Tarih ansiklopedisi
İslâm tarihindeki kişiler, devletler, olaylar ve kavramlar.
Harran’da yetişen evliyanın büyüklerinden ve ariflerin ileri gelenlerinden. İsmi, Hayât bin Kays bin Rahhâl bin Sultan el-Ensârî el-Harrânî’dir. Harran şehrinde doğup yetiştiği için Harrânî nisbeti ve Şeyh-ül-Kıdve lakabı ile meşhûr oldu. Doğum târihi belli değildir. Ömrünün 50 senesine yakınını Harran’da geçirmiş büyük bir velîdir. İnsanlar ve bâzı sulta…
Devamını oku →Resûl-i ekrem sallallahü aleyhi ve sellem efendimizin, 628 (H. 7) senesinde Hayber’de yahûdîlere karşı kazandığı zafer ve bölgenin fethi. Daha önce Medine’de oturan yahûdîler, yaptıkları ihanetler ve suikastlar sebebiyle Medine’den sürülmüşlerdi. Kin ve intikam hırsıyla yandıklarından, doğruca Hayber’deki soydaşlarının yanlarına sığınmışlar ve fırsat koll…
Devamını oku →Evliyanın büyüklerinden. Asıl adı Muhammed bin İsmail olup, künyesi Ebü’l-Hasen’dir. Aslen, Samarrâ şehrinden olup, Bağdâd’da ikâmet ederdi. Daha çok Hayr-ün-Nessâc lakabı ile meşhûrdur. Sırrî-yi Sekâtî’nin talebesi, Cüneyd-i Bağdadî ile Ebü’l-Hüseyn Nuri’nin akranı idi. Ebû Hamza Bağdadî ve başka zâtlarla görüşüp sohbet etti. Ebü’l-Abbâs ibni Ata, Ebû Mu…
Devamını oku →Yer çekimi ve terâzilerle âlâkalı açıklamalar yapan fizik, astronomi ve matematik âlimi. İsmi Abdurrahmân el-Mansûr el-Hâzinî olup, künyesi Ebü’l-Feth’dir. Doğum târihi belli değildir. Türkistan’ın Merv şehrinde yetişti ve 1118 (H. 512) senesinden itibaren tanınıp meşhûr oldu. 1155 (H. 550) senesinde vefat etti. Bâzan Ebû Ca’fer Ali Hâzini adlı başka bir…
Devamını oku →Tabiînin meşhûrlarından. İsmi, Hemmâm bin Münebbih bin Kâmil olup, künyesi Ebû Ukbe’dir. Aslen Yemenli olduğu için Yemânî, San’a şehrinden olduğu için Sanâî, İslâmiyet’ten önce Yemen’e gelip yerleşen İranlıların soyundan olduğu için de El-Ebnâî nisbeleriyle bilinir. Doğum yeri ve târihi kesin olarak bilinmemekte olup, hayâtı hakkında da kaynaklarda fazla…
Devamını oku →Server-i âlem sallallahü aleyhi ve sellem efendimizin müşriklere karşı Hicret’in beşinci yılında Medîne’de yaptığı müdâfaa muharebesi. Medîne-i münevvere’den sürülen fitne ve fesat kaynağı yahûdî Nâdiroğulları, gruplara ayrılmış, bir kısmı Şam’a, bir kısmı da Hayber’e gitmişlerdi. Fakat kalblerini, islâm’a ve Peygamber efendimize olan kin ve intikam duygu…
Devamını oku →Resûl-i ekrem sallallahü aleyhi ve sellem efendimizin, Allahü teâlânın emri ile 622 senesinde Mekke’den Medine’ye göç etmesi. Lügatte; göç etmek, bir memleketten başka bir memlekete gitmek manasınadır. Hemen hemen bütün peygamberler; îmânlarını korumak ve dinlerinin emirlerini yerine getirmek için hicret etmişlerdir. Bunlardan Lût, Mûsâ, İbrahim ve Îsâ al…
Devamını oku →Kadın sahabilerden. Medîne-i münevverede güzelliği ve ahlâkı ile meşhûrdu. Tevekkül sahibi, kazaya, rızâ gösteren ve hazret-i Resûlullah’a ziyâdesi ile bağlı olup sözünden çıkmayan bir Sahâbiye idi. Âhıreti çok düşünüp, hiç aklından çıkarmaz, onun için hazırlanıp sâlih ameller işlemeye çalışırdı.
Devamını oku →Kadın Sahâbîlerden. Mekke müşriklerinden Utbe bin Rebîa’nın kızı, Ebû Süfyân’ın hanımı ve sevgili Peygamberimizin hanımlarından Ümmü Habîbe (r. anhâ) ile hazret-i Muâviye’nin annesidir. Mekke’de doğdu. Doğum târihi bilinmemektedir. Hicretin on üçüncü yılında hazret-i Ebû Bekr’in babası Ebû Kuhâfe ile aynı günde vefat etti.
Devamını oku →Güzel ve düzgün söz söyleme san’atı. Ölçülü ve metodlu konuşana hatîb denilir. Hitabet sâdece konuşmak olmayıp, maksad; dinleyicilere bilgi vermek ve yol göstermektir. Hitabetin insan ve toplumlar üzerinde büyük te’siri vardır. Hitâbet san’atı ilk insan ve ilk peygamber Âdem aleyhisselâmın kendi evlâdını Allahü teâlâdan aldığı emirlerle irşâd etmek için y…
Devamını oku →On altıncı asırda Harezm bölgesinde kurulan bir hanlık. Mâverâünnehr’deki Şeybânî Hükümdarı Muhammed Şeybek Şah-Baht Hân, İran Şahı Şah İsmail Safevî tarafından öldürülünce, ülkesi rafizîler tarafından işgal edildi. Harezm’e de Şah İsmail’in bozuk îtikâdlı valileri geldi. Bölgenin Ehl-i sünnet halkı onların idaresini hazmedemedi. Meşhûr evliyadan Seyyid A…
Devamını oku →On üçüncü asırda Anadolu’da yaşayan büyük şâir. Hayâtı hakkında fazla bir bilgi yoktur. Horasan’da doğduğu, Moğol istilâsı sırasında Anadolu’ya geldiği bilinmektedir. Anadolu’da iken Selçuklu sultânı Üçüncü Alâaddîn Keykubâd’ın takdirini kazanmıştır. Sultanın isteği üzerine, Farsça olarak bir Selçuklu Şehnamesi yazmıştır. Eser bütün araştırmalara rağmen h…
Devamını oku →On sekizinci asrın başlarında Seyhun nehrinin Balkaş Gölü yakasında kurulan Türk hanlığı. Hanlığın merkezi olan Hokand, Abdülkerîm Hân tarafından 1732 senesinde kuruldu. Abdülkerîm Hân’ın ölümünden sonra yerine geçen İrdâna, Çin İmparatorluğunun hudutları Fergana’ya dayandığı zaman Çin hâkimiyetini tanımağa mecbur kaldı. İrdâna, sonraları Çin’e karşı yard…
Devamını oku →Ekliptiğin meylini ölçen astronomi âlimi. İsmi, Hamid bin Hıdr’dır. Künyesi Ebû Mahmûd’dur. Doğum târihi belli değildir. 1000 (H. 391) senesinde vefat etti. Hayâtı hakkında fazla bilgi yoktur. Büveyhîlerden Fahrüddevle (976-997) zamanında Rey’de bulundu. Bu şehrin civarında bulunan Cebel-i Tebruk tepesinde ekliptiğin meylini ölçtü. Bu ölçümü yaparken el-S…
Devamını oku →Evliyanın büyüklerinden. Künyesi, Ebü’l-Hasen olup, ismi, Ali bin Osman bin Seyyid Ali bin Abdurrahmân el-Cullâbî el-Hucvîrî el-Gaznevî’dir. Seyyiddir. Hucvîrî hazretleri Data Genc-i Bahş diye de anılır. Sultan Gazneli Mahmûd zamanında 1009 (H. 400) senesinde Gazne’de doğdu. 1072 (H. 465) senesinde Lâhor’da vefat etti. Doğum ve vefatı için başka târihler…
Devamını oku →Server-i âlem sallallahü aleyhi ve sellem efendimizin 627 (H. 6) senesinin Zilkade ayında, Mekke hududundaki Hudeybiye denilen yerde, Mekkeli müşriklerle yaptığı andlaşma.
Devamını oku →Irak’ta yetişen ve gözle ilgili ilk eseri yazan tıb âlimi. Künyesi, Ebû Zeyd’dir. 810 (H. 194) senesinde Fırat kıyısındaki Hire kasabasında doğdu. Babası eczacıydı. Babasının laboratuarındaki malzeme ve âletler, Huneyn bin İshak’da ilme karşı bir ilgi uyandırdı’. Basra’ya gidip, meşhûr dil âlimi Hâlid bin Ahmed’den Arab dili ve edebiyatını öğrendi. Esas a…
Devamını oku →Resûlullah efendimizin Mekke’nin fethinden sonra müşriklerle Huneyn ve Tâif’te yaptığı savaş. Server-i âlem sallallahü aleyhi ve sellem efendimiz, 629 (H. 8) senesinde, Mekke’yi fethetmek niyetiyle Medine’den çıktıkları zaman, Mekkeçevresinde oturan Hevâzin ve Sakîf isimli iki büyük kabîle; “Müslümanlar bizim üzerimize yürüyecek” zannı ile savaşmak için h…
Devamını oku →Resûlullah sallallahü aleyhi ve sellem efendimizin sırdaşı. İsmi Huzeyfe, künyesi Ebû Abdullah’dır. Babasının ismi Huseyl olup, Yemânî lakabı ile meşhûrdur. 656 (H. 36) senesinde hazret-i Osman’ın şehîd edilmesinden kırk gün sonra vefat etti.
Devamını oku →Tîmûroğulları Devleti’nin Horasan kolunun sultânı ve, şâir. İsmi, Hüseyn Mirza bin Gıyâseddîn Mansûr bin Emîrzâde Baykara bin Ömer Şeyh bin Emir Tîmûr Küregen olup, künyesi Ebü’l-Gâzî’dir. 1438 (H. 842) senesi Haziran ayında Herat’ta doğdu. Annesi de Tîmûrlular sülâlesine mensuptu. 1445’de yedi yaşında iken babası öldü.. On dört yaşına kadar Devlethane sa…
Devamını oku →Resûlullah sallallahü aleyhi ve sellem efendimizin torunu, hazret-i Ali’nin oğlu. On iki irnâmın üçüncüsü, Ehl-i beytin beşincisidir. 627 (H. 6) yılında Medîne’de doğdu, ismini sevgili Peygamberimiz koydu. Künyesi Ebû Abdullah, lakabı seyyid ve şehîddir. 680 (H. 61) senesinde Kerbelâ’da şehîd edildi. Mübarek başı, Mısır’da Karâfe kabristanındadır. Neslind…
Devamını oku →Selçuklu-Bizans Meydan Muharebesi. 1176 güzünde yapılan bu muharebe ile Anadolu Bizanslılardan korunmuştur. Bu muharebe, haçlı seferleri (1096-1270) esnasında, Göller bölgesindeki Kara’mukbeli’de, Anadolu Selçuklu sultânı ikinci Kılıç Arslan ve ordusu ile İmparator Manuel kumandasındaki Bizans ve yardımcı Balkan kuvvetleri arasında meydana geldi. Miriokef…
Devamını oku →On dördüncü asrın ikinci yarısında, Van Gölü kıyısındaki Erciş mıntıkası merkez olmak üzere, kuzeyde Erzurum ve güneyde Musul havalisine kadar uzanan bölgede devlet kuran bir Türkmen hanedanı. Kara Koyunlu oymağı, Kara Koyunlu Devleti’nin çekirdeğini teşkil etmiştir. Sa’dlu, Baharlu, Duharlu, Karamanlu, Alpağut, Cakirlu, Ayinlu, Bayramlu, Ağaç-eri, Düğer…
Devamını oku →On üçüncü asırda Konya ve havalisine hâkim olup, 1487 senesine kadar devam eden büyük Türk beyliği. Karaman aşireti, Oğuzların Avşar boyuna mensubtur. Türkiye Selçuklu sultânı Birinci Alâaddîn Keykûbâd (1219-1237), Türkmen aşiretlerini Rum ve Kilikya hududlarına yerleştirmişti. Bu sırada, 1228 senesinde Kilikya, Ermenilerden alınınca, Ermenek taraflarına…
Devamını oku →Balıkesir ve Çanakkale taraflarında kurulmuş olan bir Türk beyliği. Bu ailenin atası, on birinci asrın ikinci yarısından sonra Orta Anadolu’da bir devlet kuran Melik Danişmend Gazi idi. Türkiye Selçukluları, Danişmendlilerin 1175 senesinde Sivas, 1178’de de Malatya koluna son vererek bu devleti Orta’dan kaldırmıştı. Danişmendli ailesine mensub olanlar, Se…
Devamını oku →Hamdan Karmat tarafından kurulan ve bâtınîliğin bir kolu olan fırka. Küfe yakınlarındaki Nehrin köyünde ortaya çıkan ve bir bâhn? (İsmâiliyye) dâîsi olan Hüseyn el-Ahvazî’nin sapık fikirlerinden etkilenen Hamdan Karmat, Kûfe’de tüccarlık yapardı. Hüseyn el-Ahvezî’nin ölümünden sonra yerine geçerek bâtını sapık fırkasının fikirlerini yaymaya başladı. Hamda…
Devamını oku →Tabiînin büyüklerinden. Medîne-i münevveredeki yedi büyük âlimden biri. İnsanları Hakk’a davet eden, onlara doğru yolu gösterip hakîkî saadete kavuşturan ve kendilerine silsile-i aliyye denilen büyük âlim ve velîlerin üçüncüsüdür. Adı, Kasım bin Muhammed bin Ebû Bekr-i Sıddîk et-Teymî’dir. Babası Muhammed, hazret-i Ebû Bekr’in oğludur. Annesi Sevde, son S…
Devamını oku →1445 senesinde Ruslara karşı kazanılan savaş neticesinde yapılan andlaşmanın bir maddesine izafeten, Moskova’nın yüz altmış kilometre doğusunda Oka nehri boyunda Rusları kontrol altında tutmak gayesiyle, Kazan Hânı Uluğ Muhammed tarafından oğlu Kasım adına kurulan devlet.
Devamını oku →Hanefî âlimlerinden. İsmi, Ebû Bekr bin Mes’ûd bin Ahmed Alâüddîn-i Şâşî’dir. Alâüddîn ve Melik-ül-utemâ lakabları ve Kâşânî nisbetiyle meşhûr oldu. Kaşan, Türkistan’da Seyhun nehrinin kuzeyindeki Fergana bölgesinde bulunan Şâş’ın arkasında, sağlam bir kaleye sahip büyük ve güzel bir beldedir.
Devamını oku →İlk Türk dil bilgini. Hayâtı hakkında bilinenler pek azdır. Ortaya koyduğu eserleri ile, Türk diline büyük hizmet etmiştir. On birinci asırda Karahanlılar Devleti devrinde yetişmiştir. Keşf-üz-zünûn’da adı Mahmûd bin Hüseyn bin Muhammed olarak geçmektedir. Kendi rivayetine göre babası Barsçanlı bir beydir. Kaşgarlı Mahmûd, nesebce asîl bir aileye mensubdu…
Devamını oku →Hükümdar, vezir, hâkim gibi makam sahiplerinin ferman, emirname, siyâsî mektup, kararname gibi yazı işlerini yürüten me’mûr. Lügatte; kitabet eden, yazan yazıcı, usta yazıcı anlamına gelir. Peygamber efendimiz sallallahü aleyhi ve sellem, Cebrail aleyhisselâmın getirdiği âyet-i kerîmeleri vahy kâtiplerine yazdırırdı. Vahy kâtipleri, Eshâb-ı kiramın (aleyh…
Devamını oku →Tunus’daki Kayravan şehrinde bulunan ve Emevîler devrinde yapılan cami. Peygamber efendimiz sallallahü aleyhi ve sellem tarafından kurulan İslâm devletinin sınırları, dört halîfe ve Emevîler devrinde de genişlemeye devam etti. İslâm orduları Allahü teâlânın dînini yaymak için Kuzey Afrika’ya doğru ilerledi. İslâm orduları başkumandanı olan Ukbe bin Nâfî 6…
Devamını oku →Altınordu Devleti’nin yıkılmasından sonra Volga ırmağı kıyısındaki Kazan şehrinde kurulan devlet. Altınordu hükümdarlarından Uluğ Muhammed Hân, 1436 senesinde kardeşi Küçük Muhammed tarafından tahttan indirilince, İdil Bulgarlan’nın yaşadığı bölgeye giderek burada Kazan Hanlığını kurdu. 1437’de bu devleti kuran Uluğ Muhammed, kendisini hâlâ Altınordu Devl…
Devamını oku →Çin, Hindistan, İran ve Anadolu’da İslâmiyet’in yayılmasında büyük hizmeti geçen âlim ve mücâhid evliya. İsmi, İbrahim bin Şehriyâr’dır. Ebû İshâk künyesidir. Annesinin adı Bâneveyh binti Mehdî’dir. 963 (H. 352) yılının Ramazan ayında Şirâz civarındaki Kâzerûn kasabasında doğdu. Dünyâya geldiği gece, doğduğu evde göğe doğru yükselen sütun gibi bir nur gör…
Devamını oku →On üçüncü asırda yetişen astronomi, coğrafya ve tıb âlimi. İsmi, Zekeriyyâ bin Muhammed bin Mahmûd el-Kûfî el-Kazvînî olup, künyesi Ebû Yahya’dır. 1208 senesinde İran’ın kuzeyinde Rest ile Tahran arasında bulunan Kazvin şehrinde doğdu. Kazvînî’nin nesebi, dört hak mezhep imamından biri olan İmâm-ı Mâlik bin Enes’e dayattır. Küçük yaşta ilim öğrenmeye başl…
Devamını oku →Îmân ve îtikâd bilgilerini geniş olarak anlatan ilim. Kelâm lügatte, ağızdan çıkan söze denir. Arabî nahiv ilminde kelâm, mânâ ifâde eden söz demektir. Istılahda ise, Kelime-i şehâdet ve buna bağlı olan îmânın altı temel bilgisini öğreten, mebde’ ve me’âd bakımından yaradılmışların hâllerini İslâm esaslarına bağlı kalarak anlatan bir ilimdir. Mebde’ ve me…
Devamını oku →Hanefî mezhebi fıkıh, hadîs ve târih âlimi ismi, Ömer bin Ahmed bin Hibetullah bin Muhammed bin Hibetullah’dır. Künyesi Ebü’l-Kâsım olup, lakabı Kemâlüddîn’dir. İbn-i Adîm diye bilinir. 1192 (H. 588) senesinde Haleb’de doğmuş 1262 (H. 660)’da Kâhire’de vefat etmiştir.
Devamını oku →On birinci asırda Bağdâd’da yetişen meşhûr matematik âlimi. İsmi, Muhammed bin Hasen el-Hasîb olup, künyesi Ebû Bekr’dir. Kerh’de doğduğu için Kerhî nisbetiyle meşhûr oldu. Doğum târihi bilinmemektedir. Genç yaşta din ve fen ilimlerini öğrendi. Fıkıh ilmi, İslâm hukuku ve matematik alanlarında söz sahibi oldu. Ömrünü Bağdâd’da geçiren Kerhî, kısa bir süre…
Devamını oku →İslâm târihinde, milletlerarası ticâret yolları üzerinde, ticâret kervanlarının konaklaması, kervanda bulunan insanların ve hayvanların her türlü ihtiyaçlarının ücretsiz olarak karşılanması için, devlet, veya hayırsever kişiler tarafından kurulmuş olan muhkem binalar.
Devamını oku →Türkiye Selçuklu Devleti’nin kurucusu Kutalmışoğlu Süleyman Şâh’ın oğlu ve ikinci Türkiye Selçuklu Sultânı. Babası Süleyman Şah’ın 1086 senesinde Suriye seferinde, Melik Tutuş’a yenilmesiyle, Antakya’da bulunan Kılıç Arslan, Büyük Selçuklu sultânı Melikşâh’ın emriyle İsfehan’a gönderildi. İsfehan sarayında Selçuklu Sultânının nezâretinde altı sene iyi bir…
Devamını oku →Türkiye Selçuklu Devleti’nin beşinci sultânı. Birinci Kılıç Arslan’ın torunu ve Birinci Mes’ûd’un oğludur. İkinci Kılıç Arslan, babasının sağlığında, 1144 senesinde Elbistan meliki oldu. İkinci haçlı seferinden sonraki savaşlara katıldı. Elbistan meliki iken hâkimiyetini genişleterek, Maraş, Göksun ve Anteb’i idaresine aldı. Birinci Mes’ûd vefat etmeden ö…
Devamını oku →Kur’ân-ı kerîmin nasıl okunacağını bildiren ilim. Kıraat ilmi, Kur’ân-ı kerîmin yazıldığı gibi okunmasından ve tevatür yâni sağlam ve güvenilir haber hâlinde çeşitli okunuş şekillerinden bahseder. Faydası; Kur’ân-ı kerîmin kelimelerini telaffuz hususunda, hatâya düşmekten korumak; tahrif ve tağyirden (değiştirilmekten) muhafaza etmektir. Bu da, kıraat ima…
Devamını oku →Karadeniz kıyısındaki Kırım Yarımadası’nda Altınordu Devleti’nin yıkılmasından sonra kurulmuş olan bir hanlık. Altınordu Devleti’nde saltanat mücâdelesine katılan sülâle mensupları ve âsî kabîle beylerinin sığınağı Kırım Yarımadası idi. Burada on dördüncü asırdan itibaren başlayan hâkimiyet kurma mücâdelesi, on beşinci asırda; Cengiz Hân’ın oğullarından C…
Devamını oku →İslâm dinindeki hükümlerin dört temel kaynağından dördüncüsü. Lügatte; bir şeyi diğer bir şeyle ölçmek, bir şeyi başka şeye benzetmek demektir. Fıkıhda; hakkında nass (âyet-i kerîme ve hadîs-i şerîf) bulunmayan bir mes’elenin hükmünü, buna benzeyen ve hakkında, nass bulunan başka bir mes’elenin hükmünden anlamakdır. Kıyâs için başka tarifler de yapılmıştı…
Devamını oku →İslâm âleminde yetişen meşhûr fen âlimi ve filozof. İsmi, Ya’kûb bin İshak bin Sabbah bin İmran, künyesi Ebû Yûsuf’dur. Güney Arabistan’ın meşhûr Kinde kabilesinden geldiği için Kindî nisbesiyle tanındı. Doğum târihi belli değildir. Babası Küfe şehrinin ileri gelen idarecilerinden idi. Kindî, 796 senesinden sonra bu şehirde doğduğu zannedilmektedir. İlim…
Devamını oku →Sultan Alb Arslan’ın kardeşi Kara Arslan Kavurd Bey tarafından Kirman’da kurulan devlet. Büyük Selçuklu Devleti’nin kurulmasında önemi büyük olan Dandanakan savaşı kazanıldıktan sonra Merv’de toplanan Selçuklu büyükleri, o zamana kadar ele geçirilmiş ve geçirilecek toprakların idaresini hanedan üyeleri arasında paylaştırdılar. Bu paylaştırma sırasında Tab…
Devamını oku →Abd, hür olmayan insan. İslâm hukukunda narbte esir alınıp, İslâm memleketine getirilen kimse. Kadın olursa câriye denir. Düşman memleketinde alınan esire rakîk, İslâm ülkesine getirilip gazilere taksim edilene memlûk denir. Abd, bir kimsenin başkasının irâdesi altında olduğunu da ifâde eder. Âzâd edilen (serbest bırakılan) köleye veya cariyeye mevlâ deni…
Devamını oku →Anadolu Selçuklu Devleti’nin yıkılmasına sebeb olan bozgun. 10 Ağustos 1230 (H. 628) târihinde Anadolu Selçuklu Devleti’nin güçlü hükümdarı Alâüddîn Keykubâd, Anadolu’yu istilâ etmeye çalışan Harezmlilerle Erzincan’da yaptığı savaşta galip gelmişti. Bu zafer, büyük devletlerin bile gözünü korkutmuş, Selçuklulara saldıramaz olmuşlardı. Aradan seneler geçmi…
Devamını oku →Allahü teâlânın, en son gönderdiği; emir ve yasaklarını, îmân ve ibâdet bilgilerini, güzel ahlâkı içine alan, ilâhî kitab; Edille-i şer’iyyenin ilki, yâni İslâm dinindeki hükümlerin birinci ana kaynağı.
Devamını oku →Endülüs Emevîleri zamanında İspanya’nın Kurtuba (Cordoba) şehrinde yaptırılan muhteşem cami.
Devamını oku →Endülüs’te yetişen meşhûr tefsîr âlimlerinin büyüklerinden, ismi, Ebû Abdullah Muhammed bin Ahmed’dir. Künyesi Ebû Abdullah olup, Kurtubî diye bilinir. Doğum târihi kesin olarak bilinmemektedir. Mâlikî mezhebi âlimlerinden olan Kurtubî, Mısır’da, Münyet-L Benî-Hasîb’de ikâmet etti ve 1272 (H. 671) târihinde aynı yerde vefat etti.
Devamını oku →Büyük velî, fıkıh, tefsîr, hadîs ve kelâm âlimi. Künyesi Ebü’l-Kâsım olup, adı Abdülkerîm bin Hevâzin bin Abdülmelik bin Talhâ bin Muhammed Nişâbğrî’dir. Kuşeyrî, diye meşhûr olmasının sebebi, Kuşeyrî bin Ka’b Sagsa’nın soyundan olmasıdır. Ailesi Arab asıllı olup, Horasan civarında yerleşmiş idi. Annesi de Sülemî ailesine mensuptur. Kuşeyrî, 986 (H. 376)…
Devamını oku →Hindistan’da Delhi Türk Sultanlığının kurucusu. Türkistanlı olup, ailesi, doğum târihi ve yeri kesin bilinmemektedir. Küçük yaşta köle olarak Türkistan’dan Nişâbûr’a getirildi. Nişâbûr’da bölge valisi Kadı Fahrüddîn Abdülazîz Kûfî tarafından terbiye edilip, ilim öğretilmek ve her hususta yetiştirilmek üzere satın alındı. Kadı Fahrüddîn. Kutbüddîn Aybek’in…
Devamını oku →Hindistan’da yetişen evliyanın büyüklerinden. Asıl ismi, Bahtiyar el-Ûşî Dehlevî, lakabı Kutbüddîn’dir. Ayrıca Kutb-ül-İslâm, Melik-ül-Meşâyih, Sultân-üt-tarîkat diye de tanınır. Seyyiddir. Nesebi, hazret-i Ali efendimize kadar ulaşmaktadır. 1173 (H. 569) senesinde, Mâverâünnehr’de Üş denilen kasabada doğdu. 1235 (H. 633) senesinde Hindistan’da Dehli’de v…
Devamını oku →Fıkıh, tefsîr, astronomi ve matematik âlimi. İsmi, Mahmûd bin Mes’ûd bin Muslih el-Fârisî eş-Şîrâzî olup, lakabı Kutbüddîn’dir. 1236 (H. 634) senesi Safer ayında Şîrâz’da doğdu. Hafızası çok kuvvetli olan Kutbüddîn Şîrâzî, önce fen âlimi ve tabib olan babasından ilim öğrendi. Amcasından ve daha sonra da Zeki el-Berkeşâî Şems-ül-Ketbî’den tıb bilgileri öğr…
Devamını oku →Emevî Devleti’nin meşhûr kumandanlarından. 669 (H. 49)’da doğdu. 715 (H. 97) senesinde vefat etti. Emevî halîfesi Abdülmelik bin Mervân zamanında kahramanlığı ve kumanda kabiliyeti ile tanınan Kuteybe bin Müslim, 701 (H. 82) senesinde vuku bulan Deyr-ul-Cemâcim savaşında gösterdiği başarı ile, meşhûr Emevî valisi Haccâc bin Yûsuf’un dikkatini çekti. Haccâ…
Devamını oku →İslâm âleminde kurulan ve müslüman çocuklarının okuma yazma öğrenmelerini sağlayan bir nevî sıbyan mektebi olan ilkokullara verilen ad.
Devamını oku →Farsça hâne ve Arabça kütüb kelimelerinden meydâna gelen hâne-i kütüb (kitaplar evi) izafet terkibinde tamlama “i”si’nin düşmesi ve kelimelerin yer değiştirerek birleşmesinden meydana gelmiş bir birleşik isim olup, Osmanlı Türkçesi’nde kullanılmıştır. Lügatte araştırma, müracaat ve okumak için kitap ve benzeri materyallerin toplandığı, saklandığı ve okuyu…
Devamını oku →On üçüncü ve on dördüncü asırlarda Lâdik’de (Denizli) hüküm süren bir Türk beyliği. Moğol istilâsı önünden kaçarak Denizli ve Honaz bölgesine gelen Türkmenler tarafından kurulmuş olan bu beyliğe İnançoğulları da denilmektedir.
Devamını oku →İspanya da yetişen meşhûr müslüman tabîb ve tarihçi. İsmi, Muhammed bin Abdullah bin Sa’îd bin Abdullah bin Sa’îd bin Ahmed bin Ali es-Selmânî el-Lûşî el-Gırnatî el-Endülûsî olup, künyesi Ebû Abdullah, lakabı Lisânüddîn’dir. 1313 (H. 713) senesinde Gırnata yakınlarındaki Lûşe kasabasında doğdu. 1374 (H. 776) senesinde Fas’da zindanda iken öldürüldü. Bâb-ü…
Devamını oku →