes ibâdet yeri olan Kâbe-i muazzamanın etrafında ve Mekke-i mükerremenin ortasında bulunan Mescid-i Harâm’ın üstü açıktır. Etrafı üç sıra kubbeli revâklarla çevrili avlu şeklinde ve dikdörtgen biçimindedir. İstanbul camilerinin avlular…
Devamını oku →Peygamber efendimizin, hicretten sonra Eshâb-ı kiram ile birlikte Medîne-i münevverede inşâ ettiği mescid, cami. Mescid-i Nebî, Mescid-i Resûl, Mescid-i Seâdet ve Mescid-i Şerîf adlarıyla da bilinir. Bu mescid, Resûlullah sallallahü aleyhi ve sellem Medine’ye hicret ettiği zaman devesinin ilk çöktüğü yerde inşâ edilmiştir.
Devamını oku →Âlemlerin sultânı sevgili peygamberimiz Mubammed aleyhisselâmın doğum zamanı. Resûlullah efendimiz, hicretten 53 sene evvel Rebî’ul-evvel ayının on ikinci Pazartesi gecesi sabaha karşı, Mekke’nin Hâşimoğulları mahallesinde, Safa tepesi yakınında bir evde doğdu. Bugün, mîlâdî 571 yılına ve Nisan ayının yirmisine rastlamaktadır. Peygamber efendimizin doğum…
Devamını oku →Mutlak müctehid bir âlimin, Allahü teâlânın rızâsına kavuşmaları için, müslümanların inanmaları ve yapmaları îcâb eden hususlara dâir dînî delillerden çıkarıp bildirdikleri hükümler. Mezheb kelimesi, lügatte; gitmek, tâkib etmek ve gidilecek yol... demektir, îtikâdî ve amelî olmak üzere iki kısımda mütâlâa edilir.
Devamını oku →Resûlullah sallallahü aleyhi ve sellem efendimizin göklere çıkarılması, bilinmeyen yerlere götürülmesi. Bu hâdise, Receb ayının yirmi yedinci gecesine rastlar. Mi’râc; lügatte, merdiven anlamına gelmektedir.
Devamını oku →Hindistan’da Kâdiyânîlik adlı bozuk yolun kurucusu. Moğol asıllı bir ailenin çocuğu olarak 1835 yılında Hindistan’da Pencab eyâletine bağlı Kâdiyân’da doğdu. Çocukluğu ve gençliği burada geçti. İlk tahsîlini de burada tamamladı. İsmâilî fırkası mensubu idi. Çok kitap okudu. Azılı bir Ehl-i sünnet düşmanı olarak yetişti. Siyâlkut bölge mahkemesinde küçük b…
Devamını oku →Asya kavimlerinden. Asıl yurtları Doğu Asya’daki Moğolistan’dır. Kısa zamanda Asya kıt’asmın büyük bir kısmına sâhib olup, yayıldılar. Günümüzde, sâdece Çin ile Rusya arasındaki Moğolistan’da istiklâlsiz olarak yaşarlar. Doğu Asya’daki sarı ırkın Mongaloid tipindendirler. Dilleri Moğolcadır.
Devamını oku →Din ve fen bilgilerinde âlim, velî, şâir. İsmi, Abdurrahmân bin Nizâmeddîn Ahmed, lakabı Nûreddîn’dir. Câmî ve Mevlânâ nisbetleriyle meşhûr oldu. Anadolu’da Molla Câmî diye tanındı. 1414 (H. 817) senesinde İran’ın Cam kasabasında doğdu. İmâm-ı Muhammed Şeybânî hazretlerinin neslindendir. Beş yaşında Muhammed Pârisâ hazretlerinin huzuruna götürülüp, tevecc…
Devamını oku →Eshâb-ı kiramın büyüklerinden. Emevî Devleti’nin kurucusudur. Hicretten 19 yıl evvel (m. 604)’de Mekke’de doğdu. Babası, Ebû Süfyân bin Harb, bin Ümeyye, annesi Hind’dir. Peygamberimizin kayın biraderi olup, Mekke feth edildiği gün babası ile beraber müslüman oldu. Sonra Medine’ye yerleşerek, Peygamberimizin; “Yâ Rabbî! Onu doğru yolda bulundur ve başkala…
Devamını oku →Eshâb-ı kiramın büyüklerinden. Ensârdan olup, helâl ve haram ilmini en iyi bilenlerdendir. Adı, Muâz bin Cebel bin Amr bin Evs bin Âbid bin Adiy bin Ka’b el-Ensârî’dir. Künyesi, Ebû Abdullah’dır. Mîlâdî 605 senesinde Medine’de doğdu. 640 (H. 18) yılında Kudüs ile Remle arasındaki Amvas köyünde vefat etti. İkinci Akabe bî’atında, kendi canlarını ve malları…
Devamını oku →Eshâb-ı kiramın meşhûr dâhi ve valilerinden. İsmi, Mugîre olup, künyesi; Ebû Îsâ ve Ebû Abdullah’dır. İsmi ve nesebi, Mugîre bin Şu’be bin Ebî Âmir bin Mes’ûd bin Mu’teb bin Mâlik bin Ka’b bin Amr bin Avf bin Kays’dır. Tâif’in, Sakîf kabilesine mensubdur. Bi’setten önce muhtemelen 600 senesinde Tâifte doğdu. 670 (H. 50) senesinde Kûfe’de taun (veba) hasta…
Devamını oku →Allahü teâlânın habîbi, sevgilisi, yaratılmış bütün insanların, mahlûkâtın her bakımdan en üstünü, en güzeli, en şereflisi, Allahü teâlânın medhettiği ve bütün insanlara ve cinne peygamber olarak seçip gönderdiği, son ve en üstün peygamber. Âlemlere rahmet olarak gönderilmiş olup, her şey O’nun hürmetine yaratılmıştır. Mübarek ismi; “Pek çok, tekrar tekra…
Devamını oku →Hâce Ali Râmîtenî hazretlerinin yetiştirdiği evliyanın büyüklerinden. Kendilerine Silsile-i aliyye denilen büyük İslâm âlimlerinin on üçüncüsüdür. Râmîten ile Buhara arasında bulunan ve Râmîten’e iki, Buhârâ’ya ise altı kilometre uzaklıkta bulunan Semmâs köyünde doğdu ve 1354 (H. 755)’de orada vefat etti. Tasavvuf ilmini büyük âlim Ali Râmîtenî’den öğrend…
Devamını oku →On iki imâmın beşincisi. Hazret-i Hüseyn’in torunu ve İmâm-ı Zeynel’âbidîn’in oğlu olup, Tâbiîndendir. 676 (H. 57) senesinde Medîne’de doğdu. 731 (H. 113)’de orada vefat etti. Medîne’deki Bakî kabristanında babasının yanına defnedildi. Ca’fer-i Sâdık’ın babasıdır. Künyesi Ebû Ca’fer’dir.
Devamını oku →Evliyanın büyüklerinden. İnsanları Hakka davet eden, doğru yolu göstererek saadete kavuşturan ve kendilerine Silsile-i aliyye denilen büyük âlim ve velîlerin yirmi ikincisidir. İmâm-ı Rabbânî Ahmed-i Fârûkî Serhendî hazretlerinin hocasıdır. Babasının ismi Abdüsselâm olup, fazîletli bir zât idi. Annesi ise hazret-i Hüseyn’in soyundan olup, seyyide ve mübar…
Devamını oku →Eshâb-ı kiramın meşhûrlarından. Yaklaşık olarak 588 yıllarında Medîne’de doğdu. 664 (H. 43) senesinde Medine’de vefat etti. İslâm’ın ilk yıllarında Mus’ab bin Umeyr (radıyallahü anh) vasıtasıyla müslüman oldu. İslâmiyet’i çok iyi öğrenen ve bilen Muhammed bin Mesleme, cesaret ve yiğitliğiyle de meşhûr olup, Eshâb-ı kiramın ileri gelenlerindendir. Peygambe…
Devamını oku →On iki imâmın dokuzuncusu. Künyesi Ebû Ca’fer olup, ismi, Muhammed Cevâd bin Ali bin Mûsâ Kâzım bin Ca’fer-i Sâdık bin Muhammed Bakır bin Zeynel Âbidîn bin Hüseyn bin Ali bin Ebî Tâlib’dir. İmâm-ı Takî lakabı ile meşhûrdur. 811 (H. 195) yılında, Receb ayının onunda Medine’de doğdu. 835 (H. 220) yılında Zilhicce ayının altısında Bağdâd’da vefat etti. Kabri…
Devamını oku →Hazret-i Ali’nin, ilmi ve kahramanlığı ile meşhûr oğlu. Annesi, Havle binti Ca’fer bin Kays-ı Hanefiyye olduğu için, İbn-i Hanefiyye denilir. Hicretin 21’inci senesinde doğdu. 690 (H. 71)’de Medine’de vefat etti. Muhammed Hanif, Muhammed Hanefiyye ve Muhammed-ül-Ekber de denir. İsmi Muhammed, künyesi Ebü’l-Kâsım’dır.
Devamını oku →Evliyanın meşhûrlarından, büyük İslâm âlimi. Hicrî ikinci bin yılının müceddidi İmâm-ı Rabbânî hazretlerinin üçüncü oğlu. İnsanları Hakk’a davet eden, doğru yolu göstererek saadete kavuşturan ve kendilerine Silsile-i aliyye denilen büyük âlim ve velîlerin yirmi dördüncüsüdür. Lakabı Mecdüddîn olup, Urvet-ül-vüskâ ismiyle meşhûrdur. Urvet-ül-vüskâ; sağlam…
Devamını oku →On iki imâmın sonuncusu, ismi Muhammed bin Hasen-i Askerî bin Ali’dir. Künyesi Ebü’l-Kâsım’dır. Lakabı Mehdî, Kâim ve Muntazır’dır. 870 senesi Ramazan ayının yirmi üçüncü günü Samarra’da doğdu. 888 (H. 275) yılında Medîne’de vefat etti.
Devamını oku →Evliyanın büyüklerinden, insanları Hakk’a davet eden, doğru yolu göstererek saadete kavuşturan ve Silsile-i aliyye denilen büyük âlim ve velîlerin on dokuzuncusudur. Semerkandlı olup, doğum târihi bilinmemektedir. 1529 (H. 936) senesinde Semerkand’a bağlı Hisar kasabasının Vahş köyünde vefat etti. Kabr-i şerîfi oradadır.
Devamını oku →Endülüs’te yetişen astronomi ve matematik âlimi. İsmi, Yahya bin Muhammed bin Ebî Şükr elmağribî el-Endülüsî olup, lakabı Muhy-il-mille veddîn’dir. Endülüs’de doğmuş olup, doğum ve ölüm târihleri belli değildir. On üçüncü asırda yaşadığı bilinmektedir, ilim öğrenmek için Suriye’ye ve Merâga rasathanesine gitti. Nâsırüddîn Tûsî ile beraber rasadlarda bulun…
Devamını oku →Hindistan evliyasının büyüklerinden. İsmi, Hasen bin Gıyâsüddîn Hüseyn el-Hüseynî’dir. Mu’înüddîn lakabı ile tanınmıştır. Peygamber efendimizin neslinden ölüp seyyiddir. 1136 (H. 531) senesinde Horasan’da doğdu. 1236 (H. 634) yılında Ecmîr’de vefat etti. Kabri oradadır.
Devamını oku →Kuzey Afrika, İspanya ve Balear adalarına hâkim olup, devlet kuran bir hanedan. Merkezi Fas’ta olan devletin başşehri Merrakeş’tir. İslâm kaynaklarında Murâbıtîn veya Mülessimîn olarak geçen hanedana, Avrupalılar Almoravides derler.
Devamını oku →Meşhûr kumandan; Kuzeybatı Afrika ve İspanya fâtihi. 640 (H. 19) senesinde Şam’da doğdu. 717 (H. 99) yılında Vâdilkurâ’da vefat etti.
Devamını oku →On iki imâmın yedincisi. Eshâb-ı kiramın sohbetinde bulunmakla şereflenen Tabiîn devrinin yüksek âlimlerinden ve evliyanın büyüklerindendir. Ca’fer-i Sâdık’ın oğlu, İmâm-ı Ali Rızâ’nın babasıdır. Annesinin ismi Humeyde-i Berberîyye’dir. Resûlullah efendimizin torunu olup, hazret-i Ali ile hazret-i Fâtıma’nın neslindendir. Hazret-i Hüseyn’in çocuklarından…
Devamını oku →Eshâb-ı kiramın büyüklerinden. İslâmiyet’in ilk yıllarında Müslüman oldu. Habeşistan’a sonra da Medine’ye ilk hicret edenlerdendir. Birinci Akabe bî’atında müslüman olan on iki kişi, Resûlullah’dan dînî hükümleri ve Kur’ân-ı kerîm öğretmesi için bir muallim (öğretmen) istediler. Bunun üzerine Resûlullah tarafından Medîne’ye muallim olarak gönderildi. Bedr…
Devamını oku →Abbasî halîfelerinin sekizincisi. Künyesi Ebû İshâk, asıl ismi Muhammed'dir. Hârûn Reşîd'in oğludur. 796 (H.180) senesinde Bağdâd'da doğdu. İyi bir tahsîlden sonra, kardeşi Me'mûn'un halîfeliği sırasında bâzı vazifeler alan Mu'tasım, 816 (H.201) senesinde hac emirliği yaptı. Anadolu'da Bizans ordusuna karşı yapılan savaşa katıldı. 828 (H.213) senesinde Mı…
Devamını oku →Hicrî ikinci asırda Vâsrl bin Ata tarafından kurulan ve aklı nakilden önde tutan bir bid’at fırkası. “Kul, kendi fiillerini kendi yaratır” diyerek kaderi inkâr ve; “Büyük günâh işleyen kimse ne kâfirdir, ne de mü’mindir. O kimse iki menzile arasında bir menzilededir” diyerek Ehl-i sünnetten ayrıldılar.
Devamını oku →On ikinci ve on üçüncü asırlarda, Kuzey Afrika, Endülüs, Tunus ve Fas’a kadar bütün batı müslüman ülkelerine hâkim olan hanedan. Bu hanedana Avrupalılar Almohades derler. Muvahhidîn hanedanının kurulmasını Mesmuda Berberî kabilesinden İbn-i Tûmart sağladı, İbn-i Tûmart, doğudaki İslâm ülkelerini gezerek, tahsîl gördü. Bâzı hâl ve hareketlerinde ifrat sahi…
Devamını oku →On dördüncü asırda, Güney İran’da hüküm süren hanedan. Şerâfeddîn Muzaffer tarafından kurulan hanedanın aslı, İslâm dînini yaymak için Arabistan yarımadasından gelip, Horasan’a yerleşenlere dayanır. Şerâfeddîn Muzaffer’in cesareti ve muharipliği, İlhanlı sultânı Gazan Hân’ın dikkatini çekti ve kendisine, Emîr-i Hezârâ rütbesi verdi. 1294 senesinde Yezd ci…
Devamını oku →Tabiînin meşhûrlarından. Künyesi Ebü’l-Haccâc’dır. İbn-i Cübeyr ve Mahzûm kabilesine mensub olduğu için de Mahzûmî denilmiştir. 645 (H. 24) senesinde doğdu. 723 (H. 104)’de Mekke’de namazda secde hâlinde iken vefat etti. Tefsîr, hadîs, fıkıh ve kıraat ilimlerinde zamanının ileri gelen âlimlerinden olup, tefsîr ilminde yüksek derecede idi. Bu sebeble tefsi…
Devamını oku →Medreselerde ders veren öğretim üyesi, profesör. Arabça’da, “ders” masdarından gelen müderris kelimesi; dert veren muallim ve ders ver. meye ehil ve salahiyetli olan ilim sahibi kimse mânâsındadır. Târihte, devrin mekteb ve medreselerinde eğitim ve öğrenimini tamamlayıp, icazet aldıktan sonra, medreselerde ve camilerde din ve fen ilimlerini ders vererek ö…
Devamını oku →Allahü teâlâyı başka cisim ve varlıklara benzeten, Kur’ân-ı kerîmdeki müteşâbih âyetleri zahir mânâsına göre açıklayıp, Allahü teâlânın el ve yüz gibi uzuvlarının olduğunu iddia ederek doğru yoldan ayrılan fırka. Allahü teâlâya cihet ve mekân izafe ederler. Müstakil ve sistemli bir fırka olmaktan çok, umûmî olarak bu îtikâda sâhib olan kişi ve gruplara mü…
Devamını oku →İslâm âlimlerinden. Zooloji ve botanik ilminde meşhûr oldu. İsmi Nadr bin Şumeyl bin Hûşe et-Temîmî el-Mâzinî’dir. Hicrî üçüncü, mîlâdî dokuzuncu asırda yaşadı. Doğum târihi bilinmemektedir. 820 (H. 204) senesinde Merv şehrinde vefat etti. Aslen Basralıdır. Küçük yaşta ilim tahsiline başladı. Büyük âlim Halil bin Ahmed ve başkalarından okudu. Çeşitli ilim…
Devamını oku →