Tarih ansiklopedisi
İslâm tarihindeki kişiler, devletler, olaylar ve kavramlar.
Meşhûr İran şâiri ve Şehnâme’nin yazarı. Künyesi Ebü’l-Kâsım’dır. Asıl adının Ahmed yâhud Mansûrveya Hasen olduğu tahmin edilmektedir. Babasının adı İshak, dedesininki, Şerefşâh’dır. Babasının güzel bir bahçesi olmasından dolayı Firdevsî denilmiştir. Horasan’ın Tûs şehri civarında, Rezân veya Şâdâb adlı köyde doğdu. Doğduğu şehre nisbetle de Firdevsî-i Tû…
Devamını oku →Delhi Türk sultanlarından. Tuğluk hanedanlığının üçüncü hükümdarı. Bu hanedanlığın kurucusu ve ilk hükümdar! olan Gıyâseddîn Tuğluk’un kardeşi Melik Receb’in oğludur. 1309 (H. 709)’da doğdu. 1351 (H. 752) senesinde hükümdar oldu. 1388 (H. 790)’da seksen yaşında vefat etti.
Devamını oku →Evliyanın büyüklerinden. Künyesi, Ebû Ali’dir. Semerkand’da Ebiverd kasabasının Ferdin köyünde 726 (H. 107) yılında doğdu. Bâverd’de büyüdü. Tahsilini yerleştiği Küfe şehrinde yaptı. Ömrünün sonuna doğru Mekke’ye yerleşti ve 803 (H. 187) yılında orada vefat etti. Abbasî halîfesi Harun Reşîd’e nasîhat etti. Bişr-i Hafîve Sırrî-yî Sekatî’nin mürşididir. Hic…
Devamını oku →Tasavvufî bir tâbir, Abbasî halîfesi Nasır Lidînillah tarafından organize edilen gençlik ve yiğitlik teşkîlâtı. Fütüvvet kelimesi, gençlik, yiğitlik, delikanlılık, delikanlılar birliği gibi mânâlara gelir. Fütüvvet, Kur’ân-ı kerîmde de geçen fetâ kelîmesinden yapılmış bir isimdir. Fetâ, yetişmiş, bütün gençlik kuvvetini hâiz genç adam demektir. Çoğulu Fit…
Devamını oku →Mekke-i mükerremeden Medîne-i münevvereye giden yol üzerinde bulunan, Cuhfe denilen yere iki veya üç mil(4 veya 6 km.) uzaklıkta bulunan bir vadi. Bu vadide suyu zehirli bir göl vardır. Arab coğrafyacıları, çevresi bataklık olan bu gölün etrafını kuşatan kesîf ağaçlıklardan ve ağaçlar ile göl arasındaki Peygamber efendimizin namaz kıldığı camiden bahseder…
Devamını oku →Endülüs’te yetişen meşhûr eczacı ve tıb âlimi. İsmi, Ahmed bin Muhammed bin Seyyid el-Gâfikî el-Endülüsî olup, künyesi Ebû Ca’fer’dir. Kurtuba yakınlarındaki Gâfik köyünde doğduğundan, Gâfikî nisbetiyle tanınmıştır. Doğum târihi belli değildir. Vefat târihi olan 1165 (H. 560) senesi dikkate alınınca, Gâfikî’nin Endülüs Emevî Devleti’nin çöküş ve yıkılma d…
Devamını oku →Harpte kâfirlerden zorla alınan mal. Lügatte, çalışıp yorulmadan elde edilen şey, düşmandan alınan mal mânâlarına gelir. Cem’i yâni çoğulu ganâimdir. Ganimet önceki ümmetlere helâl değildi. Sâdece Peygamber efendimizin ümmetine helâl kılınmıştır. Nitekim Enfâl sûresi 69, âyet-i kerîmesinde meâlen; “Şimdi elde ettiğiniz ganimetten helâl ve hoş olarak yiyin…
Devamını oku →İnsanların İslâmiyet’i işitmeleri, müslüman olmakla şereflenmeleri; yâhud müslümanların: dînine, vatanına ve namusuna tecâvüz eden düşmanı def etmeleri için yapılan muharebe. Gaza, lügatte; harb maksadıyla düşmana yönelmek, sefere çıkmak, gayr-i müslimler ile çarpışmak anlamına gelmektedir. Müfredi (tekili) gazve, cem’i yâni çoğulu gazevât’dır. Cihâd da a…
Devamını oku →Gazneliler Devleti’nin en büyük hükümdarı, Hindistan fâtihi ve büyük İslâm âlimi. İsmi, Mahmûd bin Sebük Tekin olup, künyesi Ebü’l-Kâsım’dır. 2 Kasım 971 (H. 361) târihinde doğdu. Babası Sebük Tekin, Buhârâ’daki Sâmânî Devleti’nin (819-1005) Horasan valisi Alb Tekin’in kölesi iken damadı oldu, vefatından sonra da yerine geçti. Sâmânîlerin zayıflamasından…
Devamını oku →Gazne’de kurulan Türk-İslâm devleti. Sâmânoğullarının Horasan’ın umûmî valisi olan Alb Tekin tarafından 962 (H. 351) Mayısında ilk temeli atıldı. Gazneli Mahmûd zamanında gerçek benliğine kavuştu. 1186 (H. 582) yılında Gurlular tarafımdan yıkıldı.
Devamını oku →Kütahya ve çevresinde hüküm sürmüş bir Türk beyliği. Germiyan; önceleri Türk aşiretlerinden birinin adı iken, Türkiye Selçukluları Devleti’nin (1077-1307) son zamanlarında 1300 (H. 700) senesinde kurulan Germiyanoğulları Beyliğine ad oldu. Germiyan aşiretinin Anadolu’ya ne zaman geldiği beli değildir. 1239’da Malatya taraflarında, Türkiye Selçukluları Dev…
Devamını oku →Ondalık kesirleri ilk defa kullanan büyük matematik ve astronomi âlimi. İsmi, Cemşid bin Mes’ûd bin Mahmûd et-Tabîb el-Kâşî olup, lakabı Gıyâseddîn’dir. On dördüncü asrın sonlarına doğru Kaş şehrinde doğdu. Uluğ Bey Zîyci adlı eserin önsözünde, 1429 (H. 833) senesinin sonbaharında Semerkand’da öldüğü bildirilmektedir.
Devamını oku →Birinci Delhi Türk sultanlığının yıkılmasından sonra, Hindistan’ın Gucerât bölgesinde kurulan müslüman Türk Devleti. 1400 (H. 803)’de kuruldu. 1583 (H. 991) yılında Bâbürlülerce ortadan kaldırıldı.
Devamını oku →Afganistan’ın Gûr bölgesinde kurulan devlet. Genel olarak Gûr halkı ve emirleri, Herat’ın doğu ve güneyinden geçen kervanları vurmak ve savaşmakla hayat süren bir kavimdi. Hazret-i Ali devrinde müslüman olan Şansab adındaki efsânevî ataları dolayısıyle Emîrler Hanedanına Şensebanî denilirdi. Gaznelilerden; Sebüktekin’in oğlu Sultan Mahmûd ve oğlu Mes’ûd,…
Devamını oku →Resûlullah sallallahü aleyhi ve sellem efendimize ilk îmân etmekle şereflenen sahâbîlerden. İsmi Habbâb, künyesi Ebû Abdullah’dır. 586 senesinde Mekke’de doğdu. 657 (H. 37)’de Küfe şehrinde vefat etti. Resûlullah efendimiz, Zeyd bin Erkam’ın evinde iken, burada müslüman oldu. İlk müslüman olan erkeklerin altın-cısı idi. İslâm’ın ilk günlerinde, müşrikleri…
Devamını oku →Evliyanın büyüklerinden. Künyesi Ebû Muhammed’dir. 739 (H. 120)’de vefat etti. Dâvûd-i Tâî’nin hocasıdır. Hasen-i Basrî hazretlerinin talebesi olup, onun sohbetlerinde kemâle erdi. Hasen-i Basrî’den, İbn-i Sîrîn’den, Bekr bin Abdullah el-Müzenî’den ve diğer hadîs âlimlerinden hadîs-i şerîf rivayet etti. Kendisinden de Süleyman Teymî, Hammâd bin Seleme, Mu…
Devamını oku →İslâm’ın beş şartından biri. Diğerleri Kelime-i şehâdet getirmek, namaz, oruç ve zekâttır. Lügatte, kasd etmek, yapmak, istemek mânâsına gelir, islâm dîninde hac; belli bir zamanda, belli şeyleri yaparak Kabe’yi ziyaret etmek demektir. Bu belli şeylere menâsik, menâsiklerden her birine de nüsük denir. Nüsük, ibâdet demektir. Hac ve umre’ye de nüsük denir.…
Devamını oku →Resûl-i ekrem sallallahü aleyhi ve sellem efendimizin Eshâbından mübarek bir zât. İsmi Haccâc’dır. Ebû Kilâb, Ebü Muhammed ve Ebû Abdullah künyeleri vardır. Hazret-i Ömer’in hilâfetinin başlarında vefat ettiği rivayet edilir.
Devamını oku →Emevî Devleti’nin meşhûr kumandanı ve valisi. 661 (H. 41)’de Tâif’de doğdu. 714 (H. 95)’de Vâsıfta vefat etti. Benî Sakîf kabîlesindendir. Gençliğinin ilk yıllarına dâir malûmat çok azdır. Genç yaşta Arabistan’dan Emevîlerin yanına gidip, Abdülmelik bin Mervân’ın hizmetine girdi. Abdülmelik bin Mervân, vezirinin tavsiyesi üzerine Haccâc’a alâka gösterdi D…
Devamını oku →Hac ile ilgili bütün işleri idare eden, yürüten kimse. Hac emîri, hac kafilesinin yolculuğunu idare ettiği gibi, hac ibâdetinin farz, vâcib, sünnet ve müstehablarına dikkat ederek, tâdîl-i erkân üzere yapılmasını da te’mln ederdi.
Devamını oku →Evliyanın büyüklerinden. İnsanları Hakk’a davet eden; doğru yolu göstererek saadete kavuşturan ve kendilerine Silsile-i aliye denilen büyük âlim ve velîlerin yirmi birincisidir. 1512 (H. 918) senesinde Buhârâ’nın İmkene kasabasında doğdu. 1599 (H. 1008)’de doksan yaşında iken İmkene’de vefat etti. Evliyanın büyüklerinden Derviş Muhammed hazretlerinin oğlu…
Devamını oku →Pâdişâhların halkla münâsebet ve irtibatını sağlayan saray me’mûrlarına verilen ünvan. Sâhib-üs-sitâre yâni perdedâr (kapıcı) da denilirdi. En eski zamanlardan başlıyarak zamanımıza kadar bütün devletlerde bu ünvan değişik isimlerde kullanıldı. Hâciblik, pâdişâhın veya emîrin huzuruna çıkacaklara, rehberlik ve tavassut işini gören bir makamdı.
Devamını oku →Papalığın teşvikiyle hıristiyan Avrupalıların müslümanlara karşı tertip ettikleri saldırıların genel adı. En önemlisi dînî olmak üzere, siyâsî, sosyal ve iktisadî sebeplere dayanan Haçlı Seferlerini, Papa İkinci Urbanus 1095 senesinde toplanan Clermont Konsili’ndeki konuşmasıyla başlattı. Asırlarca devam eden Haçlı Seferleri, milyonlarca insanın can kaybı…
Devamını oku →Âlemlerin efendisi, Kâinatın sultânı olan Resûl-i ekrem sallallahü aleyhi ve sellem efendimizin ilk hanunı, ilk îmân eden hür kadın. Kureyş kabilesinin kibar ve asîl bir ailesine mensuptur. Babasının adı Hüveylid, annesininki Fâtıma’dır. Nesebi Hadîce binti Hüveylid bin Esad bin Abdü’l-uzzâ bin Kuseyy bin Kilâb bin Mürre bin Ka’b bin Lüey bin Gâlib idi. N…
Devamını oku →Peygamber efendimizin mübarek sözleri, işleri ve hâllerine ait üç çeşit sünnetin söz ve yazı hâlinde nakledilmesi. Hadîs, sünnet kelimesiyle eş anlamda olup, lügatte “haber vermek” demektir. Hadîs-i şerîfleri öğreten ilme hadîs ilmi, bu ilimle meşgul olan âlimlere hadîs âlimleri, bu ilmin usûl ve metodlarını, hadîs-i şerîf çeşitlerini anlatan ilme de hadî…
Devamını oku →Büyük İslâm şâiri. Adı Şemseddîn Muhammed bin Kemâleddîn’dir. 1320 (H. 720) senesinde Şiraz’ın Şeyyadan mahallesinde doğdu. Küçük yaşta babasını kaybeden Hâfız-ı Şîrâzî, hem ailesinin geçimini te’min etti, hem de ilim tahsil etti. Kur’ân-ı kerîmi ezberledi ve çeşitli kıraatlere göre okumayı öğrendi. Tefsîr ve gramer ilmiyle de meşgul oldu ve bu hususta bâ…
Devamını oku →Resûlullah sallallahü aleyhi ve sellem efendimizin mübarek hanımlarından. Ömer bin Hattâb’ın (radıyallahü anh) kızı olup, annesinin ismi Zeyneb binti Maz’ûn’dur. Bi’set’ten beş sene önce doğdu. Babasr hazret-i Ömer, İslâmiyet’i kabul edince, o da müslüman oldu. Huneys bin Huzâfe ile evlendi. Huneys ile önce Habeşistan’a sonra Medine’ye hicret etti. Huneys…
Devamını oku →On üçüncü asırda Tunus’ta kurulan ve üç asır devam eden bir devlet. Devlet, adını, Hintataların reisi olan Şeyh Hafs Ömer’den almıştır. Ebû Hafs Ömer, Muvahhidler hareketinin lideri olan İbn-i Tumart’ın talebesi ve Abdülmü’min’in kumandanlarından idi. Bu yüzden Ebû Hafs’ın torunları, Muvahhidler nezdinde çok îtibârlı olduklarından, Afrikiyye valiliğine tâ…
Devamını oku →İran da yetişen tıb âlimlerinden. İsmi, İmâdüddîn bin Mes’ûd Şîrâzî’dir. İmâdüddîn Şirâzî, 1515 (H. 921) senesinde doğmuş ve 1592 (H. 1000) yılında vefat etmiştir. Aile mesleği olan tıb tahsîlini tamamladıktan sonra, Şirvan valisi Abdullah Hân İstâclî’nin emrine girdi. Daha sonra Şah Tahmasb’ın (1524-1576) emriyle Meşhed’de İmâm-ı Ali Rızâ’nın kabrine yak…
Devamını oku →Büyük hadîs âlimi ve meşhûr evliya. İsmi, Muhammed bin Ali bin Hasen bin Bişr ez-Zâhid olup, künyesi Ebû Abdullah’dır. Doğum târihi bilinmeyen Hakîm-i Tirmizî, doğum yeri olan Tirmiz’de uzun müddet kaldı. Sonra Belh’e gitti. Orada bir müddet kaldıktan sonra, Nişâbûr’a geldi. 932 (H. 320) senesinde şehîd edildi.
Devamını oku →Hadîs, fıkıh ve tefsir âlimi. İsmi, Muhammed bin Abdullah bin Hamdeveyh bin Nu’aym en-Nişâbûrî et-Tahmânî’dir. Hâkim denmekle meşhûrdur. Künyesi Ebû Abdullah olup, ibn-ül-Beyyi’ diye de tanınır. Hadîs âlimlerinin en üstünlerinden, sika yâni güvenilir bir zât idi. Hadîs ilminde hâkim idi. Yâni râvîlerinin hâl tercümeleri ile beraber, sekiz yüz binden ziyâd…
Devamını oku →Türkistan’da yetişen evliyanın büyüklerinden. Hoca Ahmed Yesevî hazretlerinin ileri gelen halîfelerinden idi. Süleyman Bağırganî adıyla da bilinen Hakîm Ata’nın, Süleyman Ata ve Hakîm Ata adında iki ayrı şahıs olduğu da söylenir. Fakat aynı zât olması daha kuvvetlidir. Hakîm Ata, daha küçük bir çocuk iken Kur’ân-ı kerîm okumaya başladı. Mektebe gidip geli…
Devamını oku →Sevgili Peygamberimizin kâtiplerinden. Eshâb-ı kiram arasında Sâbikûn-ı evvelin denilen ilk müslümanlardandır. Nesebi, Hâlid bin Sa’îd bin As bin Ümeyye bin Abd-i Şems olup, annesi Ümmü Hâlid binti Habbâb es-Sekafî’dir. Müslüman olduktan sonra, babasından çok eziyet gördü. Habeşistan’a hicret edip, Hayber kalesinin fethine kadar orada kaldı. Medîne’ye dön…
Devamını oku →Eshâb-ı kiramın ve İslâm kumandanlarının büyüklerinden. İsmi Hâlid, künyesi Ebü’l-Velid ve Ebû Süleyman’dır. Nesebi Hâlid bin Velîd bin Mugîre bin Abdullah bin Amr bin Mahzûn’dur. Resûlullah efendimizden; Seyfullah yâni Allah’ın kılıcı lakabını aldı. Ebû Cehl bin Hişâm ve Velîd bin Abd-i Şems ile kardeş Çocuklarıdır. Velîd bin Velid’in kardeşidir. Annesi…
Devamını oku →Kimya ilminin temelini atan büyük İslâm âlimi. İsmi, Hâlid bin Yezîd bin Muâviye bin Ebî Süfyân’dır. Annesi Ümmü Hâşim bint-i Utbe olup, Abdi Menâfoğullarındandır. Doğum târihi bilinmemektedir. Vefat târihinde ihtilâf vardır. Zehebî’ye göre 708 (H. 90) senesinde vefat etmiştir.
Devamını oku →Allahü teâlânın emirlerinin yerine getirilmesinde Peygambere vekil olan zât. Emîr-ül-mü’minîn, İmâm-ül-müslimîn yerine kullanılan bir tâbir olup, bütün müslümanların emîri, hükümdarı mânâsına gelir. Kelimenin çoğulu, hulefâ’dır. Bu tâbir, tekil ve çoğul olarak Kur’ân-ı kerîmde geçmektedir. İlk halîfe ünvanı verilen, hazret-i Ebû Bekr’dir. Bu sebeple halîf…
Devamını oku →Arab dili âlimi. İsmi, Halil bin Ahrned olup, künyesi, Ebû Abdurrahmân’dır. 718 (H. 100) senesinde doğdu. 786 (H. 170)’de Basra’da vefat etti.
Devamını oku →Sofiyye-i aliyye denilen büyük velîlerden. İsmi, Hüseyn bin Mensur olup, künyesi Ebü’l-Mugîs’tir. Hallaç, lakabıdır. Doğum târihi bilinmemekle beraber 857-860 (H. 243-246) yılları arasında İran’ın Beyzâ şehrinde doğduğu kaydedilmiştir. 918 (H. 306)’da şehîd edildi.
Devamını oku →Yıkanılacak sıhhî yerlere genel olarak verilen ad. Hamam, özel bir düzenle ısıtılarak, sıcak ve soğuk akar suyu olan ve üzeri kubbeli kagir yapıdır. Romalılar zamanında kullanıldığı bilinen hamamın târihi çok eskidir. Vezüv yanardağının patlamasından sonra küller altında kalan Pompei şehrinde yapılan kazılar, Romalıların kullandıkları hamamları ortaya çık…
Devamını oku →Musul ve Haleb civarında hüküm sürmüş bir hanedan. Bu devlet, adını, Benî Tağlib kabilesinden Hamdan bin Hamdûn’dan almıştır. Hamdan, 885 senesinde Haricîlerle ittifak kurarak kısa bir süre sonra Mardin’i ele geçirdi. 894 senesinde halîfe Mu’tezz, şehri almak için harekete geçti. Hamdan, oğlu Hüseyn’i Mardin’de bırakarak kaçtı. Halîfe, Mardin’i ele geçird…
Devamını oku →Anadolu Selçuklu Devleti’nin son yıllarında, İsparta ve Eğridir havâlisinde kurulan beylik. Anadolu Selçuklularının on üçüncü asırda İihanîler’in nüfuzu altına girmesi üzerine batı hududundaki Türk boyları toplanmaya her bölgede kendi başına bir idare kurmaya başlamışlardı. Aynı târihlerde İsparta ve Eğridir havâlisinde bulunan Hamid aşîreti de başlarında…
Devamını oku →Tâbiîn’in büyüklerinden. Meşhûr fıkıh âlimi. İsmi, Hammad bin Ebî Süleyman olup, künyesi Ebû İsmail’dir. Doğum târihi belli değildir. Kûfe’de yaşamış ve 737 (H. 120)’de vefat etmiştir.
Devamını oku →Resûl-i ekrem sallallahü aleyhi vesellem efendimizin amcası. İlk müslümanlardandır. Künyesi, Ebû Ammâre (Ûmâre) ve Ebû Ya’lâ olup, lakabı Esedullah (Allah’ın Arslanı)’dır. Aynı zamanda Peygamber efendimizin süt kardeşidir. Annesi Hâle, Peygamberimizin annesi hazret-i Âmine’nin amcasının kızıdır. Resûlullah efendimizden iki veya dört sene önce doğdu. Hicre…
Devamını oku →Gayr-i müslim vatandaşlardan alınan toprak vergisi. Toplandığında Beytülmâl’e konup, müslümanların umûmî menfâatlerine, kamu hizmetlerine sarf edilir (Bkz. Beytülmâl). Haraç, küçüklük, alçaklık ifâde eder. Ağır bir vergidir. Onda, ceza mânâsı vardır. Bu vergi, kâfir olmalarından dolayı gayr-i müslimlere konmuştur. Haracın alınması hazret-i Ömer’in içtihad…
Devamını oku →Cebir alanında ilk defa eser yazan matematik, coğrafya ve astronomi âlimi. İsmi, Muhammed bin Mûsâ el-Harezmî olup, künyesi Ebû Abdullah’dır. Adı lâtinceye Alkhorizmi, Fransızcaya Algorithme, İngilizceye tee Augrim şeklinde geçmiştir. 780 (H. 164) senesinde Harezm’de doğduğu kabul edilir. 850 (H. 236) senesinde Bağdâd’da vefat etti. Üç oğlu olup, hepsi de…
Devamını oku →On birinci asrın sonlarında Büyük Selçuklu Devleti kumandanlarından Anuş Tekin tarafından, Harezm bölgesinde kurulan Türk Devleti. Hazar Denizi’nin doğusunda Ceyhun nehrinin aşağı mecrasının (yatağının) her iki tarafında bulunan topraklara Harezm adı verilmiştir. Buranın başşehri Gürgene idi. Bu bölgeye hâkim olan veya idare eden kimselere Harezmşâh ünvan…
Devamını oku →Sıffîn muharebesinde hakem tâyinine razı olup, taraflar sulhu kabul ettiği için, hazret-i Ali’nin ordusundan ayrılarak; “Hâkim, ancak Allah’tır. Hazret-i Ali, iki hakemin hükmüne uyarak halîfeliği hazret-i Muâviye’ye bırakmakla büyük günah işledi” diyen ve kendileri gibi düşünmeyen Eshâb-ı kiram ile diğer müslümanları kâfir bilen sapık kimselerin tâbi old…
Devamını oku →Evliyanın büyüklerinden. Künyesi Ebû Abdullah’dır. Basra’da doğdu. Doğum târihi kesin olarak bilinmemektedir. 857 (H. 243)’de Bağdâd’da vefat etti. Nefsini çok hesaba çektiği için, Muhasibi lakabı ile meşhûr oldu. Aslen Bağdâdlıdır. Zamanında Bağdâd’ın en büyük âlimlerindendi. Yezîd bin Harun ve daha bir çok âlimden rivayette bulunmuştur. Kendisinden de;…
Devamını oku →Beşinci Abbasî halîfesi. Halîfe Muhammed Mehdî bin Ca’fer Mensûr’un oğludur. 765 (H. 148)’de Rey’de Yemenli Cüreyşî kabîlesine mensup Hayzuran adlı bir kadından dünyâya geldi. Bir câriye olan Hayzuran, küçüklüğünde İmârrç-ı Evzâî’den fıkıh ilmi okumuştur. Harun Reşîd, 786 (H. 170) yılında kardeşi Halîfe Hâdî’nin vefatı üzerine halîfe oldu. 809 (H. 193) yı…
Devamını oku →Resûlullah sallallahü aleyhi ve sellem efendimizin torunu, islâm halîfelerinin beşincisi. Ehl-i Beyt’in dördüncüsü, on iki imâmın ikincisidir. Babası hazret-i Ali, annesi ise Resûlullah efendimizin kızı Fâtımat-üz-Zehrâ (r. anhâ)’dır. Künyesi Ebû Muhammed olup, lakabı Müctebâ’dır. 625 (H. 3) senesinde Medîne-i münevvere’de doğdu. 669 (H. 49)’da Medîne’de…
Devamını oku →On iki imâmın on birincisi. İsmi, Hasen olup, künyesi Ebû Muhammed’dir. İmâm-ı Ali Nakî’nin oğludur. Zekî, Hâlis ve Sirâc lakablarıyla bilinir. Samarra’da oturduğu el-Asker mahallesine izafeten, El-Askerî nisbetiyle meşhûr olmuştur. 846 (H. 232)’de Medine’de doğdu. 875 (H. 261)’de Bağdâd’da vefat etti.
Devamını oku →Hanefî mezhebi fıkıh âlimi. İmâm-ı a’zam Ebû Hanîfe’nin yetiştirdiği müctehidlerdendir. İsmi; Hasen bin Ziyâd olup, künyesi Ebû Ali’dir. İnci sattığı için el-Lü’lü’î lakabıyla bilinir. Aslen Medîneli olup, Ensâr’ın soyundandır. 734 (H. 116)’da Kûfe’de doğdu, 819 (H. 204)’de de vefat etti.
Devamını oku →Tâbiin’in büyüklerinden. İsmi, Hasen bin Ebil-Hasen Yesâr olup, Basrî nisbetiyle şöhret bulmuştur. Babası, Eshâb-ı kiramdan Zeyd bin Sabit el-Ensârî’nin kölesi, annesi ise, sevgili Peygamberimizin temiz zevcelerinden, Ümmü Seleme’nin cariyesi idi. 641 (H. 21) senesinde Medîne-i münevvere’de doğdu. 728 (H. 110)’da Basra’da vefat etti.
Devamını oku →İran’daki İsmâiliyye Devleti’nin kurucusu ve bâtınîliğin bir kolu olan Haşşâşîn fırkasının reisi, ismi, Hasen bin Ali bin Muhammed bin Ca’fer bin Hüseyn bin el-Sabbâh el-Himyerî’dir. Hasen Sabbâh veya Hasen bin Sabbâh diye şöhret bulmuştur. Kendi iddiasına göre. Yemen emirlerinden Yûsuf Himyerî’nin soyundandır. Doğum târihi belli değildir. İran’ın Rey şeh…
Devamını oku →Fahr-i kâinat sallallahü aleyhi ve sellem efendimizin şâiri. Ensârdandır. Künyesi Ebû Velid’dir. Ebû Abdurrahmân ve Ebû Hüsâm da denilmiştir. Aslen Yemenli olup, soyu Benî Neccâr kabîlesinden Hazrec kabilesine, bunlardan da Kahtan kabîlesine ulaşır. Annesi Füri’ate binti Hâlid de Hazrec kabîlesindendir. Doğum târihi bilinmemektedir. Kendisinden nakledildi…
Devamını oku →Hastaların yatarak veya ayakta muayene ve tedavi edildiği gerekli sıhhî ve fennî şartları hâiz sosyal yardım müessesesi. İslâm târihinde hastahâne için; bîmâristan, mâristan, dâr-üş-şifâ, dâr-üs-sıhha ve dâr-ül-âfiye tâbirleri de kullanılmıştır. En çok kullanılan Farsça bir kelime olan bîmâristandır. Bîmâr; sıhhatini kaybetmiş, hasta mânâsında bir kelime,…
Devamını oku →Çizgi, kalemle yazı yazmak. Hat kelimesinin ondan fazla mânâsı yardır. Genel olarak hat denince, Kur’ân-ı kerîm harfleri ile yazılmış yazı akla gelmektedir. San’at yazıları için Hüsn-i hat (güzel yazı) tâbiri kullanılır. Çizme yazı, yapma yazı, kopye yazı, basma yazı, işleme yazıları asıl hat yazısından ayrı yazılardır.
Devamını oku →Resûl-i ekrem sallallahü aleyhi ve sellem efendimizin, hükümdarlara gönderdiği elçilerinden. Nesebi Hatîb bin Ebî Beltea bin Âmir bin Seleme bin Sa’b bin Sehl ellahmî’dir. Ayrıca Amr adı ile de bilinmektedir. Künyesi, Ebû Muhammed veya Ebû Abdullah’dır. Kendisinin, Yemen’de Kahtânî kabilesine veya Necm bin Adiyy kabilesine mensub olduğu zikredilmektedir.…
Devamını oku →Hadîs âlimlerinin büyüklerinden. İsmi, Ahmed bin Ali bin Sabit bin Ahmed bin Mehdî el-Bağdâdî’dir. Künyesi Ebû Bekr’dir. Hatîb-i Bağdadî lakabı ile meşhûr oldu. 1002 (H. 392) senesinde Bağdâd’da doğdu. Babası Ebü’l-Hasen Ali, ilim sahibi ve Bağdâd’ın Derzîcân köyünün hatîbi olup, Cum’a günleri camide hutbe okur, namaz kıldırırdı. Oğlunu daha on iki yaşınd…
Devamını oku →Selâhaddîn-ı Eyyûbî’nin haçlılara karşı kazandığı büyük zafer. 1186 senesinde Kudüs krallığına bağlı Kerek hâkimi Renaud de Châtillon, hâkim olduğu topraklarından geçen müslümanların bir kervanına el koyarak kafileyi koruyan askerleri esir aldı. Selâhaddîn-i Eyyûbî, bu durumun aralarındaki anlaşmaya aykırı olduğunu, kervanın ve alınan esirlerin serbest bı…
Devamını oku →