İslâm Âlimleri

Kaynaklandırılmış biyografiler

İslâm Âlimleri

Âlimleri ad, lakap, dönem, şehir, hoca, talebe, seyahat ve eser bilgileriyle inceleyin.

3.902yayımdaki âlim

Âlimleri tanıyın

3.902 kayıt

Âlim kaydı

MÎRİM ÇELEBİ (Mahmûd bin Muhammed)

?–1525 Şehir kaydı yok

Onuncu asırda Osmanlılarda yetişen Hanefî mezhebi âlimlerinden. İsmi, Mahmûd bin Muhammed bin Şemseddîn bin Kâdı-zâde-i Rûmî olup, Mîrim Çelebi diye tanınır. Osmanlı ulemâ ve riyaziyecilerinin meşhûrlarından olup, Kâdı-zâde-i Rûmî diye tanınan Selâhaddîn Mûsâ’nın torunu olan Kutbüddîn Muhammed’in oğludur. Bu da büyük dedesi gibi, hem naklî ilimlerde, hem de fennî ilimlerde söz sahibi idi. Babası tarafından hem Kâdı-zâde-i Rûmî’nin, hem de Ali Kuşcu’nun torunu olduğu gibi, Anne tarafından da, Osmanlı âlimlerinin büyüklerinden olan İstanbul kadısı Hocazâde Mevlânâ Muslihuddîn Efendi’nin torunudur. Doğum târihi bilinmemektedir. 931 (m. 1525)’de Edirne’de vefât etti. Kâsımpaşa Câmii avlusunda me

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

MÎRİM HALVETÎ

?–? Şehir kaydı yok

Evliyânın büyüklerinden. İsmi Mîrim Halvetî'dir. Ahî Mîrim de denilir. Herî (Hirat) şehri kasabalarından Kilbâd'da doğdu. Doğum târihi bilinmemektedir. Herî ve Şirvan'da yaşadı. 1409 (H.812) senesinde Kırşehir'de vefât etti. Vefât zamanları Karamanoğlu Mehmed Beyin o bölgeye hükmettiği târihlere rastlamaktadır. Başka bir rivâyette Herat civârında Kazerkân…

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

MİRZÂ GULÂM AHMED KÂDİYÂNÎ

1835–? Şehir kaydı yok

Hindistan’da Kâdiyânîlik adlı bozuk yolun kurucusu. Moğol asıllı bir ailenin çocuğu olarak 1835 yılında Hindistan’da Pencab eyâletine bağlı Kâdiyân’da doğdu. Çocukluğu ve gençliği burada geçti. İlk tahsîlini de burada tamamladı. İsmâilî fırkası mensubu idi. Çok kitap okudu. Azılı bir Ehl-i sünnet düşmanı olarak yetişti. Siyâlkut bölge mahkemesinde küçük b…

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

MİRZÂ HÜSÂMEDDÎN AHMED

?–1634 Şehir kaydı yok

Hindistan’da yetişen evliyânın büyüklerinden. İsmi, Hüsâmeddîn Ahmed’dir. Babası ilimler hazînesi meşhûr Kâdı Nizâmüddîn Bedahşî’dir. Doğum yeri ve târihi kesin olarak bilinmemektedir. 1043 (m. 1634) senesinde vefât etti. Kabri, Delhi’de Hâce Bâkî-billah hazretlerinin türbesinin yanındadır.

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

MİRZÂ MUSTAFA EFENDİ

1630–1718 İstanbul

Osmanlı âlimlerinden. Ellidördüncü Osmanlı şeyhülislâmıdır. İsmi Mustafa’dır. Kadıasker Abdürraûf Efendi’nin oğludur. Mirzâ Mustafa Efendi diye meşhûr olmuştur. 1040 (m. 1630) senesinde İstanbul’da doğdu. 1130 (m. 1718) senesinde İstanbul’da vefât etti. Kalenderhâne yakınında evinin bitişiğindeki mektebin bahçesinde medfûndur.

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

MİRZÂ-ZÂDE MEHMED SA’ÎD EFENDİ

1710–1774 İstanbul

Osmanlı âlimlerinden. Yetmişikinci Osmanlı şeyhülislâmıdır. İsmi Mehmed Sa’îd’dir. Elliikinci şeyhülislâm Mirzâ Mustafa Efendi’nin torunu, ellisekizinci şeyhülislâm Mirzâ-zâde Şeyh Mehmed Efendi’nin oğludur. Mirzâ-zâde diye şöhret bulmuştur. 1122 (m. 1710) senesinde İstanbul’da doğdu. 1188 (m. 1774) senesinde İstanbul’da vefât etti. Üsküdar’da, Karacaahmed kabristanında, babasının yanına defnedildi.

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

MİRZÂ-ZÂDE ŞEYH MEHMED EFENDİ

1733–1733 İstanbul

Osmanlı âlimlerinden. Ellisekizinci Osmanlı şeyhülislâmıdır. İsmi Mehmed olup, ellidördüncü şeyhülislâm Mirzâ Mustafa Efendi’nin oğludur. Mirzâ-zâde diye bilinir. Doğum târihi bilinmemektedir. İstanbul’da doğdu. 1146 (m. 1733) senesinde İstanbul’da vefât etti. Kabri, Kalenderhâne yakınında, evinin bitişiğindeki okulun bahçesinde medfûn bulunan babasının kabrinin yanındadır.

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

MİS’AR BİN KEDAM

?–772 Şehir kaydı yok

Büyük hadîs âlimlerinden. Künyesi, Ebû Seleme’dir. Rivâyet ettiği hadîs-i şeriflerde çok güvenilir olduğu için kendisine “Mushaf” da denir. Doğum târihi bilinmemektedir. 155 (m. 772)’de Mekke-i mükerremede vefât etti. 153, 152 yılında vefât etmiştir diyenler de vardır.

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

MİSÂLÎ BABA

?–? Şehir kaydı yok

Anadolu'da yetişen meşhûr velîlerden. Misâlî Baba ve Gül Baba lakaplarıyla tanınmıştır. On yedinci asırda yaşamıştır. Osmanlı Sultanlarından Dördüncü Murâd Hanla görüşmüştür. Bağdât seferi sırasında ziyâretine gelen Sultana kış mevsiminde koynundan, açılmış tâze bir gül çıkarıp vermesi sebebiyle, Gül Baba lakabı ile anılmıştır. Kabri, Niğde'nin dokuz kilo…

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

MİSKÂLÎ EFENDİ

?–1608 Şehir kaydı yok

Bursa velîlerinden. İsmi, Muhammed'dir. 1608 (H.1017) senesinde vefât etti. Gençliğinde işi gücü mızıka denilen bir çalgıyı çalmaktı. Sonradan tövbe edip tasavvufa yöneldi. Nefsini terbiye ve ıslah etmek için o kadar gayret gösterdi ve çalıştı ki, güçsüz ve tâkâtsiz bir hâle düştü. Birkaç ekmek kırıntısı yiyerek nefsini ıslah için uğraştı. Bâzan günlerce…

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

MOĞOLTAY BİN KILIÇ

1291–1361 Şehir kaydı yok

Hadîs ve târih âlimi. İsmi, Moğoltay bin Kılıç bin Abdullah el-Hakkârî et-Türkî el-Hanefî olup, künyesi Ebû Abdullah’dır. Lakabı ise Alâüddîn’dir. 690 (m. 1291) senesinde doğdu. 762 (m. 1361) senesi Şa’bân ayında vefât etti.

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

MOLLA ABDÜLKERÎM EFENDİ

?–1495 Şehir kaydı yok

Osmanlı Devleti’nin altıncı şeyhülislâmı, Hanefî mezhebi fıkıh âlimi. Doğum yeri ve târihi bilinmemektedir. Balkan ülkelerine yapılan bir fetih hareketinde, Sultan İkinci Murâd Hân’ın beylerinden Mehmed Ağa tarafından esîr edilen hıristiyan çocukları arasında Osmanlı başşehrine geldi. O sırada şehzâde olan Sultan Mehmed Hân’a hediye edildi. Sultan İkinci Bâyezîd zamanında şeyhülislâm oldu. 900 (m. 1495) senesinde vefât etti. Edirne’de yaptırmış olduğu sıbyan mektebinin bahçesine defnedildi.

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

MOLLA ABDÜLVEHHÂB BİN TÂCÜDDÎN

1543–1605 Şehir kaydı yok

Osmanlı devri âlimlerinden. İsmi, Abdülvehhâb bin Tâcüddîn olup, Molla Abdülvehhâb diye tanınır. Küçük Tâcüddîn Efendi’nin oğludur. 950 (m. 1543) senesinde doğdu. Doğum yeri bilinmemektedir. 1014 (m. 1605) senesi Rebî’ul-âhır ayında İstanbul’da vefât etti. Kabri sur içinde Sarı Gürz Mescidi’nin avlusundadır.

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

MOLLA ABDÜRRAÛF

1525–1600 Şehir kaydı yok

Osmanlı âlimlerinin meşhûrlarından. İsmi, Abdürraûf bin Muhammed bin Ömer bin Hamza olup, büyük âlim Molla Arâb Bursavi’nin oğlu ve yine meşhûr âlimlerden Sahn-ı semân müderrisi Arab-zâde’nin birâderidir. 932 (m. 1525) senesinde doğdu. 1009 (m. 1600) senesi Rebî’ul-âhır ayında İstanbul’da vefât etti. Fâtih-Çarşamba’da Kovacı-Dede Mescidi’nin yanında medfûndur.

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

MOLLA ALİ EFENDİ

?–? Şehir kaydı yok

Serhad evliyâsının büyüklerinden. Rumeli’nde gâzîler arasında meşhûr olup, onların ma’nevî desteği oldu. 1005 (m. 1596) senesinde Dimitrofça’da vefât edip, Eski Câmi yakınında defnedildi.

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

MOLLA ARAB

?–1552 Şehir kaydı yok

İslâm âlimlerinin büyüklerinden. İsmi, Vâ’iz Muhammed bin Ömer bin Hamza Antâkî olup, lakabı Muhyiddîn’dir. Haleb’den Bursa’ya gelmiş olduğundan dolayı Molla Arab dendi. Bu isimle şöhret buldu. Antakya’da doğdu. Doğum târihi bilinmemektedir. 938 (m. 1552) senesi Muharrem ayında Bursa’da vefât etti. Kabri, Bursa’nın kıble tarafında, dağa yaslanmış ve kendi adıyla anılan mahallededir. Kabrin bulunduğu yerden bir sokak sonra Molla Arab Câmii bulunur. Bu câmi, 1955 senesinde Bursa Eski Eserleri Sevenler Kurumu tarafından bugünkü şekline getirilmiştir. Şimdi iki kubbeli ve tek minareli olan bu câmi, eskiden dokuz kubbeli ve üstü kurşun kaplı idi. Zelzelede kubbeler çökünce, iki tanesinin duvarlar

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

MOLLA AYAS

?–? Şehir kaydı yok

Osmanlı devri ulemâ ve evliyâsından. Fâtih Sultan Mehmed Hân’ın ilk hocalarındandır. Nerede, ne zaman doğduğu ve vefât târihi bilinmemektedir. Hocaları ve talebeleri ile olan münâsebetlerinden, dokuzuncu asrın ikinci yarısında vefât ettiği anlaşılmaktadır. Bursa’da vefât edip, Zeynîler kabristanına defnedildiği tahmin edilmektedir.

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

MOLLA CA’FER

1519–1571 Şehir kaydı yok

Osmanlı âlimlerinden. İsmi Ca’fer’dir. Osmanlı şeyhülislâmlarından Ebüssü’ûd Efendi’nin amcası Abdünnebî Efendi’nin oğludur. 925 (m. 1519) senesinde İskilip’de doğdu. 978 (m. 1571) senesinde İstanbul’da vefât etti. Eyyûb Sultan civarında, Cezerî Kâsım Paşa Câmii bahçesinde defnedildi.

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

MOLLA CÂMÎ

1414–1492 Şehir kaydı yok

Hirat’da yetişen âlim ve evliyânın en büyüklerinden. İsmi, Abdürrahmân bin Nizâmeddîn Ahmed olup, lakabı Nûreddîn’dir. Câmi ve Mevlânâ nisbetleriyle meşhûr oldu. Anadolu’da Molla Câmi diye tanınmaktadır. 817 (m 1414)’de İran’ın Câm kasabasında doğdu. İmâm-ı Muhammed Şeybânî hazretlerinin soyundandır. Beş yaşında iken Muhammed Pârisâ hazretlerinin huzûruna götürülüp, teveccühüne mazhar oldu. Mevlânâ Sa’düddîn-i Kaşgâri’den feyz alarak kemâle geldi ve irşâda me’zûn oldu. Çok kitap yazdı. “Nefehât”, “Şevâhid-ün-nübüvve” kitapları meşhûrdur. Çok kerâmetleri görüldü. Fâtih Sultan Mehmed, onu İstanbul’a da’vet etti. Konya’ya kadar geldi. Fâtih’in vefâtını haber alınca geri döndü. Hirat’da Şeyh-ül-

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

MOLLA CÜRCÂN (Muhammed bin İbrâhim)

?–? Şehir kaydı yok

Osmanlı devrinde yetişen fıkıh, kelâm ve fen âlimi, İzmit civarında Akyazı kasabasında doğdu. Molla Cürcân lakabıyle meşhûr oldu. 969 (m. 1562) yılında vefât edip, Amasya’da defnedildi.

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

MOLLA EFENDİ (Muhammed Emîn İstanbulî)

?–1859 Şehir kaydı yok

Osmanlılar zamanında İstanbul’da yetişen kırâat âlimlerinden ve tasavvuf büyüklerinden. İsmi Muhammed Emîn Efendi olup, Reîs-ül-kurrâ ismiyle tanınan Abdullah bin Sâlih el-Eyyûbî el-İstanbûlî’nin oğludur. Tasavvufda Hâlidiyye yoluna mensûb idi. Hanefî mezhebi âlimlerindendir. Kaynak eserlerde doğum târihi ve hâl tercümesi hakkında fazla ma’lûmât bulunamayan Muhammed Emîn Efendi, 1275 (m. 1859) senesinde İstanbul’da Eyyûb Sultan semtinde vefât etti. Hâlid bin Zeyd Ebâ Eyyûb-i Ensârî hazretlerinin mübârek ayakları tarafındaki pencerenin kenarında, babasının yanına defnolundu.

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

MOLLA FENÂRÎ (Mevlânâ Şemseddîn Fenârî)

1315–1431 Şehir kaydı yok

Osmanlı Devleti’nin ilk şeyhülislâmı ve zamanının müceddidi olan büyük İslâm âlimi. İsmi, Muhammed bin Hamza bin Muhammed bin Muhammed er-Rûmî el-Fenârî’dir. Lakabı Şemsüddîn’dir. 751 (m. 1315) senesi Safer ayında, Fenâr köyünde dünyâya geldi. Bu köyde doğduğu veya babasının fenercilik san’atıyle meşgûliyetinden dolayı “Fenârî” nisbetiyle meşhûr oldu.

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

MOLLA FEVRÎ

?–1570 Şehir kaydı yok

Osmanlılar zamanında yetişen âlimlerin büyüklerinden. İsmi. Ahmed bin Abdullah’dır. Molla Fevrî diye de bilinir. Doğum yeri ve târihi bilinmemektedir. Arnavud asıllı olup, sonradan müslüman oldu. 978 (m. 1570) senesinde Şam’da müftî iken vefât etti. Orada İshak Çelebi yanına defnedildi. Daha küçük yaşta iken, Şeyh Muhyiddîn-i Arabî hazretlerini rü’yâsında gördü. Muhyiddîn-i Arabî ona rü’yâsında İslâmî telkinde bulundu ve o da müslüman oldu. Ertesi gün Osmanlı ordusu o beldeyi feth edip, Molla Ahmed’i de dönüşte memleketinden alıp, İslâm diyarına getirdi. Ferhad Paşa kethüdası Polat Kethüda’ya köle olarak verildi. Onun yanında iken ilim tahsilinde bulundu. Polat Kethüdâ’nın birâderi Ca’fer Ke

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

MOLLA FEYZULLAH MUSTAFA EFENDİ (Feyzî)

1543–1611 İstanbul

Osmanlı âlimlerinden. Asıl ismi Mustafa’dır. Feyzullah ismi sonradan verilmiştir. Feyzî mahlası ile meşhûr olmuştur. Kanunî Sultan Süleymân devrinde Şam kadılığından emekli iken, 961 (m. 1554) senesinde vefât eden, Kâf Çelebi Ahmed Efendi’nin oğludur. Bu sebeple Kâf-zâde diye de bilinir. 950 (m. 1543) senesinde İstanbul’da doğdu. 1020 (m. 1611) senesinde İstanbul’da vefât etti. Zincirlikuyu yakınında Kayın-pederi Mâ’lül-zâde’nin kabri yanında medfûndur.

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

MOLLA GÜRÂNÎ

1410–1488 Şehir kaydı yok

Osmanlı âlimlerinin meşhûrlarından ve dördüncü şeyhülislâm. İsmi, Ahmed bin İsmâil bin Osman Gürânî’dir. Lakabı Şerefüddîn, Şihâbüddîn ve Molla Gürânî olup, Molla Gürânî lakabıyla tanınıp, meşhûr oldu. 813 (m. 1410) senesinde, Suriye’nin Gürân kasabasına bağlı bir köyde doğdu. Doğduğu yere nisbetle “Gürânî” denilmiştir. 893 (m. 1488) senesinde İstanbul’da vefât etti.

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

MOLLA HALİL Sİ'RİDÎ

1750–1843 Şehir kaydı yok

Evliyânın büyüklerinden. Tefsir, fıkıh, hadîs ve tasavvuf âlimi. İsmi, Halil bin Hüseyin es-Si'ridî el-Ömerî el-Kürdî eş-Şafiî'dir. 1750 (H.1164) senesinde Bitlis yakınlarında Hizân'da doğdu. 1843 (H.1259) senesinde Siirt'te vefât etti. Kabri Siirt'te olup, ziyâret edilmektedir.

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

MOLLA HASEN BEY

?–1576 Şehir kaydı yok

Kanunî Sultan Süleymân ve İkinci Selîm zamanı âlim ve müderrislerinden. Doğum yeri ve târihi bilinmemektedir. 984 (m. 1576) senesi Muharrem ayının ondokuzunda, Perşembe günü vefât etti.

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

MOLLA HÜSREV

?–1480 Şehir kaydı yok

Hanefî mezhebi fıkıh âlimi ve üçüncü Osmanlı şeyhülislâmı. İsmi, Muhammed bin Feramuz (Feramerz) bin Ali er-Rûmî’dir. Sivas ile Tokat arasındaki Kargın köyünde doğdu. Doğum târihi kesin olarak bilinmemektedir. Babası, bir Fransız subayı iken müslüman olmuştur. Kızını Osmanlı emirlerinden Hüsrev adında bir zâta verdi. Babasının genç yaşta ölmesi üzerine, eniştesi Hüsrev Bey’in yanında kaldı ve büyüdü. Bu sebeple Hüsrev kayını diye çağırılırdı. Daha sonra kayını kelimesi kaldırılarak, Molla Hüsrev adıyla meşhûr oldu. 885 (m. 1480) senesinde İstanbul’da vefât etti. Namazı Fâtih Câmii’nde, kılındıktan sonra, Bursa’ya götürülüp, Emîr Sultan’ın doğusunda kendi yaptırmış olduğu medresenin bahçesine

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

MOLLA İVAZ EFENDİ

?–1585 Şehir kaydı yok

Kanunî, İkinci Selîm ve Üçüncü Murâd devri âlimlerinden. Aslen Alâiyye’dendir. (Alanya’dandır.) Manav İvaz Efendi adıyla da tanınırdı. Sicilli Osmânî’de Manavgatlıdır denilmektedir. Doğum târihi hakkında kaynaklarda bilgi verilmemektedir. 994 (m. 1585) senesinde, Rumeli kadıaskeri iken vefât etti. Kendi yaptırdığı câminin avlusuna defnedildi.

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

MOLLA İZÂRÎ (Kâsım el-Bağdadî el-Germiyânî)

?–1495 Şehir kaydı yok

Osmanlı âlimlerinden. İsmi, Kâsım bin Abdullah’tır. Molla Izârî diye meşhûr olan Kâsım Efendi, Germiyanlı (Kütahyalı)dır. Doğum tarihi bilinmemektedir. Meşhûr Şâir Şeyhî’nin kızkardeşinin oğludur. 901 (m. 1495) senesinde İstanbul’da vefât etti. Ebû Eyyûb el-Ensârî hazretlerinin câmi ve türbesi yakınlarında defn edildi.

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

MOLLA KERÎM (Ali bin Abdürraûf)

?–1624 Şehir kaydı yok

Osmanlı âlimlerinden. Aslen Afrika’nın Zengibâr memleketindendir. Devşirme olarak gelmiş idi. Müslüman olmakla şereflendi, ilim ile meşgûl oldu. İsmi, Ali bin Abdürraûf’dur. Molla Kerîm diye tanınır. Doğum târihi bilinmemektedir. 1033 (m. 1624) senesinde İstanbul’da vefât etti. Sultan Bâyezîd kabristanında, Bâyezîd Câmii’ne yakın bir yerde medfûndur.

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

MOLLA MİSKİN

?–1547 Şehir kaydı yok

Hadîs âlimi. İsmi, Muhammed Emîn bin Hac Muhammed-i Ferâhî Hirevî olup, lakabı Mu’înüddîn’dir. Doğum târihi belli değildir. 954 (m. 1547) senesinde vefât etti.

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

MOLLA MUHTEREM

?–1572 Şehir kaydı yok

Türkistan’da yetişip, Osmanlı ülkesinde ilim neşreden âlimlerden. Taşkend’de doğdu. Doğum târihi bilinmemektedir. 980 (m. 1572) senesinde İstanbul’da vefât etti. Ayasofya civarında medfûndur.

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

MOLLA OSMAN EFENDİ

1670–1719 Şehir kaydı yok

Anadolu’da yaşayan evliyâdan. Erzurumlu İbrâhim Hakkı hazretlerinin babasıdır. 1081 (m. 1670) senesinde Hasankale’de doğdu. Karaşeyhoğlu Seyyid İbrâhim Efendi’den; sarf, nahiv, fıkıh, ferâiz, hadîs, tefsîr ve akâid ilimlerini öğrendi. Derviş Efendi lakabıyla meşhûr oldu. İsmâil Fakîrullah hazretlerinin sohbetine kavuşarak tasavvufta yetişti. ma’rifetler sahibi oldu. 1132 (m. 1719) senesinde Receb ayının ortasında Tillo’da vefât eyledi. Erzurum’un doğusunda Hasankale kasabasında, misâfire ikramlarda bulunan, fakirlere yardım eden, âlimlere hürmet gösteren, vezirler ve kumandanlar arasında rey sahibi olan Dursun Mehmed oğlu Molla Bekir’in 1081 (m. 1670) senesi Rebî’ül-evvel ayı dördüne rastlay

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

MOLLA PERVÎZ

?–1579 Şehir kaydı yok

Kanunî Sultan Süleymân ve İkinci Selîm zamanı âlim ve kadılarından. İsmi Abdullah Efendi’dir. Pervîz Efendi adıyle meşhûr oldu. Nişancı Abdi Bey ve İbrâhim Paşa’nın hizmetlerinde bulundu. Pervîz Efendi’nin ailesi ve memleketi hakkında kaynaklarda fazla bilgi verilmediği gibi, doğum târihi de bildirilmemektedir. 987 (m. 1579) senesinde Mekke-i mükerremede vefât etti. Peygamber efendimizin ( aleyhisselâm ) hanımı ve mü’minlerin annesi Hadîcet-ül-kübrâ’nın ( radıyallahü anha ) kabri yakınında, Mu’allâ kabristanına defnedildi. “Osmanlı Müelliflerînde, vefâtı 978 (m. 1570) olarak gösterilmekte ise de, Pervîz Efendi’nin yaptığı vazîfeler dikkate alınınca, 987 senesinde vefât ettiği anlaşılmaktadır

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

MOLLA SEYYİDÎ KARAMÂNÎ

?–1517 Şehir kaydı yok

Osmanlı âlimlerinden. İsmi, Seyyidî Karamânî’dir. Doğum yeri ve târihi kesin olarak bilinmemektedir. 923 (m. 1517) senesinde İstanbul’da vefât etti. İstanbul’da yaptırmış olduğu mektebin bahçesinde medfûndur.

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

MOLLA VİLDÂN (Muhammed bin Yeklek)

?–? Şehir kaydı yok

Hanefî mezhebi fıkıh âlimi, Osmanlı kadıaskeri. İsmi Muhammed bin Yeklek olup, Vildân lakabıyle meşhûr oldu. Doğum târihi ve yeri bilinmeyen Molla Vildân, 893 (m. 1488) senesinde vefât edip, İstanbul’un Vefâ semtinde Molla Gürânî Câmii civarına defnedildi.

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

MOLLA YEGÂN

?–1453 Şehir kaydı yok

Osmanlı devrinde yetişen Hanefî mezhebi fıkıh âlimlerinin büyüklerinden. İsmi, Muhammed bin Muhammed bin Yegân bin Armağan bin Halîl’dir. Molla Yegân diye meşhûr oldu. Aslen Aydınlı idi. Doğum târihi bilinmemektedir. 857 (m. 1453) târihinde Bursa’da vefât etti. Vefât târihinin başka senelerde olduğuna dâir de rivâyetler vardır. Bursa’da Yıldırım İmâreti yanındaki mektebe defnedildi. Bugün mezarından eser yoktur.

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

MU’ÎD AHMED EFENDİ

1647–1647 İstanbul

Osmanlı âlimlerinden. Otuzuncu Osmanlı şeyhülislâmıdır. İsmi Ahmed, babasının ismi Yûsuf’dur. Doğum târihi bilinmemektedir. Tokat yakınlarında Kazova (Kazâbad) kasabasında doğdu. 1057 (m. 1647) senesinde İstanbul’da vefât etti. Kâdıçeşmesi’nde yaptırmış olduğu medresenin bahçesine defnedildi.

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

MU’ÎD-ZÂDE (Molla Muhammed bin Abdülazîz)

1516–1575 Şehir kaydı yok

Osmanlı âlimlerinin meşhûrlarından. İsmi, Muhammed bin Abdülazîz olup, Maraşlıdır. Mu’îd-zâde diye tanınır. Baba ve dedeleri de zamanlarının âlim ve fâzıl zâtları olup, sülâleleri Âl-i Bektût (Bektûtoğulları) diye tanınır. Bunun için Mu’îd-zâde Muhammed Efendi’nin bir nisbeti de Bektûti’dir. 922 (m. 1516) senesi Receb ayında, Eshâb-ı Kehf’in beldeleri olan Tarsus’ta doğdu. 983 (m. 1575) senesi Zilhicce ayında, Kudüs kadısı iken vefât etti. O sırada bulunan Hanefî mezhebi âlimlerinin büyüklerinden ve fazilet sahibi yüksek zâtların meşhûrlarından idi. Vefâtına, “Vah, yazık Bektûtoğullarına” ma’nâsına gelen; “Hayf İbn-i Bektût’a” cümlesi târih düşünmüştür.

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

MU'TASIM

796–828 Şehir kaydı yok

Abbasî halîfelerinin sekizincisi. Künyesi Ebû İshâk, asıl ismi Muhammed'dir. Hârûn Reşîd'in oğludur. 796 (H.180) senesinde Bağdâd'da doğdu. İyi bir tahsîlden sonra, kardeşi Me'mûn'un halîfeliği sırasında bâzı vazifeler alan Mu'tasım, 816 (H.201) senesinde hac emirliği yaptı. Anadolu'da Bizans ordusuna karşı yapılan savaşa katıldı. 828 (H.213) senesinde Mı…

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

MU’TEMİN BİN AHMED SÂCÎ

1053–1113 Şehir kaydı yok

Hadîs âlimlerinin meşhûrlarından. Künyesi Ebû Nasr Bağdadî, es-Sâcî’dir. 445 (m. 1053) senesinde doğdu. 507 (m. 1113)’de vefât etti. Ebü’l-Hasen İbni Nekûr’dan, Abdülazîz bin Ali Enmâtî’den, Ebü’l-Kâsım İbni Büsrâ’dan, Abdullah bin Hasen Hilâl’den, Ebû Nasr Zeynebî’den, İsmâil İbni Mes’ade’den ve Bağdad’da bunun tabakasından hadîs-i şerîf dinledi. Ebû Bekr el-Hatîb’den ilk hadîs-i şerîf işitendir. Bu âlimlerden başka, Beyt-ül-mukaddes’de; (Kudüs’de) Ebû Osman İbni Verkâ’dan, Haleb’de; Hasen bin Mekkî Şîrâzî’den, İsfehan’da; Ebû Amr bin Mende ve tabakasından, Nişâbûr’da; Ebû Bekr bin Halef ve tabakasından, Hirat’ta; Şeyh-ül-İslâm Ebû İsmâil’den ve tabakasından, Basra’da; Ebû Ali Tüsterî’den v

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

MUÂFÂ BİN ZEKERİYYÂ BİN TARÂR

?–? Şehir kaydı yok

Fıkıh âlimlerinin büyüklerinden. Künyesi Ebü’l-Ferec’dir. İbn-i Tarâr diye bilinir. 303 (m. 915) târihinde doğup, 390 (m. 1000) senesinde vefât etmiştir. Begâvî’nin, İbn-i Ebî Dâvûd ve İbn-i Sa’îd’in derslerini dinledi. İbn-i Şenbüz, Ebû Muzahim el-Hakânî, Ebû Îsâ Bekkâr ve daha başka âlimlerin huzûrunda ders okudu. Muhammed bin Cerîr et-Taberî hazretlerinin ictihâdı üzere âlim oldu. Ondan Abdülvehhâb bin Ali el-Mülhâmî, Ahmed bin Mesrûk ve daha başkaları ders aldı. Birçok âlimler ondan rivâyette bulunmuşlardır.

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

MUALLÂ BİN MENSÛR (EBÛ YA’LÂ)

?–826 Şehir kaydı yok

Büyük fıkıh âlimlerinden. Künyesi, Ebû Ya’lâ’dır. Doğum târihi bilinmemektedir. 211 (m. 826) senesinde vefât etti. Bağdâd’da yerleşti. Orada, Mâlik bin Enes, Leys bin Sa’d, İbn-i Hey’a, Ebû Yahyâ bin Hamza (r.aleyhim) gibi büyük âlimlerden rivâyette bulunmuştur. Ondan da, Ali bin Medînî, Ebû Bekir bin Ebî Şeybe, Ebû Hayseme, Ebû Yahyâ Saika ve daha başkaları (r.aleyhim) rivâyette bulunmuşlardır. İmâm-ı Ebû Yûsuf ve İmâm-ı Muhammed’den ilim almıştır. İmâm-ı Ebû Yûsuf’un talebelerinin önde gelenlerindendir. Ehl-i Re’y âlimlerinden! Rivâyetlerinde sika (güvenilir) bir âlimdir. Ebû Zür’a onun ilme çok düşkün olduğunu, ilim için çok yolculuklar yaptığını söyler. Ahmed el-Iclî de onun sika, sünnet

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

MUALLİM NÂCİ

1850–? Şehir kaydı yok

Tanzîmât’tan sonraki yeni edebiyat dönemi şâir ve edebiyatçılarından, gazeteci, muharrir, tarihçi. Dil, edebiyat, edebiyat târihi çalışmaları, tenkid ve tercüme sahalarında şöhret kazanmıştır. Asıl adı Ömer’dir. Babası, Saraçhânebaşı’nda saraçlık yapan Ahmed Ağa’nın oğlu Ali Bey’dir. Ömer, ailesinin üçüncü çocuğu olarak 1850 yılında doğdu.

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

MUÂVİYE BİN EBÎ SÜFYÂN

604–? Mekke

Eshâb-ı kiramın büyüklerinden. Emevî devletinin kurucusudur. Hicretten 19 yıl evvel (m. 604) yılında Mekke’de doğdu. Babası, Ebû Süfyân bin Harb bin Ümeyye, annesi Hind’dir. Peygamberimizin ( aleyhisselâm ) kayınbirâderi olup, Mekke’nin fethi günü babası ile beraber müslüman oldu. Sonra Medine’ye yerleşerek Peygamberimizin ( aleyhisselâm )“Yâ Rabbi, onu doğru yolda bulundur ve başkalarını da doğru yola götürücü kıl!”ve“Yâ Rabbi! Muâviye’ye yazı ve kitab öğret, onu azâbından koru!” “Yâ Rabbi! Onu memleketlere hakim kıl!”duâlarıyla şereflendi. Vahy kâtibliğine alınması, Cebrâil aleyhisselâmın bildirmesi ile olmuştur. Cebrâil’in (aleyhisselâm) getirdiği Kur’ân-ı kerîmi ve Peygamberimiz’in ( ale

Hayatını keşfet →

Tâbiîn Âlimi

MUÂVİYE BİN KURRE

?–? Şehir kaydı yok

Tabiînin büyüklerinden tanınmış bir hadîs âlimi. Künyesi Ebû İyâs’dır. Basralı’dır. Doğum târihi bilinmemektedir. 113 (m. 731) senesinde vefât ettiği söylenir. Eshâb-ı kiramdan birçoğu ile görüşmüştür. Bunlardan onbeş tanesi Muzeyyine kabilesindendir. Hadîs ilminde sika (güvenilir) bir âlimdir. Rivâyet ettiği hadîs-i şerîflerini meşhûr Kütüb-i sitte (altı hadîs kitabı) almıştır. Babası Kurre, Ma’kıl bin Yesâr el-Müzenî, Ebû Eyyûb el-Ensârî, Abdullah bin Magfel ve başka büyük zâtlardan hadîs-i şerîf rivâyet edip, ilim öğrenmiştir. Ondan da, oğlu İyâs, oğlunun oğlu Müsterir bin Ehdar bin Muâviye, Sabit el-Benânî, Hazım bin Ebî Hazm, Bistam bin Müslim, Hâlid bin Eyyûb gibi âlimler hadîs-i şerîf

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

MUAZ BİN CEBEL

640–640 Kudüs

Eshâb-ı kiramın büyüklerinden, helâl ve haram ilmini en iyi bilenlerden. Adı, Muaz bin Cebel bin Amr bin Evs bin Âbid bin Adiy bin Ka’b el-Ensârî’dir. Künyesi Ebû Abdullah’dır. Milâdî 605 senesinde Medine’de doğdu.

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

MÜBÂREK BİN KÂMİL HAFFÂF

1101–1148 Bağdat

Hadîs ve Hanbelî mezhebi fıkıh âlimi, Künyesi Ebû Bekr olup ismi, Mübârek bin Kâmil bin Muhammed bin Hüseyn’dir. 495 (m. 1101) yılında Bağdad’da Zaferiyye mahallesinde doğdu. Doğum yerine nisbetle Bağdadî ve Zaferî denildi. Haffâf lakabı verildi. 543 (m. 1148) yılında vefât etti. Şünûziyye kabristanına defnedildi.

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

MÜBERRİD

?–898 Şehir kaydı yok

Kırâat, nahiv ve edebiyat âlimi. Künyesi, Ebü’l-Abbas olup, ismi, Muhammed bin Yezîd bin Abdülekber bin Umeyr bin Hassan bin Süleymân bin Sa’d bin Abdullah bin Zeyd’dir. Hocası, Mâzinî’nin bilgisini takdîr ederek, “hakkı isbât edici” ma’nâsına kullandığı “Müberrid” kelimesi, onun lakabı oldu. Nahiv ilminde değişik bir usûl tâkib eden Kûfeliler, müberrid kelimesini müberred şeklinde söyleyerek, “soğutulmuş” ma’nâsına kullandılar. Basra’da doğan Müberrid, Bağdâd’da yerleşti ve 285 (m. 898) yılında burada vefât etti.

Hayatını keşfet →

Tâbiîn Âlimi

MÜCÂHİD BİN CEBR

645–723 Şehir kaydı yok

Tabiînin en meşhûr âlimlerinden. Künyesi Ebu’l-Haccâcdır. İbn-i Cübeyr ve Manzûm kabilesine mensûb olduğu için de Mahzûmî denilmiştir. 24 (m. 645) senesinde doğdu. 104 (m. 723)’de Mekke’de namaz kıldığı bir sırada secdede iken vefât etti.

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

MÜCELLÂ BİN CÜMEY MAHZÛMÎ

?–1155 Şehir kaydı yok

Şafiî mezhebi fıkıh âlimi, kadı. Künyesi Ebü’l-Meâlî olup ismi, Mücellâ bin Cümey bin Necâ’dır. Suriye’de deniz sahilinde bir köy olan Urşuf’da doğdu. Doğum târihi bilinmemektedir. Kureşi, Mısrî, Mahzûmî, Urşufî nisbet edildi. 550 (m. 1155) yılında Mısır’da vefât etti.

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

MÜEYYED-ZÂDE (Abdülhayy bin Abdülkerîm)

?–1543 Şehir kaydı yok

Osmanlılar zamanında yetişen İslâm âlimlerinden. İsmi, Abdülhayy bin Abdülkerîm (veya Abdürrahmân) bin Ali bin Müeyyed’dir. Müeyyed-zâde de denir. Doğum târihi tesbit edilememiştir. 950 (m. 1543) senesinde vefât etti.

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

MÜEYYED-ZÂDE ABDÜLKÂDİR ŞEYHÎ EFENDİ

1514–1593 İstanbul

Osmanlı âlimlerinden. Osmanlı Devleti’nin ondokuzuncu şeyhülislâmıdır. İsmi Abdülkâdir’dir. İkinci Bâyezîd ve Yavuz Sultan Selim Hân zamanlarında kadıaskerlik yapan Müeyyed-zâde Abdürrahmân Efendi’nin kardeşi Şeyh Kerîm Hacı Efendi’nin oğludur. Şeyhî diye meşhûr olmuştur. 920 (m. 1514) senesinde İstanbul’da doğdu. 1002 (m. 1593) senesinde İstanbul’da vefât etti ve Eyyûb Sultan civarında, Yahyâ Efendi dergâhı bahçesinde, babasının yanına defnedildi.

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

MÜEYYED-ZÂDE ABDÜLVEHHÂB

1514–1563 Şehir kaydı yok

Osmanlı âlimlerinden. İsmi, Abdülvehhâb bin Abdürrahmân bin Ali Amasyavî’dir. Müeyyed-zâde diye bilinir. Doğum yeri bilinmemekte olup, 920 (m. 1514) senesinde doğdu. 970 (m. 1563) senesinde vefât etti.

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

MÜEYYED-ZÂDE ABDÜRRAHÎM ÇELEBİ

?–1537 Şehir kaydı yok

Kanunî Sultan Süleymân zamanı âlim ve evliyâsından. İsmi Abdürrahîm olup, Müeyyed-zâde Ali Efendi’nin oğludur. Kaynaklarda doğum târihi bildirilmemektedir. 944 (m. 1537) senesinde İstanbul’da vefât etti. Kardeşi Müeyyed-zâde’nin yanına, Eyyûb Sultan civarına defnedildi.

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

MÜEYYED-ZÂDE ABDÜRRAHMÂN EFENDİ

1456–1516 Şehir kaydı yok

Fâtih Sultan Mehmed, İkinci Bâyezîd ve Yavuz Sultan Selîm zamanında yaşamış, tefsîr, kelâm ve fıkıh âlimlerinin büyüklerinden. İsmi, Abdürrahmân bin Ali’dir. Aslen Amasyalıdır. Ebû İshak Kâzrûnî neslindendir. Babası, Divrikli-zâde Şemseddîn Müeyyed Çelebi’nin oğlu Alâeddîn Ali Çelebi’dir. Bu aile, daha sonra Müeyyed-zâde lakabiyle tanındı. Abdürrahmân Çelebi’nin babası Alâeddîn Ali Çelebi, Amasya’da Yakut Paşa zaviyesinde vazîfe yapıyordu. Müeyyed-zâde Abdürrahmân Çelebi, İstanbul’un fethinden üç sene sonra, 860 (m. 1456) senesi Safer ayında dünyâya geldi. 922 (m. 1516) senesinde Şa’bân ayının onbeşinde, Perşembe günü Berât gecesinde vefât etti. Kabri İstanbul’da Eyyûb Sultan hazretlerinin t

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

MUFADDAL BİN SELEME

?–? Şehir kaydı yok

Lügat, nahiv ve fıkıh âlimi. Tam ismi, Mufaddal bin Seleme bin Âsım ed-Dabî’dir. Künyesi, Ebû Tâlib olup, aslen Kûfeli olduğu için Kûfî, nahiv âlimi olduğu için Nahvî, lügat âlimi olduğu için Lügavî denilmiştir. Hanefî mezhebinde olup, Bağdâd’da Horasan Kapısı’ndaki evinde otururdu. Kendisi, Ehl-i Beyt’ten olup, baba ve dedeleri, ilimleriyle meşhûrdu. Oğlu da, Şafiî fıkıh âlimleri arasında yer aldı. Mufaddal bin Seleme’den en son 290 (m. 903) yılında hadîs-i şerîf rivâyet edildi. Dolayısıyla bu târihten sonra vefât etmiş olduğu bildirilmektedir.

Hayatını keşfet →