Kaynaklandırılmış biyografiler

İslâm Âlimleri

Âlimleri ad, lakap, dönem, şehir, hoca, talebe, seyahat ve eser bilgileriyle inceleyin.

3.902yayımdaki âlim

Âlimleri tanıyın

3.902 kayıt

Âlim kaydı

VÂNÎ AHMED EFENDİ

?–? Şehir kaydı yok

Vânî Tekkesi şeyhlerindendir. La'lizâde Şeyh Vânî Seyyid Ahmed Efendi diye tanınır. Arabacı Bâyezid Câmiinde kürsü şeyhliği yapmıştır. Lâlezâr diye de bilinen Vânî Tekkesini inşâ ettirmiştir. 1801 de vefât edip tekkesinin yanına defn edilmiştir. Fâtih Silivrikapı da Zehgirci Kemal mescidi yakınlarında bulunan tekkesi günümüzde yıkılmış olup, arsası torunl…

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

VANÎ MEHMED EFENDİ

?–1685 Şehir kaydı yok

Hadîs, tefsîr ve fıkıh âlimi, vâ’iz ve hatîb. Peygamber efendimizin ( aleyhisselâm ) soyundan olup seyyiddir. Aslen Van’ın Hoşab (Bugünkü Güzelsu) kasabasındandır. Babası Vanî Bistâm Efendi’dir. Van’da doğmuş olup, doğum târihi bilinmemektedir. Babasından dolayı Vanî-zâde, kendisi Van’da doğduğu için de Vanî nisbetleri ile meşhûr oldu. 1096 (m. 1685) senesinde Bursa yakınlarında Kestel köyünde vefât edip, orada kendi yaptırdığı câminin girişine defnedildi.

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

VANKULİ MEHMED EFENDİ

?–1591 Şehir kaydı yok

Fıkıh ve lügat âlimi. Doğum yeri ve târihi bilinmemektedir. Aslen Vanlı olduğu için, Vânî ve Vankuli nisbetleri ile meşhûr oldu.

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

VÂNNÛGÎ

1358–1416 Tunus

Mâlikî mezhebi fıkıh ve tefsîr âlimi. İsmi, Muhammed bin Ahmed bin Osman bin Ömer et-Tûnusî olup, künyesi Ebû Abdullah’dır. El-Vânnûgî diye meşhûr oldu. 759 (m. 1358) senesinde Tûnus’da doğdu. 819 (m. 1416) senesi Rebî’ul-âhır ayında, Mekke-i mükerremede vefât etti. Muallâ kabristanında, Şeyh Ebi’l-Hasen eş-Şûlî’nin kabrine yakın bir yere defnedildi.

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

VÂSITÎ (Abdürrahmân bin Abdülmuhsin)

1275–1343 Şehir kaydı yok

Mutasavvıf ve hadîs âlimlerinden. İsmi, Abdürrahmân bin Abdülmuhsin bin Ömer bin Abdülmün’im’dir. Künyesi Ebü’l-Ferec, lakabı Takıyyüddîn olup, nisbeti Vâsıtî’dir. 674 (m. 1275) senesinde doğdu. Doğum yeri kaynaklarda bildirilmemektedir. 744 (m. 1343) senesinde Bağdad’da vefât etti.

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

VASSAF ABDULLAH EFENDİ

1662–1761 Şehir kaydı yok

Osmanlı âlimlerinden. Osmanlı şeyhülislâmlarının yetmişincisidir. İsmi, Abdullah’dır. “Vassaf diye bilinir. Akhisarlı Şeyh Mecdüddîn soyundan Mehmed Efendi isminde bir zâtın oğludur. 1073 (m. 1662) senesinde Akhisar’da doğdu. 1174 (m. 1761) senesinde İstanbul’da vefât etti. Eyyûb Sultan civarında Siyavuşpaşa türbesi yanına defnedildi.

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

VASSAF-ZÂDE MEHMED ES’AD EFENDİ

1707–1778 İstanbul

Osmanlı âlimlerinden. Seksenikinci Osmanlı şeyhülislâmıdır. İsmi Mehmed Es’ad’dır. Şeyhülislâm Vassaf Abdullah Efendi’nin oğludur. 1119 (m. 1707) senesinde İstanbul’da doğdu. 1192 (m. 1778) senesinde İstanbul’da vefât etti. Cenâze namazı Fâtih Câmii’nde kalabalık bir cemâat tarafından kılındıktan sonra, Eyyûb Sultan civarında, babasının kabrinin yanına defnedildi.

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

VECÎHÜDDÎN ÖMER EFENDİ

?–? Şehir kaydı yok

Evliyânın büyüklerinden. Ebû Bekr'in (radıyallahü anh) neslindendir. Muhammed Dîneverî amcasıydı. Babası Ebû Muhammed'dir. İlk zamanlarında memleketin ileri gelen âlimlerinden olup, fetvâlar kendisine sorulurdu. Bu sırada tasavvufa meyledip, kemâle ermiştir. Sühreverd'de doğup, Bağdat'ta yetişti.

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

VEFÂ KONEVÎ

?–1490 Şehir kaydı yok

Evliyânın meşhûrlarından. İsmi, Mustafa bin Ahmed’dir. Lakabı Muslihuddîn olup, Şeyh Vefâ ismiyle tanınmıştır, İbn-i Vefâ ve Ebü’l-Vefâ da denmiştir. Konya’da doğdu. Doğum târihi bilinmemektedir. 896 (m. 1490) senesinde vefât etti. Türbesi İstanbul’da olup ismini ondan alan Vefâ semtindedir.

Hayatını keşfet →

Tâbiîn Âlimi

VEHB BİN MÜNEBBİH

?–741 Şehir kaydı yok

Tabiîn devrinde yetişen tanınmış hadîs âlimi. Künyesi Ebû Abdullah’tır. 24. (m. 645) senesinde San’a’da doğup, 124 (m. 741) yılında yine burada vefât etti. Yemen’e sonradan yerleşmiş olan İranlılardandır. Hemmam bin Münebbih onun kardeşidir.

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

VEHÎB BİN VERD

?–770 Şehir kaydı yok

Hadîs ve fıkıh âlimi. Vehib bin el-Verd bin Ebil-Verd el-Mahzûmî ( radıyallahü anh ) Mekke-i mükerremede yetişen büyük âlimlerdendir. İsmi Abdülvehhâb, künyesi Ebû Osman’dır. 153 (m. 770) yılında vefât etti. Çok ibâdet eder, hikmetli sözler söylerdi. Hadîs ilminde sika (güvenilir) bir zât olup, fıkıh ilminde de bilgisi çoktu. Şüphelilere düşmek korkusuyla mübahların çoğunu terk eden (zâhid) bir zât idi. İbrâhîm bin Edhem, İbn-i Mübârek, Bişr-i Hafî, Fudayl bin Iyâd (r.aleyhim) gibi büyük âlimlerle görüşüp, sohbet ederdi. Süfyân-ı Sevrî ( radıyallahü anh ), Mescid-i Haram’da, dinliyenlere ba’zı şeyler anlatır, sözünü bitirince de “Haydi, kalkınız. Tabibimiz Vehib’e gidelim. Onda hikmetli sözl

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

VEKÎ’ BİN CERRÂH

?–812 Şehir kaydı yok

Yüksek din ilimlerinde yetişip, ilme büyük hizmetleri olan İslâm âlimlerinden. İsmi Vekî’, künyesi Ebû Süfyân’dır. Babası Kûfe Beyt-ül-mal nâzırı el-Cerrâh idi. Nesebi Ebû Süfyân Vekî’ bin el-Cerrâh bin Melîh bin Adiyy’l-Fers bin Süfyân bin el-Hâris bin Amr bin Ubeyd bin Ruâs bin Kilâb bin Rebîâ bin Âmir bin Sasâ’dır. Aslen Nişâbûrlu veya Sindli olup, Rûvâr kabilesine mensûbtur. Irak’ta Kûfe şehrinin Feyd köyünde 127, 128, 129 (m. 746) târihlerinde doğduğu rivâyet edilir. Feyd Köyü’nde 197 (m. 812) senesi hac dönüşü vefât etti. Kabri hac yolunda “Ahırü’l-Kubûr” sayılan Cebel’dedir.

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

VELİ DEDE

?–? Şehir kaydı yok

Edirne evliyâsından. Gülşenî yolu büyüklerinden olup on altıncı yüzyılda yaşamıştır. Vefât ettiğinde, Sabuni mahallesinde, Lari Câmii karşısındaki kendi adıyla anılan dergâhının bahçesine defnedilmiştir. Veli Dede Dergâhı ve Câmii günümüzde harab haldedir.

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

VELİ ŞEMSEDDÎN

?–875 Şehir kaydı yok

Bursa velîlerinden. Emir Sultan hazretlerinin halîfelerinden Hoca Hasan Efendinin talebesidir. Babasının adı Mûsâ'dır. Ârif, âbid, zâhid, verâ sâhibi, ilmiyle amel eden fazîletli bir zâttı. Vâz ve nasîhatla meşgûl olurdu. Bu sûretle kendisinden çok kimse istifâde etti. Şakâyık-ı Nu'mâniyyesâhibi der ki: "Ben onun el yazısıyla yazılmış bir kitap gördüm. O…

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

VELÎD BİN ŞÜCA’ EL-KÛFÎ

?–857 Şehir kaydı yok

Hadîs âlimlerinin meşhûrlarından. İsmi, Velîd bin Şücâ’ bin Velîd bin Kays es-Sekûnî el-Kindî İbn-i Ebî Bedr el-Kûfî’dir. Künyesi, Ebû Hümâm’dır. Aslen Şamlı veya Kûfelidir. Bağdâd’a yerleşti. Orada ilim tahsil etti ve talebe yetiştirdi. 243 (m. 857) senesinde Rabî-ül-evvel ayında Bağdâd’da vefât etti.

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

VELÎD BİN VELÎD

?–629 Şehir kaydı yok

Eshâb-ı kiramdan. İsmi Velîd’dir. Babası Velîd bin Mugîre el-Mahzûmî olup, İslâmın büyük düşmanlarındandı. Annesi Lübâbe ise Resûlullah’ın ( aleyhisselâm ) baldızıydı. Nesebi Velîd bin Velîd bin Mugîre bin Abdullah bin Amr bin Mahzum el-Kureyşi’dir. Kureyş’in mahzûm koluna mensûbtur. Mekke’de bi’setten önce doğup, Medine’de 8 (m. 629) senesinde vefât etti.

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

VELİYYÜDDÎN (Ahmed bin Ahmed)

1410–1485 Şehir kaydı yok

Şafiî mezhebi fıkıh âlimi. İsmi, Ahmed bin Ahmed bin Abdülhâlık bin Abdülhayy es-Süyûtî el-Kâhirî olup, lakabı Veliyyüddîn’dir. 813 (m. 1410) senesi sonlarında, Kâhire’deki Nâsıriyye Medresesi’nde doğdu. 891 (m. 1485) senesi Safer ayının onsekizinde, Pazar gecesi vefât etti. Ertesi gün kılınan cenâze namazına, çok kalabalık bir cemâat katıldı. Sa’îd-üs-süadâ Sûfiyyesi’nin mezarlığına defnedildi.

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

VELİYYÜDDÎN OĞLU HACI BULAM

?–? Şehir kaydı yok

Kayseri velîlerinden. On altıncı yüzyılda yaşamıştır. Zamânının Mevlevî Dergâhının önde gelenlerinden olan Veliyyüddîn Oğlu Hacı Bulam hazretleri, ömrü boyunca, İslâmiyetin emir ve yasaklarını insanlara anlattı. Pekçok kimsenin dünyâ ve âhiret saâdetine kavuşmasına vesîle oldu. Pekçok hayır müesseseleri yaptı ve sosyal hizmetlerde bulundu. Tekkeönü denile…

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

VELİYYÜDDÎN TEBRÎZÎ

?–1347 Şehir kaydı yok

Hadîs ve Şafiî mezhebi fıkıh âlimi. İsmi, Muhammed bin Abdullah el-Hatîbî et-Tebrîzî olup, künyesi Ebû Abdullah’dır. Lakabı ise Veliyyüddîn’dir. Doğum târihi bilinmemektedir. 749 (m. 1347) senesinde vefât etti.

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

VENÂÎ (Ali bin Abdülber)

1756–1797 Şehir kaydı yok

Şafiî mezhebi fıkıh âlimlerinden. İsmi, Ali bin Abdülber bin Ali el-Hüseynî el-Venâî olup, künyesi Ebü’l-Hasen’dir. 1170 (m. 1756) senesinde Mısır’ın Venâ köyünde doğdu. 1212 (m. 1797) senesinde Medîne-i münevverede vefât etti.

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

VENŞERİSÎ (Ahmed bin Yahyâ)

1430–1508 Şehir kaydı yok

Mâlikî mezhebi fıkıh âlimlerinden. İsmi, Ahmed bin Yahyâ bin Muhammed’dir. Künyesi Ebü’l-Abbâs’tır. Venşerisî diye meşhûr olmuştur. 834 (m. 1430) senesinde Tilmsân’da doğdu. Fransızların Vehrân şehrini istilâ ettikleri 914 (m. 1508) senesinde, seksen yaşında vefât etti.

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

VENŞERÎSÎ (Hasen bin Osmân)

1324–1388 Şehir kaydı yok

Cezâyir-Tilmsân’da yetişen fıkıh âlimlerinden. İsmi, Hasen bin Osman bin Atıyye el-Venşerîsî’dir. Tahminen 724 (m. 1324) senesinde doğdu. Büyük ve âdil bir fıkıh âlimi idi. Matematik ilmini çok iyi bilirdi. Fıkhın bir babı olan ferâiz (miras) bilgilerinin hesaplarını çok güzel yapardı. Fıkhın her mes’elesinde derin bilgiye sahipti. Kıymetli eserleri ve şiirleri vardır. Fazilet ve güzel ahlâk sahibi idi. Ferâiz ilmine dâir olan manzûm eserinin ibâresi kolay olup, ma’nâyı tam olarak açıklamaktadır. 790 (m. 1388) senesinde vefât etti.

Hayatını keşfet →

Tâbiîn Âlimi

VEYSEL KARANÎ

?–657 Şehir kaydı yok

Tabiînin büyüklerinden. İsmi Üveys bin Âmir Karnî’dir. Yemen’in Karn köyünde doğdu. Doğum târihi bilinmemektedir. 37 (m. 657) senesinde şehîd edildi. Peygamber efendimizin ( aleyhisselâm ) sağlığında müslüman oldu. Fakat görmediği için Sahâbî olamadı. Peygamberimizin ( aleyhisselâm ) zamanında Medine’ye gelmedi. Tabiînin büyüklerinden olduğu hadîs-i şerîfte bildirildi. Hazreti Ömer’in halifeliği sırasında Medine’ye geldi. Çok alâka ve hürmet gördü. Önceleri kendi memleketi Yemen’de yaşadı. Sonra Basra’ya gitti.

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

VEYSÎ (Molla Üveys bin Muhammed Rûmî)

1561–1627 Şehir kaydı yok

Osmanlılar zamanında yetişen âlim ve şâirlerden. İsmi, Uveys bin Muhammed olup, Veysî ve Molla Üveys isimleri ile tanınır. Şâir Makâlî’nin hemşîre-zâdesidir. Babası Manisa’ya bağlı Alaşehir beldesinde kadı idi. 969 (m. 1561) senesinde Alaşehir’de doğdu. 1037 (m. 1627) senesinde Üsküp’de kadı iken vefât etti. Kabri oradadır.

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

YA’KÛB AFVÎ

?–? Şehir kaydı yok

Müfessir ve Hanefî mezhebi fıkıh âlimi, yüksek hâller sahibi velî. Babası Celvetiyye yolunun büyüklerinden Amasyalı Fenâî Mustafa Efendi idi. Odabaşı Şeyhi diye tanınırdı. Ya’kûb Efendi’nin doğum târihi bilinmemektedir. Ebced hesabıyla “Şeyh Râhil” terkibinin ifâde ettiği 1149 (m. 1736) senesinde İstanbul’da vefât edip, vasıyyeti üzerine Üsküdar’da Karacaahmed’e giden cadde üzerinde, annesinin yanına defnedildi.

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

YA’KÛB BİN İBRÂHİM

1018–1093 Bağdat

Fıkıh ve hadîs âlimlerinin büyüklerinden. İsmi, Ya’kûb bin İbrâhim el-Berzebînî el-Bağdâdî olup, künyesi Ebû Ali’dir. Hanbelî mezhebi âlimlerindendir. Bağdad’a beş fersah mesafede bulunan Berzebîn köyünde, 409 (m. 1018) senesinde doğdu. 486 (m. 1093)’de Şevval ayının 22. Salı günü vefât etti. Cenâze namazını Câmi-i Kasr’da, büyük oğlu kıldırdı. Cenâzesinde, talebelerinden, sultanın yakınlarından, yüksek mevki ve makam sahiblerinden, din ve dünyâ erbâbından meydana gelen çok kalabalık bir cemâat hazır bulundu. Fîl kabristanında Gulâm Ebû Bekr Hallâl’ın yanına defnolundu.

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

YA’KÛB BİN İSHÂK HADRAMÎ

?–? Şehir kaydı yok

On kırâat imamından dokuzuncusu. Kur’ân-ı kerîmin kırâatini, okunuş şekillerini ve bununla ilgili usûlleri, kaideleri naklen bildiren kırâat imâmlarındandır. Künyesi, Ebû Muhammed olup, Basralıdır. 205 (m. 820) senesinde 88 yaşında vefât etmiştir. Basra’da, rivâyet edilen ve yayılan kırâatin Ebû Amr’dan sonra imamıdır. Sâlih, sika (güvenilir) bir âlim olup, kırâat ilminde rumuzu (yâ ve ayn) harfleridir. Babası ve dedesi de kırâat âlimi idi. Ebû Hâtem şöyle demiştir: “Ya’kûb bin İshâk, âlimler yetiştiren bir aileye mensûbtu. Kırâat, Arab dili ve fıkıh ilminde büyük bir âlim idi. Kırâat öğretenlerin en meşhûrlarından olup, bizim zamanımızda gördüğümüz âlimler içerisinde en üstünü idi. Hurufatt

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

YA’KÛB BİN ŞEYBE

798–? Basra

Büyük hadîs ve fıkıh âlimlerinden. İsmi, Ya’kûb bin Şeybe bin Salt bin Usfür olup, künyesi, Ebû Yûsuf es-Sudûsî’dir. Basralıdır. 182 (m. 798)’de Basra’da doğmuştur. Bağdâd’a gelerek yerleşmiş ve orada 262 (m. 875)’de Rabî-ül-evvel ayında vefât etmiştir.

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

YA’KÛB BİN SEYYİD ALİ

?–1524 Şehir kaydı yok

Osmanlı âlimlerinden. İsmi, Ya’kûb bin Seyyid Ali el-Bursavî’dir. Seyyid Ali-zâde de denir. Doğum târihi ve yeri bilinmemektedir. 931 (m. 1524) senesi hac dönüşü, Mısır’da vefât etti.

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

YA’KÛB GERMİYANÎ

?–1571 Şehir kaydı yok

Osmanlı âlimlerinden ve tasavvuf büyüklerinden. Anadolu’nun batısında bulunan Germiyan (Kütahya) vilâyetinin, Şeyhli nâmıyla bilinen köyündendir. İsmi Ya’kûb, nisbeti Germiyânî’dir. Askeriyeye mensûb, yüksek rütbeli ve ileri gelen bir zâtın oğludur. Doğum târihi bilinmemektedir. 979 (m. 1571) senesi Cemâzil-evvel ayında vefât etti.

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

YA’KÛB KARAMÂNÎ (Sarı Ya’kûb)

?–1429 Şehir kaydı yok

Fıkıh, kelâm, hadîs âlimi, yüksek hâller sahibi velî. İsmi Ya’kûb, lakabı Sarı’dır. Karamanoğulları Beyliği bölgesinde yaşadığı için Karamanî nisbet edildi. O vakitler Karaman bölgesinin merkezi olan Konya’da doğdu.

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

YA’KÛB-İ ÇERHÎ

1447–1447 Gazne

Evliyânın büyüklerinden. İnsanların i’tikâd, amel, ibâdet ve ahlâk husûsunda doğruyu öğrenip yapmalarını sağlayan ve Allahü teâlânın rızâsına kavuşturmak için rehberlik eden ve kendilerine “Silsile-i âliyye” denilen İslâm âlimlerinin onyedincisidir. İsmi, Ya’kûb bin Osman bin Mahmûd’dur. Gazne’de Cerh köyünde doğdu, doğum târihi bilinmemektedir. 851 (m. 1447) senesinde Hülfetû’da vefât etti. Burası, sınır köylerinden bir köy olup, kabri oradadır. Derin âlim ve veliyyi kâmil idi.

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

YAFİÎ

1298–1367 Aden

Şafiî mezhebi fıkıh âlimi. İsmi, Abdullah bin Es’ad bin Ali bin Süleymân bin Felah el-Yâfiî’dir. Künyesi Ebû Muhammed olup, lakabı Afifüddîn’dir. 698 (m. 1298) senesinde Yemen’de doğdu. 768 (m. 1367) senesinde Mekke’de vefât etti.

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

YAĞBUĞ (Muhammed bin Mahmûd)

1524–1593 Şehir kaydı yok

Mâlikî mezhebi fıkıh âlimlerinden. İsmi, Muhammed bin Mahmûd bin Ebî Bekr olup, nisbeti, Venkerî, Sûdânî, Tünbüktî, Vatri ve Magribî’dir. Yağbuğ veya Bağyuğ isimleriyle tanınıp meşhûr oldu. Batı Sudan’ın ortasında, Nijer ırmağı yakınında bulunan Tünbükt şehrindendir. Venker isminde meşhûr bir kabileye mensûbtur. 930 (m. 1524) senesinde doğdu. 1002 (m. 1593) senesi Şevval ayında bir Cum’a günü Tünbükt’te vefât etti.

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

YAHYA BERMEKÎ

738–794 Şehir kaydı yok

Abbasî Devleti vezirlerinden. İsmi, Yahya bin Hâlid bin Bermek, künyesi Ebû Ali’dir. Abbasî halîfelerine uzun zaman vezirlik yapmış olan Bermekîler âilesindendir. 738 senesinde doğdu. Babası Hâlid, Abbasî Devleti’nin kurulmasında büyük hizmette bulunmuş ve bundan dolayı vezirlik makamına getirilmişti. İyi bir eğitim gören Yahya bin Hâlid, babası vasıtasıy…

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

YAHYÂ BİN ABDÜLHAMÎD EL-HIMMANÎ

?–843 Şehir kaydı yok

Meşhûr hadîs âlimlerinden. Künyesi, Ebû Zekeriyyâ’dır. Doğum târihi bilinmemektedir. 228 (m. 843) senesinde Samarrâ’da vefât etti. Samarrâ’da vefât eden ilk hadîs âlimi o idi.

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

YAHYÂ BİN ABDÜLVEHHÂB EL-İSFENÂNÎ

1043–1118 İsfahan

Hadîs âlimi. İsmi, Yahyâ bin Abdülvehhâb bin Muhammed bin İshâk bin Muhammed bin Yahyâ bin Mende’dir. Baba ve dedeleri hadîs âlimi idiler. İsfehan’da, 434 (m. 1043) Şevval ayının 19’una rastlıyan Salı günü dünyâya geldi. 512 (m. 1118)’de vefât etti. Önce babam Ebû Amr ve amcaları Ebü’l-Kâsım Abdurrahmân ve Ebü’l-Hasen Ubeydullah ve Ebû Bekr bin Rize’den hadîs-i şerîf öğrendi. Mu’cem-ül-kebîr Taberânî, Ebû Tâhir el-Kâtib, Ebû Mensûr Muhammed bin Abdullah bin Fadlveyh, Ebû Tâhir Ahmed bin Mahmûd es-Sakafî’den ilim öğrendi.

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

YAHYÂ BİN ADEM EL-KÛFÎ

?–808 Şehir kaydı yok

Kırâat, hadîs, fıkıh ve tefsîr âlimi. Yüzbin hadîs-i şerîfi râvileriyle birlikte ezberden bilirdi. Ebû Muît ailesinin âzâdlı kölelerindendir. İsmi, Yahyâ bin Âdem bin Süleymân olup, künyesi, Ebû Zekeriyyâ, nisbeti Kûfî’dir. Kendisine kırâat âlimi olduğu için Mukrî, hadîs âlimi olduğu için Muhaddis, fıkıh âlimi olduğu için Fakîh, müslümanların mes’elelerini kolayca hallettiği için el-Ahvel ve yüzbin hadîs-i şerîfi ezbere bildiği için de Hâfız lakabları verildi. 203 (m. 808) yılında Vâsıt şehri yakınlarında Fem-i Sılh’da vefât etti. Namazını Hasen bin Sehl kıldırdı.

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

YAHYÂ BİN ALİ BİN HASEN EL-HULVÂNÎ

1059–1126 Şehir kaydı yok

Irak’ta yetişmiş Şafiî fıkıh âlimlerinden. İsmi, Yahyâ bin Ali bin Hasen el-Hulvânî el-Bezzâr olup, künyesi Ebû Sa’d’dır. 450 (m. 1059) senesinin Zilhicce ayında doğmuştur. 451’de doğduğu da rivâyet edilmiştir.

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

YAHYÂ BİN DERVÎŞ EFENDİ

1604–1604 İstanbul

Hanefî mezhebi fıkıh âlimi ve kadıasker. Tekirdağ yakınlarında Malkara kasabasında doğdu. 1013 (m. 1604) senesinde mücavir olarak bulunduğu Mekke-i mükerremeden İstanbul’a deniz yoluyla dönerken, haçlı korsanları tarafından şehîd edildi. Cenâzesi denize bırakıldı.

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

YAHYÂ BİN EBÎ KESÎR

?–747 Şehir kaydı yok

Hadîs ilminde hafız (yüzbinden fazla hadîs-i şerîfi ezbere bilen) ve aynı zamanda fıkıh âlimi. Ebû Nasr el-Yemâmî’nin âzâdlı kölesi olup, künyesi, Ebû Nadr’dır. Kendisine Yesâr, Neşit ve Dinar ismi de verilirdi. Basralı olan Yahyâ bin Ebî Kesir, on sene Medine’de ikâmet edip Tabiînin büyüklerinden istifâde etti. Yemâme’de yerleşip meşhûr âlimler arasına girdi. 129 (m. 747)’de vefât etti.

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

YAHYÂ BİN EKSEM

775–856 Merv

Hanefî fıkıh âlimlerinin büyüklerinden. İlmi çok, fikri parlak, kadri yüksek, şânı yüce bir zât olup, ismi, Yahyâ bin Eksem bin Muhammed et-Temîmî el-Esedî el-Mervezî’dir. Künyesi, Ebû Muhammed’dir. Nesebi, meşhûr Arap hâkimlerinden Eksem bin Sayfi’ye dayanır. 159 (m. 775) senesinde Merv’de doğdu. 242 (m. 856)’de hacdan dönerken Rebze’de 83 yaşında vefât etti.

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

YAHYÂ BİN HASSÂN TİNNÎSÎ

761–823 Basra

Hadîs âlimi. Künyesi Ebû Zekeriyyâ olan Yahyâ bin Hassan bin Hayyân, 144 (m. 761) yılında Basra’da doğdu. Mısır’ın Tinnîs bölgesine hicret ederek, orada yerleşti. Basrî, Tinnîsî ve Bekrî nisbet edildi. 208 (m. 823) yılında Mısır’da vefât etti.

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

YAHYÂ BİN KÂSIM ES-SA’LEBÎ

1136–1219 Şehir kaydı yok

Şafiî mezhebi fıkıh âlimlerinden. Künyesi Ebû Zekeriyyâ et-Tekritî’dir. 531 (m. 1136)’de Tekrit’de doğdu. 616 (m. 1219) senesinde Bağdad’da vefât etti. Küçük yaşta iken babasından fıkıh ilmini öğrenmeye başladı. Sonra Hadîsîye’ye gitti. Hadîsîye’nin kadısı (hâkimi) olan fıkıh âlimi Ebû Muhammed Abdürrahmân bin Ahmed eş-Şeybânî’den fıkıh ilmini öğrendi. Bundan sonra da Musul’a gitti. Orada Saîd bin eş-Şehrazûrî’den fıkıh dersi aldı. Buradan da Bağdad’a gidip, Ebü’n-Necîb es-Sühreverdî’den ve Yûsuf ed-Dımeşkî’den fıkıh dersleri öğrenmeye devam etti. Ebû Muhammed el-Haşşâb’dan edebiyat ilmini okudu.

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

YAHYÂ BİN MAÎN

?–775 Şehir kaydı yok

Meşhûr hadîs âlimi. İsmi, Yahyâ bin Maîn bin Avn bin Ziyâd el-Bağdâdî olup, künyesi Ebû Zekeriyyâ’dır. 158 (m. 775) senesinde doğup, 233 (m. 847) târihinde 75 yaşında iken vefât etti. Kendisi Arab değildir. Abbâs el-Anberî, Yahyâ bin Maîn’e: “Yâ Ebâ Zekeriyyâ! Hangi Arablardansın?” diye sorunca, “Ben Arab değilim. Fakat onların âzâdlısıyım” diye cevap vermiştir. Yahyâ bin Maîn, İbn-i Ebî Hayseme’ye: “Ben, Hişâm bin Abdülmelik el-Emevî’den önce Horasan emîri olan, Cüneyd bin Abdurrahmân el-Mukrî’nin âzâdlısıyım” demiştir. Yahyâ bin Maîn’in aslen, Horasan taraflarında bulunan Serahs (İran’ın kuzey sınırında Merv ile Meşhed arasında) şehrinden olduğu söylenir. Bağdâd’a 12 fersah mesafede buluna

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

YAHYÂ BİN MUÂZ-I RÂZÎ

872–872 Nişâbur

Evliyânın büyüklerinden. İsmi, Yahyâ bin Muâz bin Ca’fer er-Râzî olup, künyesi, Ebû Zekeriyyâ ve lakabı Vâ’iz idi. İnsanlara nasîhatle se’âdet yolunu anlatmakta, zühd, vera’ ve takvâda, (haram ve şüphelilerden sakınmada), hikmetli söz söylemekte, Allahü teâlânın emirlerine ve Resûlullahın ( aleyhisselâm ) sünnetine tâbi olmakta zamanının bir tanesi idi. Rey şehrinde doğdu. 258 (m. 872)’de Cemâzil-âhir ayında Nişâbûr’da vefât etti.

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

YAHYÂ BİN MÜBÂREK YEZÎDÎ

755–818 Şehir kaydı yok

Kırâat, nahiv ve lügat âlimi ve şâir. Künyesi, Ebû Muhammed el-Adevî ve Yezîdî’dir. 134 (m. 755) senesinde doğdu. 202 (m. 818)’de Merv’de 74 yaşında iken vefât etti. Adiy kabîlesi arasına gitmiş olmasından veya bu kabilenin âzâdlı kölesi olmasından dolayı “Adevî” denilmiştir. Abbasî halifesi Mehdî’nin dayısı Yezîd bin Mensûr’un çocuğunun yetiştiricisi olması sebebiyle de “Yezîdî” denilmiştir. Hârûn Reşîd’in o sırada henüz küçük yaşta olan oğlu Me’mûn’a da mürebbîlik yapmıştır.

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

YAHYÂ BİN MUHAMMED (İbn-i Hübeyre)

1105–1161 Şehir kaydı yok

Fıkıh ve hadîs âlimlerinden. Abbasî halîfesi Muktefî’nin veziri idi. Künyesi Ebü’l-Muzaffer, lakabı Avnüddîn’dir. İbn-i Mende ismiyle tanınmıştır. Ayrıca kırâat, edebiyat, nahiv, lügat ve târih ilminde de âlim idi. 499 (m. 1105) senesinde Düceyl nehri kıyısında bir kasabada doğdu. 556 (m. 1161)’da Bağdad’da vefât etti. Kabri Bâb-ı Basra denilen yerde yaptırdığı medresenin yanındadır. Genç yaşta Bağdad’a gidip ilim öğrendi. Kur’ân-ı kerîmi ve kırâat rivâyetlerini zamanın âlimlerinden okudu. Kâdı Ebü’l-Hüseyn bin Ferrâ, Ebü’l-Hüseyn bin Zâgûnî, Abdülvehhâb Enmâtî, Ebû Gâlib bin el-Bennâ, Ebû Osman bin Mille, İbn-i Haşin ve diğer âlimlerden hadîs-i şerîf işitti. Fıkıh ilmini ise, Ebû Bekr Dînev

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

YAHYÂ BİN MUHAMMED DABBÎ

?–1134 Şehir kaydı yok

Hadîs ve Şafiî mezhebi fıkıh âlimi. Künyesi Ebû Tâhir olup ismi, Yahyâ bin Muhammed bin Ahmed bin Muhammed bin Ahmed bin Kâsım’dır. Bağdad’da doğdu. Baba ve dedelerinin Dabbî ve Mehâmilî nisbetleri ona da verildi. Şafiî mezhebi fıkıh âlimlerinden olup, “Mecmû”, “Muknî”, “Lübâb” ve “Tecrîd” kitablarının yazarı Ebü’l-Hasen Ahmed Mehâmilî’nin torunu idi. Mekke’ye gitti. Orada Beytullah’da ibâdet edip ilim öğrettiği günlerde, 528 (m. 1134) yılında vefât etti.

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

YAHYÂ BİN MUHAMMED SA’D BAĞDADÎ

?–843 Şehir kaydı yok

Hadîs, kırâat, tefsîr ve fıkıh âlimi. Künyesi Ebû Muhammed olup, ismi Yahyâ bin Muhammed bin Sa’d bin Kâtib’dir. Aslen Bağdâdlı olduğu için Bağdadî, Ebû Ca’fer Mensûr’un âzâdlı kölelerinden olduğu için, Hâşimî nisbet edildi. 228 (m. 843) yılında Bağdâd’da doğan Ebû Muhammed Bağdadî, doksan yaşlarında iken 318 (m. 930) yılında yine orada vefât etti. Bâb-ı Kûfe’ye defn edildi.

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

YAHYÂ BİN REBÎ’

1134–1210 Şehir kaydı yok

Bağdad’da yetişen tefsîr, hadîs, fıkıh, ferâiz, kelâm ve kırâat âlimlerinden. İsmi, Yahyâ bin Rebî’ bin Süleymân bin Harrâz bin Süleymân el-Ömerî el-Vâsıtî el-Bağdadî olup, künyesi, Ebû Ali’dir. Lakabı Mecdüddîn olup, târih ve matematikte de âlim idi. Şafiî mezhebi âlimlerinden olan Yahyâ bin Rebî’, 528 (m. 1134) senesi Ramazan ayında Vâsıt şehrinde doğdu. 606 (m. 1210) senesi Zilhicce veya Zilka’de ayında Bağdad’da vefât etti. Şafiî mezhebi fıkıh âlimlerinden olan İbn-i Fadlân’ın yanına defn olundu. Hazreti Ömer bin Hattâb’ın soyundandır. Doğduğu ve yetiştiği şehir olan Vâsıt’ta; babasından, dedesinden ve başka âlimlerden ilim öğrendi. Ayrıca Bağdad, Nişâbûr, Horasan, Hirat, Gazne ve başka

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

YAHYÂ BİN SA’DÛN EL-EZDÎ (Ebû Bekr el-Kurtubî)

1093–1172 Kurtuba

Mâlikî mezhebi fıkıh âlimlerinden. İsmi, Yahyâ bin Sa’dûn bin Temmâm bin Muhammed el-Ezdî el-Kurtubî’dir. Künyesi Ebû Bekr olup, “Sâbıkuddîn” ve “Ziyâüddîn” lakabları ile tanınırdı. Kırâat, tefsîr, hadîs, fıkıh, usûl (kelâm) ve edebiyat ilimlerinde büyük bir âlimdi. 486 (m. 1093) senesinde Endülüs’ün Kurtuba şehrinde doğdu. Gençlik yıllarının başlarında, Endülüs’ten çıkıp Mısır’a geldi. İskenderiyye’de, Bağdad’da ve Şam’da birçok âlimden ilim öğrendi. Sonra Musul’a yerleşti ve 567 (m. 1172) senesinde orada vefât etti.

Hayatını keşfet →

Tâbiîn Âlimi

YAHYÂ BİN SA’ÎD

?–760 Şehir kaydı yok

Tabiînden. Fıkıh ve hadîs âlimlerinin büyüklerindendir. Medîneli olup kadı (hâkim) idi. Nesebi, Yahyâ bin Sa’îd bin Kays bin Amr bin Sehl bin Sa’lebe bin Haris bin Zeyd bin Sa’lebe bin Ganem bin Mâlik bin en-Neccârî, el-Ensârî’dir. Künyesi, Ebû Sa’îd’dir. Emevîler zamanında Medîne-i münevverede kadılık vazîfesi yaptı. Abbasîler devrinde Irak’a hicret edip Hire kadısı oldu. 143 (m. 760)’de Hâşimiyye’de vefât etti.

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

YAHYÂ BİN SÂBİT EL-İŞBİLÎ

?–1068 Şehir kaydı yok

Evliyânın büyüklerinden. İsmi, Seyyid Yahyâ bin Sabit bin Seyyid Hazım Ali bin Ebü’l-Fedâil Seyyid Ali el-Magribî el-İşbilî’dir. Seyyid Ahmed Rufai hazretlerinin dedesidir. Seyyid Yahyâ hazretleri 450 (m. 1058) senesinde Magrib’den Basra’ya hicret etti. On sene sonra 460 (m. 1068)’de vefât etti. Kabr-i şerîfleri Basra’daki Fermüddeyr kabristanında olup, buraya “Sebiliyyât” da denilmektedir.

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

YAHYÂ BİN SÂLİM YEMÂNÎ

1096–1163 Şehir kaydı yok

Fıkıh âlimlerinden. Künyesi Ebü’l-Hüseyn İmrânî’dir. Yemen’de yetişen meşhûr Şafiî mezhebi âlimlerinden olup, 489 (m. 1096)’da doğdu. 558 (m. 1163) senesinde Yemen’de vefât etti. Başta dayısı Ebü’l-Fütûh bin Osman el-İmrânî olmak üzere, Zeyd bin Abdullah Yâfiî ve zamanının diğer âlimlerinden fıkıh ilmini öğrendi. Ayrıca Yemen’de bulunan hadîs âlimlerinden hadîs-i şerîf dinledi. Zâhid (dünyâya düşkün olmayan), vera’ sahibi (şüphelilerden sakınan), şöhretten uzak, çok ibâdet eden sâlih bir kimse idi. Usûl-i kelâm, fıkıh, nahiv ilimlerinde âlim idi. Ebü’l-İshâk Şîrâzî’nin meşhûr eserlerini en iyi bilen o idi. Onun “Mühezzeb” adlı eserini ezberlemişti. İbn-i Semura şöyle demiştir: “Yahyâ bin Sâl

Hayatını keşfet →

Tebe-i Tâbiîn Âlimi

YAHYÂ BİN SELLÂM EL-BASRÎ

742–810 Kûfe

Tebe-i tabiîn devrinde yetişen tefsîr, fıkıh, hadîs ve lügat âlimlerinden. İsmi, Yahyâ bin Sellâm bin Ebî Sa’lebe el-Basrîdir. Künyesi, “Ebû Zekeriyyâ”dır. 124 (m. 742) senesinde Kûfe’de doğdu. Babası ile birlikte Basra’ya gitti. Orada yetişip ilim öğrendi. Buraya nisbetle kendisine “Basrî” denildi. Bilâhare Mısır’a gitti. Oradan Afrika’ya (Kâyravân’a) geçti ve orasını vatan edinip yerleşti. Ömrünün sonuna doğru hacca gitti. Hacdan dönüşünde, 200 (m. 810) senesinde Mısır’da (Fustat’ta) vefât etti.

Hayatını keşfet →

Tâbiîn Âlimi

YAHYÂ BİN YA’MER

?–746 Şehir kaydı yok

İkinci asrın meşhûr nahv ve hadîs âlimi. Tabiînden olup, hadîs ilminde sika (güvenilir)’dir. Ba’zı rivâyetlere göre, Kur’ân-ı kerîmin benzer harflerini birbirinden ayırmak için noktaladı. Lügat, fıkıh, kırâat ve edebiyat âlimidir. Meşhûr Emevî vâlisi Haccâc bin Yûsuf’u ki o da fasîhliğiyle meşhûrdur-hayran bırakacak kadar fasîh konuşurdu. Uzun bir ömür sürdü, el-Advanî (Uzun ömürlü) denildi.

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

YAHYÂ BİN YÛSUF ES-SARSARÎ

1192–1258 Şehir kaydı yok

Hanbelî mezhebi fıkıh âlimlerinden. Zâhid, edîb ve şâir bir zât olup, künyesi Ebû Zekeriyyâ, lakabı Cemâlüddîn’dir. 588 (m. 1192) senesinde doğdu. 656 (m. 1258)’de Hülâgu’nun Bağdad’ı istilâsında şehid edildi. Kırâat ilmini ve rivâyetlerini İbn-i Asâkir el-Betâihî’nin talebelerinden öğrendi. Şeyh Ali bin İdrîs el-Ya’kubî’den hadîs-i şerîf dinledi. Şeyh Abdülmugîs el-Harbî ve diğerlerinden icâzet aldı. Fıkıh ve lügat ezberledi. “Sıhahu Cevherî” adlı lügatı ezberlediği söylenmiştir. Peygamberimiz Muhammed aleyhisselâmı metheden pekçok şiir yazmıştır. Fıkıh ilmine dâir “Muhtasar-ül-Hırâkî” ve “Zevâid-ül-Kâfî” adlarında manzûmeleri vardır. Bunlardan başka çeşitli konularda şiirleri vardır. Çok ç

Hayatını keşfet →