Kaynaklandırılmış biyografiler

İslâm Âlimleri

Âlimleri ad, lakap, dönem, şehir, hoca, talebe, seyahat ve eser bilgileriyle inceleyin.

3.902yayımdaki âlim

Âlimleri tanıyın

3.902 kayıt

Âlim kaydı

MEHMED SÂLİH EFENDİ

?–1761 Şehir kaydı yok

Osmanlı âlimlerinden. Yetmişüçüncü Osmanlı şeyhülislâmıdır. İsmi Mehmed Sâlih’dir. Kırımlı Abdullah Efendi-zâde Yahyâ Efendi’nin oğludur. Evliyânın büyüklerinden Hüsâmeddîn Uşşâkî Efendi soyundandır. Doğum yeri ve târihi kesin olarak bilinmemektedir. 1175 (m. 1761) senesinde İstanbul’da vefât etti. Râziye Kadın Dâmâdı Kadıasker Mehmed Efendi Medresesi civarındaki kabristana defnedildi.

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

MEHMED URYÂNÎ DEDE

?–1582 Şehir kaydı yok

Rumeli evliyâsının büyüklerinden. Rumeli’nde Rusçuk yakınlarında Yergöğü kasabasında doğdu. Doğum târihi bilinmemektedir. Annesi sâliha bir hanım olup, asrının Râbi’a’sı diye bilinirdi. Her ikisinin de birçok kerâmetleri görüldü. Mehmed Dede, 990 (m. 1582) senesinde vefât edip, Yergöğü kasabasında annesinin yanına defnedildi. Her ikisinin kabri de ziyâretgâh olup, onları vesile ederek yapılan duâların kabûl olduğu çok kere müşâhede edilmiştir.

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

MEHMED ZÂHİD KOTKU

1897–1980 Bursa

Gümüşhânevî Dergâhı şeyhi Mustafa Feyzi Efendinin önde gelen talebelerinden. İsmi Mehmed Zâhid, soyismi Kotku'dur. Hoca Efendi lakabıyla da tanınmıştır. Babası İbrâhim Efendi, annesi Sâbire Hanımdır. 1897 (H.1315) senesinde Bursa'da doğdu. 1980 (H.1401) senesinde İstanbul'da vefât etti. Kabri, Süleymâniye Câmii hazîresindedir.

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

MEKÂRİM EN-NEHR

?–? Şehir kaydı yok

Irak'ta yetişen büyük velîlerden. İsmi, Mekârim bin İdris'tir. Irak'ta En-Nehr-ul-Hâlis adlı yerde yaşadı. Doğum ve vefât târihleri bilinmemektedir. Kabri orada olup ziyâret edilmektedir.

Hayatını keşfet →

Tâbiîn Âlimi

MEKHÛL EŞ-ŞÂMÎ

?–? Şehir kaydı yok

Tabiînden ve meşhûr hadîs hafızlarından. İsminin Şehrâp, olduğu söylenir. Künyeleri değişik şekillerde, Ebû Abdullah, Ebû Eyyûb ve Ebû Müslim olarak bildirilmiştir. Aslen İran’lıdır. Kabil’de doğdu. Orada yaşı biraz ilerleyince, esîr edildi. Mısır’da, Hüzel kabilesinden bir kadının âzâdlısıdır. Onun için Hûzelî denmiştir.

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

MEKKÎ (Muvaffak bin Ahmed)

?–1172 Şehir kaydı yok

Hanefî mezhebi fıkıh âlimi, edîb. Künyesi, Ebü’l-Müeyyid veya Ebü’l-Velîd olup ismi, Muvaffak bin Ahmed bin Muhammed’dir. Aslen Mekkelidir. Harezm’de yerleşti. Mekkî ve Harezmî nisbet edildi. Arabî ilimleri, meşhûr nahiv âlimi Zemahşerî’den öğrendi.

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

MEKKÎ BİN ABDÜSSELÂM

1040–1099 Şehir kaydı yok

Kudüs’de yetişen büyük hadîs âlimlerinden. Künyesi Ebü’l-Kâsım olup ismi Mekkî bin Abdüsselâm el-Makdisî er-Rumeylî’dir. Mekkî bin Abdüsselâm hazretleri, 432 (m. 1040) senesi. Aşure gününde doğdu. Vera’ sahibi, sika (güvenilir) bir zât idi. 492 (m. 1099) senesinde, Kudüs’de frenk kâfirleri tarafından şehid edildi. Onu şehîd edenler yakalandı. Kendilerinden bin miskâl diyet istendi. Hiçbiri kabûl etmediği için, hepsi öldürüldü. Daha sonra Hıristiyanlar Kudüs’ü işgal edip, pek azı müstesna, ne kadar çoluk-çocuk ve âlim varsa, hepsini şehîd ettiler. Çok büyük zulüm yaptılar.

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

MEKKÎ BİN EBÎ TÂLİB

966–1045 Kayrevan

Büyük kırâat ve tefsîr âlimi. Künyesi Ebû Muhammed olup ismi Mekkî bin Ebî Tâlib Hammuş bin Muhammed bin Muhtâr el-Kaysî, el-Mukrî’dir. Fakîh, edîb bir zât idi. 355 (m. 966) senesi Şa’bân ayının son günlerinde, sabah vakti Kayrevan’da dünyâya geldi. Kayrevan’da büyüyüp yetişen Ebû Muhammed, ilim öğrenmek için birçok beldeye gitti. Kur’ân-ı kerîme âit ilimlerde ve Arabî dil ilimlerinde derin âlim olan Ebû Muhammed’in anlayışı ve ahlâkı çok güzel idi. 437 (m. 1045) senesi Muharrem ayında, Kurtuba’da vefât etti. Rabda’ya defnedildi. Namazını oğlu Ebû Tâlib Muhammed kıldırdı.

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

MEKKÎ MEHMED EFENDİ

1714–1797 Mekke

Osmanlı âlimlerinden. Seksendokuzuncu Osmanlı şeyhülislâmıdır. İsmi Mehmed’dir. Daha önce Mekke kadılığı yapmış olan Halîl Efendi’nin oğludur. 1126 (m. 1714) senesinde Mekke-i mükerremede doğdu. Bu sebeple “Mekkî” diye meşhûr olmuştur. 1212 (m. 1797) senesinde İstanbul’da vefât etti. Fâtih’de, Bahâî türbesine defnedildi.

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

MEKKÎ-ZÂDE MUSTAFA ÂSIM EFENDİ

1773–1846 İstanbul

Osmanlı âlimlerinden. Yüzüncü Osmanlı şeyhülislâmıdır. İsmi, Mustafa Âsım olup, seksendokuzuncu şeyhülislâm Mekkî Mehmed Efendi’nin oğludur. Mekkî-zâde diye bilinir. 1187 (m. 1773) senesinde İstanbul’da doğdu. 1262 (m. 1846) senesinde İstanbul’da vefât etti. Fâtih’te Bahâî Efendi kabristanında babasının kabri yanına defnedildi.

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

MELİKŞÂH

1055–? Şehir kaydı yok

Büyük Selçuklu Sultânı. Sultan Alb Arstan’ın oğludur. 1055 senesinde doğdu. Büyük Selçuklu Devleti’nin topraklarını en geniş hâle getirdiği için Ebü’l-Feth (çok fethedici, fetihlerin babası) lakabıyla anıldı. Sâhib olduğu bâzı üstün hususiyetler sebebiyle, özel bir eğitim ve öğretim gösterilerek yetiştirildi.’ Küçük yaşlarından itibaren devletin idaresiyl…

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

MEMİK DEDE

?–? Şehir kaydı yok

Gâziantep’te yaşayan büyük velîlerden. Hayâtı hakkında fazla bir bilgi yoktur. Doğum ve vefât târihleri belli değildir. Göksüncük köyünde bir âilenin yanında uzun süre kahyalık yapmıştır. Burada çift sürer, ekin eker, hayvan güder, dağdan odun kesip taşırdı. Yalan ve kötü söz söylemez, harama el uzatmazdı. Ağasından aldığı parayı hak etmek için hîlesiz ça…

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

MENKÛBERS MÜSTENSIRÎ

?–1254 Şehir kaydı yok

Hanefî mezhebi fıkıh âlimi. Künyesi, Ebû Şücâ olup ismi Menkûbers bin Yalınkılıç Abdullah’tır. Cemâlüddîn ve Necmüddîn lakabları verildi Müstensırî nisbet edildi. 652 (m. 1254) yılında vefât etti.

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

MENSÛR BİN İSMAİL

?–918 Şehir kaydı yok

Şafiî mezhebi fıkıh âlimlerinden. Künyesi Ebü’l-Hasen’dir. 306 (m. 918) senesinde Mısır’da vefât etti. Fıkıh ilmini İmâm-ı Şafiî’nin talebelerinden ve talebelerinin talebelerinden öğrendi. Diğer ilim dallarında da ilim sahibi olup, edîb ve şâirdir. Aslen Cezîre’de Re’s-ül-ayn denilen yerdendir. Remle’de yaşadı; sonra Mısır’a yerleşti. “El-Vâcib”, “El-Müsta’mel”, “El-Müsâfir”, “El-Hidâye” adlı eserleri ve şiirleri vardır.

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

MENTEŞÎ-ZÂDE ABDÜRRAHÎM BURSÂVÎ EFENDİ

1717–1717 Edirne

Osmanlılar zamanında yetişen tefsîr ve Hanefî mezhebi fıkıh âlimlerinden. Ellibeşinci Osmanlı şeyhülislâmıdır. İsmi Abdürrahîm olup, aslen Bursa’lıdır. Bursa mahkeme başkâtibi Kurt Mehmed Efendi’nin oğludur. Menteşî-zâde diye meşhûr olmuştur. Doğum târihi bilinmemektedir. Bursa’da doğdu. 1129 (m. 1717) senesinde Edirne’de vefât etti. Oradaki Zehr-i mâr Mescidi bahçesine defnedildi.

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

MENÛFÎ (Abdullah bin Muhammed Magribî)

1287–1347 Şehir kaydı yok

Usûl, tefsîr, nahiv ve Mâlikî, mezhebi fıkıh âlimi, evliyânın büyüklerinden. İsmi, Abdullah bin Muhammed bin Süleymân olup, aslen Magriblidir. 686 (m. 1287) yılında Mısır köylerinden Sâbûr’da doğdu. Menûf’a yerleşti. Magribî ve Menûfî nisbet edildi. Abdullah Menûfî diye meşhûr oldu. 748 (m. 1347) yılında Mısır’da vefât etti.

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

MENÛFÎ (Ali bin Muhammed)

1453–1532 Şehir kaydı yok

Mâlikî mezhebi âlimlerinden. İsmi, Ali bin Muhammed bin Muhammed bin Halef bin Cibril’dir. Hadîs, nahiv ve lügat ilimlerinde âlim olan Menûfî’nin lakabı Nûreddîn, künyesi, Ebü’l-Hasen’dir. Şâzilî tarikatına mensûb idi. 857 (m. 1453) senesi Ramazan ayında doğdu. 939 (m. 1532) senesi Safer ayında, Kâhire’de vefât etti.

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

MER’Î

?–1623 Şehir kaydı yok

Hadîs, târih ve Hanbelî mezhebi fıkıh âlimi. İsmi, Mer’î bin Yûsuf bin Ebû Bekr bin Ahmed el-Kermî el-Makdîsî’dir. Torkurum denilen yerde doğdu. Torkurum, Filistin’de Nablus’un yakınında bir köydür. Doğum târihi bilinmemektedir. 1033 (m. 1623) senesinde Kâhire’de vefât etti.

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

MERDÂVÎ

1414–1480 Şehir kaydı yok

Hanbelî mezhebi fıkıh âlimlerinden. İsmi, Ali bin Süleymân bin Ahmed bin Muhammed es-Sa’dî ed-Dımeşkî es-Sâlihî’dir. Künyesi Ebü’l-Hasen ve lakabı Alâüddîn olup, Merdâvî diye tanınır. 818 (m. 1414) senesinde Filistin’de bulunan Merdâ şehrinde doğdu ve orada yetişti. 885 (m. 1480) senesi Rebî’ul-evvel ayının altısında, Cum’a günü Dımeşk’da bulunan Sâlihiyye’de vefât etti. Ravda beldesi yakınında bulunan Sifh-i Kasyûn’da defnedildi.

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

MERKEZ EFENDİ

1463–1552 İstanbul

Osmanlılar zamanında İstanbul’da yetişen evliyânın büyüklerinden. İsmi Mûsâ olup, Merkez Muslihuddîn lakabıyla meşhûr oldu. Denizli’nin Sarhanlı köyünde, 868 (m. 1463) senesinde doğdu, İstanbul’da Molla Hızırbey oğlu Ahmed Paşa’dan okurken, Halvetî tarikatına mensûp olan Sünbül Sinân hazretlerinin yanında yetişti. Önce Koğacı tekkesinde, sonra Eyüb’de Şah Sultan tekkesinde iken, Sultan Süleymân’ın Topkapı dışında vâlidesi nâmına yaptırdığı tekkede yerleşti. Sünbül Efendi 936 (m. 1529)’da vefât edince, onun Koca Mustafa Paşa’daki tekkesine geçti. 959 (m. 1552) senesinde vefât etti.

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

MERRÂKÛŞÎ (Ebû Abdullah İbni Nu’mân Tilemsânî)

1210–1284 Şehir kaydı yok

Tasavvuf büyüklerinden ve Mâlikî mezhebi fıkıh âlimi. Künyesi, Ebû Abdullah olup ismi, Muhammed bin Mûsâ bin Nu’mân’dır. 607 (m. 1210) yılında doğdu. Aslen Cezayir’deki Tilemsan şehrindendir. Tilemsânî, Merrâkûşî, İşbili, Fâsi, Mezâlî ve Hentâti nisbet edildi. Tasavvuf âlimi olduğu için Sûfî, Allahü teâlânın dînine hizmetlerinden dolayı Şemseddîn lakabı verildi. 683 (m. 1284) yılında Kâhire’de vefât edip, Kurâfe kabristanına defnedildi. Yazmış olduğu pek kıymetli eserlerinde, İbn-i Teymiyye ve onun yolunda olanların sapık fikirlerine, onlar daha ortaya çıkmadan önce cevap vermesiyle meşhûr oldu.

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

MERZİFONLU KARA MUSTAFA PAŞA

?–? Şehir kaydı yok

On yedinci yüzyıl sadrâzamlarından. 1634’de Merzifon yakınlarındaki Marınca köyünde doğdu. Sultan dördüncü Murâd’ın Bağdâd’ı fethinde şehîd olan süvârî subaylarından Oruç Bey’ın oğludur. Dört yaşında yetim kalan Kara Mustafa, babasının yakın arkadaşı olan Köprülü Mehmed Paşa’nın himayesinde ve kendisiyle yaşıt Fâzıl Ahmed Paşa ile beraber büyüdü. İyi bir…

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

MERZÛK BİN HASEN BİN ALİ

?–1222 Şehir kaydı yok

Zebid şehrinde yetişen evliyânın büyüklerinden. İsmi, Merzûk bin Hasen bin Ali es-Sârifî el-Yemenî’dir. Babası, Züâl’den gelip Zebid’de yerleşmiş idi. Merzûk hazretleri orada yetişti. İbrâhim-i Çeştî hazretlerinin sohbetlerinde bulundu. 619 (m. 1222) senesinde vefât etti. Bâb-ü sihâm kabristanında defnolundu. Kabri, orada büyük âlimlerin bulunduğu meşhûr kabirler arasında ziyâret edilmekte, ziyâret edenler mübârek rûhâniyetinden istifâde etmektedirler. Ziyâret edip, onu vesile ederek Allahü teâlâya duâ edenlerin duâlarının kabûl edildiği çok görülmüştür.

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

MES’ÛD BEY (Şîr Hân Makbûlullah Dehlevî)

?–? Şehir kaydı yok

Hindistan evliyâsından. İsmi Şîr Hân, lakabı Makbûlullah, mahlası Mes’ûd Bey’dir. Dehlevî nisbet edildi. Hindistan’ın en büyük hükümdârlarından Fîrûz Şâh’ın akrabasından ve ümerâsındandı. İlim, mal-mülk, makam ve mevki sahibi idi. Şeyh Rükneddîn bin Şeyh Şihâbüddîn’i gördü. Allah aşkı galip gelip, malı-mülkü, makamı, mevkiyi terketti. Şeyh Rükneddîn’in garip bir talebesi, Allah yolunun bendesi oldu. Dünyâ ile irtibâtını kesti. Malı-mülkü, dünyâ düşkünlerine, onları sevenlere bıraktı. Kendisi, yalnız ilim ve ibâdetle meşgûl oldu. Onun sekr hâli, Allah aşkından dolayı sarhoşluğu başkasına benzemezdi. Allah aşkından akan gözyaşlarının her damlası, kor gibi düştüğü yeri yakardı. Çeştî yolunda, h

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

MES’ÛD BİN AHMED EL-HÂRİSÎ

1254–1311 Şehir kaydı yok

Hanbelî mezhebi âlimlerindendir. Künyesi Ebû Muhammed ve Ebû Abdürrahmân’dır. Lakabı Kâdı’l-kudât Sa’düddîn’dir. 652 (m. 1254)’de Bağdad’ın Hârisiyye köyünde doğdu. Bu bakımdan Harisî ve Bağdadî nisbeti verilmiştir. 711 (m. 1311) senesinde Kâhire’de vefât etti. Kabri, Karâfe kabristanındadır. Fıkıh ilmini, zamanının fıkıh âlimlerinden olan Ali bin Ebû Amr ve diğerlerinden öğrenmiştir. Mısır’da; Radî bin Burhan, Necîb el-Harrânî, İbn-i Allâf ve diğerlerinden ve Bûsîrî’nin talebelerinden ve tabakasından, İskenderiyye’de; Osman bin Avf, İbn-i Furât’dan, Dımeşk’da; Ahmed bin Ebi’l-Hayr, Ebû Zekeriyyâ bin Sayrafi ve diğerlerinden hadîs-i şerîf işitti. Ayrıca kendi kendine çok kitab okuyup bunlard

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

MES’ÛD BİN MUHAMMED TURAYSÎSÎ NİŞÂBÛRÎ

1111–1182 Nişâbur

Fıkıh âlimlerinden. Künyesi Ebü’l-Meâlî, lakabı Allâme Ebü’l-Meâlî’dir. 505 (m. 1111) senesinde Nişâbûr’da doğdu. 578 (m. 1182) senesinde Şam’da vefât etti. Şafiî mezhebi fıkıh âlimidir. Fıkıh ilmini, İmâm-ı Gazâlî hazretlerinin talebelerinden olan Muhammed bin Yahyâ’dan, babasından, Ömer es-Sultan’dan, İbrâhim el-Merverrûzî’den öğrendi. Ebû Nasr bin Üstâd Ebû Kâsım el-Kuşeyrî’den rivâyette bulundu. Hibetullah es-Seyyidî’den, Abdülcebbâr Beyhekî’den ve diğer âlimlerden hadîs-i şerîf dinledi.

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

MEŞREB-ZÂDE MEHMED ÂRİF EFENDİ

1791–1853 İstanbul

Osmanlı âlimlerinden. Yüzaltıncı Osmanlı şeyhülislâmıdır. İsmi Mehmed Ârif olup, Kadıasker Meşreb Ali Efendi’nin torunu, Müderris Şâtır-zâde Emîn Efendi’nin oğludur. Dedesinin ismine izafeten “Meşreb-zâde” diye bilinir. 1206 (m. 1791) senesinde İstanbul’da doğdu. 1270 (m. 1853) senesinde İstanbul’da vefât etti. Edirnekapı dışında Mustafa Paşa Dergâhı bahçesinde defnedildi.

Hayatını keşfet →

Tâbiîn Âlimi

MESRÛK BİN EL-ECDÂ

?–683 Şehir kaydı yok

Tabiînden meşhûr fıkıh ve hadîs âlimi. İsmi Mesrûk bin El-Ecdâ bin Mâlik bin Umeyy bin Abdullah bin Mûrr El-Hemedânî El-Vedâî’ El-Kûfî olup, künyesi Ebû Âişe’dir. Doğum târihi bilinmemektedir. Hazreti Ali zamanında 63 (m. 683)’de şehîd oldu. Çok âbid (ibadet eden) bir zât olup sika (güvenilir, sağlam) âlimlerdendir. Aslen Yemenli’dir. Hazreti Ebû Bekir zamanında Medine-i Münevvere’ye geldi. Daha sonra Kûfe’ye yerleşti. Kadisiye savaşına katıldı ve bu savaşta yaralandı. Hissesine de bir câriye düştü. Geçimini Fırat nehrinden su getirip satmakla temin ederdi. Hazreti Ömer ile karşılaştığı zaman Hazreti Ömer “İsmin nedir?” diye sordu, “Mesrûk bin El-Ecdâ” diye cevap verdi. Hazreti Ömer “Ecdâ” ş

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

METBÛLÎ

?–1473 Şehir kaydı yok

Evliyânın büyüklerinden. İsmi, İbrâhim bin Ali bin Ömer el-Ensârî el-Metbûlî olup, lakabı Burhânüddîn’dir. Doğum târihi bilinmemektedir. 877 (m. 1473) senesinde Kudüs’e giderken, yolda Südûd denilen köyde vefât etti. Vera’, takvâ ve zühd sahibi olan Metbûlî’nin çok kerâmetleri görüldü. Metbûlî, eski Kâhire’nin el-Hüseyniyye mevkiindeki Emîr Şerefüddîn Câmii’nin yakınında leblebicilik yapardı.

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

MEVDÛD ÇEŞTÎ BİN EBÎ YÛSUF ÇEŞTÎ

?–1133 Şehir kaydı yok

Evliyânın büyüklerinden. Çeşt’de dünyâya geldi. Zamanının en büyük evliyâsından olup, lakabları Kutbüddîn, Şems-i Sûfîyân, Çenâg-ı Çeştîyân, Yegâne-i Rüzgâr, Mahbûb-i Perverdigâr, Sâhib-ül-esrâr ve Mahzen-ül-envâr’dır. 527 (m. 1133) senesinde doksanyedi (97) yaşında iken vefât etti. Mevdûd Çeştî, daha yedi yaşında iken Kur’ân-ı kerîmi ezberledi. Onaltı yaşında iken zâhirî ve bâtınî ilimleri tahsil etti. Yirmidört yaşında iken babasını kaybetti. Babasının vefâtından sonra onun yerine geçerek talebe yetiştirmeye başladı.

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

MEVHÛB BİN AHMED EL-CEVÂLİKÎ

1073–1145 Bağdat

Hanbelî âlimlerinin büyüklerinden ve muhaddis. İsmi, Mevhûb bin Ahmed bin Muhammed bin Hadr bin Hasen bin Muhammed el-Cevâlikî, künyesi Ebû Mensûr’dur. İbn-i Cevâlikî diye de tanınır. 466 (m. 1073) senesi Zilhicce ayında Bağdad’da doğdu. Küçük yaşında ilim tahsiline başladı. Edebiyat ve lügat ilimlerini çok iyi öğrendi. Çeşitli ilimlerde de söz sahibi oldu. Zamanının en meşhûr medresesi olan Nizamiye Medresesi’nde müderrislik yaptı. Abbasî halîfesi Müktefî bin Müstazhir’in sevgisini kazanıp, ona yakın kimselerden oldu. Beş vakit namazda halîfeye İmâm olurdu.

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

MEVLÂNÂ ALÂÜDDÎN ÂBİZÎ

?–1487 Şehir kaydı yok

İslâm âlimlerinden ve evliyânın büyüklerinden. İsmi, Muhammed bin Mü’min Âbizî olup, lakabı Alâüddîn’dir. Kûhistân’a bağlı Âbiz köyünde doğup yetişti. Buraya nisbetle Âbizî denilmiştir. Doğum târihi kat’î olarak tesbit edilememiştir. 892 (m. 1487) senesi Rebî’ul-evvel ayının ortalarında, bir Cumartesi günü vefât etti. Kabri Sa’düddîn-i Kaşgâri’nin kabri yakınındadır.

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

MEVLÂNÂ ÂŞIK KÂSIM

?–1538 Şehir kaydı yok

Osmanlı devri âlimlerinin büyüklerinden. İsmi Kâsım olup, Âşık Kâsım diye tanınır, İznik’te doğdu. Doğum târihi bilinmemektedir. 945 (m. 1538) senesinde Edirne’de vefât etti. Vefâtında yüzyetmiş yaşlarında olduğu rivâyet edilmiştir. Edirne’de yaptırdığı mektebin yanında defn olundu.

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

MEVLÂNÂ BEHÂÜDDÎN BİN ŞEYH LÜTFULLAH

?–1490 Şehir kaydı yok

İslâm âlimlerinden ve evliyânın büyüklerinden. Hacı Bayram-ı Velî hazretleri’nin önde gelen talebelerinden ve halîfelerinden olan Lütfullah Efendi’nin oğludur. İsmi, Mevlânâ Behâüddîn bin Şeyh Lütfullah’dır. Doğum târihi kaynaklarda bulunamamıştır. 895 (m. 1490) senesinde Edirne’de vefât etti.

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

MEVLÂNÂ EBÛ SAÎD EVBEHÎ

?–? Şehir kaydı yok

Ubeydullah-ı Ahrâr'ın talebelerinden büyük velî. Doğum ve vefât târihleri belli değildir. Hayâtı hakkında fazla bilgi yoktur. On beşinci asrın sonlarında yaşamıştır.

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

MEVLÂNÂ HÂLİD-İ BAĞDÂDÎ

1778–1826 Şehir kaydı yok

Evliyânın en büyüklerinden. İslâm bilgilerinin mütehassısı, insanlara doğru yolu göstererek, hakîkî saadete kavuşturan ve kendilerine “Silsile-i aliyye” ismi verilen âlimler ve velîler zincirinin yirmidokuzuncusudur. Asrının müceddidi idi. İsmi, Mevlânâ Hâlid-i Bağdadî Osmânî olup, lakabı Ziyâüddîn’dir. Hazret-i Osman bin Affân soyundandır. Annesinin soyu ise Hazret-i Ali’ye ulaşır. Mevlânâ Hâlid-i Bağdadî, 1192 (m. 1778) senesinde, Bağdat’ın kuzeyinde bulunan Zûr şehrinde doğdu. 1242 (m. 1826) senesinde, Şevval ayının yirmialtıncı günü Şam’da vefât etti. Cenâze namazını, talebesi olmakla şereflenen ve; “Beş vakit namazda Ettehiyyâtü okurken Resûlullah efendimizi ( aleyhisselâm ) baş gözüyle

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

MEVLÂNÂ HAMÎD

?–? Şehir kaydı yok

Hindistan evliyâsının büyüklerinden. Hâce Nizâmüddîn-i Evliyâ’nın talebelerindendir. Kalender idi. Ya’nî, dünyâdan, dünyâya âit olan işlerden elini ayağını çekmiş, kendisini âhıret hazırlığına vermiş bir zât idi. Kimseye karışmazdı. Kendi hâlinde bulunurdu. Kendisine Hamîd-i kalender de denir. Sekizinci asrın sonlarında vefât etti.

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

MEVLÂNÂ HASAN-I BERKÎ

?–? Şehir kaydı yok

Büyük evliyâdan. Tefsîr, hadîs, fıkıh gibi zâhirî ilimlerde âlim idi. Tasavvuf yolunda yetişip evliyâlık derecelerinde yükselmek için, Şeyh Ahmed-i Berkî’nin talebesi oldu. Onun hizmetinde, yüksek makamlara, ilâhî ma’rifetlere kavuştu. Hocasının işâreti ile Serhend’e giderek, İmâm-ı Rabbânî hazretlerinin hizmetine girdi. Onun talebesi olmakla şereflendi.…

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

MEVLÂNÂ HAYREDDÎN ETRÂDÎ

?–? Şehir kaydı yok

Türkistan velîlerinden ve Ubeydullah-ı Ahrâr hazretlerinin talebelerinden. Doğum ve vefât târihleri bilinmemektedir. Hindu Hoca Türkistânî diye de bilinir. Hayâtı hakkında fazla bilgi olmayan Mevlânâ Hayreddîn, on beşinci asrın sonlarına doğru yaşadı. Türkistan şehzâdelerinden zengin bir gençti. Ubeydullah-ı Ahrâr hazretlerinin sohbetlerine devamla kısa z…

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

MEVLÂNÂ KÂDI-ZÂDE KÂSIM

?–1494 Şehir kaydı yok

Osmanlılar zamanında yetişen âlimlerden. İsmi, Kâsım’dır. Kastamonu kadısının oğlu olduğu için, Kâdızâde diye meşhûr olmuştur. Riyaziye (Matematik) ilmindeki yüksek derecesinden ve derin bilgisinden dolayı, Riyaziyeci Kâsım diye de bilinir. Kastamonulu olan Molla Kâsım’ın doğum târihi bilinmemektedir. 899 (m. 1494) senesinde Bursa kadısı iken vefât etti.

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

MEVLÂNÂ KÂSIM ALİ BEDAHŞÎ

?–? Şehir kaydı yok

Hindistan’da yetişen büyük velîlerden. İsmi, Mevlânâ Kâsım Ali Bedahşî olup, önceleri Hâce Muhammed Bâkî-billah hazretlerinin talebelerinden iken, terbiyesi ve bu yolda yetişmesi, İmâm-ı Rabbânî hazretlerine havale olunanlardandır. Doğum ve vefât târihleri tam olarak tesbit edilememiş ise de onbirinci asrın ortalarında vefât etmiş olduğu bilinmektedir.

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

MEVLÂNÂ MUHAMMED RUKIYYE

?–1494 Şehir kaydı yok

Evliyânın büyüklerinden. Hayâtı hakkında fazla bilgi yoktur. 900 (m. 1494) senesinden sonra vefât etti. Muhammed Rukıyye, zâhirî ilimlerde eşsiz bir âlim olup, tasavvuf yolunda makamı çok yüksekti. Va’z ve nasihat ettiği zaman, dünyâ sevgisini ve muhabbetini gönüllerden çıkarmaya çalışırdı. Çok sayıda talebe yetiştirdi.

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

MEVLÂNÂ ŞEHKUBÂD ŞİRVÂNÎ

?–1504 Şehir kaydı yok

Evliyânın büyüklerinden. Doğum târihi belli değildir. 910 (m. 1504) senesinden sonra Şirvan’da vefât etti. Hocasının türbesinin yanına defnedildi. Mevlânâ Rukıyye’nin talebesidir. Mevlânâ Şehkubâd, Şirvan sultânı Kara Halîl’in akrabasıdır. Uzun seneler muhtelif yerlerde vâlilik ve idârecilik yaptı. Allahü teâlânın lütuf ve ihsânı ile, dünyâ malını ve makamını terkedip, kendini Allahü teâlânın yoluna adadı. Muhammed Rukıyye’nin sohbetlerine devam ederek kemâle erdi. O vefât ettikten sonra, Mevlânâ Rukıyye’nin yerine geçti.

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

MEVLÂNÂ SEYYİD HASAN

?–? Şehir kaydı yok

Türkistan'da yetişen velilerden Ubeydullah-ıAhrâr hazretlerinin talebelerindendir. Doğum ve vefât târihleri belli değildir. Hayâtı hakkında fazla bilgi olmayan Mevlânâ Hasan, on beşinci asrın sonlarında yaşadı. Ubeydullah-ı Ahrâr'ın sohbetlerinde kemâle geldi.

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

MEYÂN MÎR

1550–1635 Şehir kaydı yok

Hindistan velîlerinden. İsmi Muhammed’dir. Hazret-i Ömer’in soyundandır. Süstan şehrinde 1550 (H.957) senesinde doğdu. 1635 (H.1045)te vefât etti. Kabri Lahor yakınlarında Haşımpur’dadır.

Hayatını keşfet →

Tâbiîn Âlimi

MEYMÛN BİN MİHRÂN

657–734 Şehir kaydı yok

Meymûn bin Mihrân el-Cezerî, Tabiînin büyüklerinden. Hadîs ilminden sika (güvenilir), fıkıh ilminde ilmi çok olan büyük bir âlimdir. Kûfe’de yetişti. Sonra Rika’ya yerleşti. Künyesi Ebû Eyyûb’dur. 37 (m. 657)’de doğdu. 116 (m. 734)’de Cezîre’de vefât etti. 117’de vefât ettiği de rivâyet edilmiştir. Halife Hazreti Ömer bin Abdülazîz tarafından kadı ve vâli olarak Cezîre’ye ta’yin edildi. Ta’yin edildiği vazîfesinin başına gitmek üzere halifenin yanından ayrılınca, Halife Hazreti Ömer bin Abdülazîz buyurdu ki, “Bu Ebû Eyyûb, Meymûn bin Mihrân ve onun emsali olan büyük âlimler, aradan gider (vefât ederlerse), halk, kumandandan mahrûm kalan askere döner.”

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

MEZOMORTO HÜSEYİN PAŞA

?–1701 Şehir kaydı yok

On yedinci yüzyılın ikinci yarısında deniz muhârebelerindeki kahramanlıklarıyla meşhur, denizcilik târihimizin mühim şahsiyetlerinden Osmanlı kaptân-ı deryası. İsmi, Hüseyin’dir. Gençliğinde Venediklilerle yaptığı bir deniz muhârebesinde sekiz-on yerinden yaralanıp öldüğü sanılırken, iyileşmesi üzerine Venedikliler tarafından kendisine Mezomorto (yarı ölü…

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

Mİ’MÂR-ZÂDE (Muhyiddîn Muhammed Efendi)

?–1527 Şehir kaydı yok

Osmanlılar zamanında yetişen büyük İslâm âlimlerinden. İsmi Muhammed, lakabı Muhyiddîn ve nisbeti Rûmî’dir. Mi’mâr-zâde diye meşhûr olmuştur. Doğum târihi ve yeri bilinmemektedir. 934 (m. 1527) senesinde Haleb’de kadı iken vefât etti.

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

Mİ’MÂR-ZÂDE MUSTAFA EFENDİ

?–1565 Şehir kaydı yok

Hanefî mezhebi fıkıh âlimi. Osmanlı müderris ve kadısı. Doğum yeri ve târihi bilinmemektedir. İsmi, Mustafa bin Muhyiddîn Muhammed’dir. Muslihuddîn lakabı verildi. Mi’mâr-zâde nâmıyle meşhûr oldu. Haleb Kâdısı Muhyiddîn Muhammed Efendi’nin oğlu, Şeyhülislâm Kâdı-zâde Ahmed Şemseddîn Efendi’nin kardeşidir. 971 (m. 1565) senesinde vefât etti.

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

MİDHAT PAŞA

1822–? İstanbul

Tanzîmât devri Osmanlı sadrâzamlarından. Rusçuklu Hâfız Mehmed Eşraf Efendi’nin oğlu olup, 1822’de İstanbul’da doğdu. Asıl adı Ahmed Şefik’tir. Me’mûriyeti esnasında Midhat mahlası verildiği için, bu adla tanındı. 1833’de Ağa Hüseyin Paşa’nın Vidin vâliliği sırasında babası nâib tâyin edilince, babasıyla birlikte Vidin’e gitti. 1834’de İstanbul’a döndü. B…

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

MİDYEN BİN AHMED EL-EŞMÛNÎ

?–1457 Şehir kaydı yok

Evliyânın büyüklerinden. İsmi, Midyen bin Ahmed el-Eşmûnî olup, Mısır’da Nil nehrinin garb sahilinde bulunan Eşmûn beldesinde yetişti. Nesebi, Ebû Midyen Magribî hazretlerine dayanmaktadır. Doğum târihi tesbit edilemiyen Midyen bin Ahmed, 862 (m. 1457) senesinde vefât etti. Vefât târihinin 850 (m. 1446) olduğu da rivâyet edilmiştir.

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

MİHRİMÂH SULTAN

?–? Şehir kaydı yok

Kânûnî Sultan Süleymân Han’ın, dînine bağlılığı ve hayırseverliliği ile meşhur kızı. Annesi, Haseki Hürrem Sultan’dır. Doğum târihi kesin olarak bilinmemektedir. Annesi tarafından İslâm terbiyesi üzere yetiştirildi. Evlenme çağına gelince, Enderûn’da yetişen zekî ve kabiliyetli Diyarbakır beylerbeyi Rüstem Paşa eş olarak seçildi. Düğünleri 11-26 Kasım 153…

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

MİKDÂD BİN ESVED (veya AMR)

?–666 Şehir kaydı yok

Eshâb-ı kiramın meşhûrlarından ve ilk olarak îmân edenlerinden. Adı, Mikdâd bin Amr (Esved) bin Salebe bin Mâlik bin Rebî’a bin Sümâme bin Matrud en-Nehrânî el-Kindî’dir. Babasının adı Amr’dır. Esved bin Abd-i Yegûs tarafından evladlığa kabûl edildiği için, Mikdâd bin Esved (Esved’in oğlu) olarak meşhûr olmuştur. Resûlullah’a ( aleyhisselâm ) ilk olarak îmân eden Eshâb-ı kirâmdandır. Miladî 584 yılında Mekke’nin dışında bulunan Nehra’da doğdu. Gençliği sırasında Mekke’ye geldi. Abd-i Yegûsoğullarına sığındı. Resûlullah efendimize îmân edenlerin yedincisi olduğu bildirilmektedir. Daha başka rivâyetler de vardır. Müşriklerin, müslümanlığı kabûl edenlere karşı sıkıntı vermeleri ve eziyetleri ar

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

MİMÂR SİNAN

1490–1538 Kayseri

Türk’e şeref, cihâna ise yüzlerce medenî eser veren bir san’atkâr olarak târihe geçen büyük Osmanlı mîmârı. Koca Sinân diye de anılır. Tahmînen 1490 senesinde Kayseri’nin Ağırnas köyünde doğdu. Babası Abdülmennân olup, bu ismi sonradan almıştır. Yavuz Sultan Selîm Han’ın zamanında devşirme olarak İstanbul’a geldi.

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

MİMŞAD ED-DÎNEVERÎ

?–911 Şehir kaydı yok

Evliyânın büyüklerinden. Irak âlimlerinden olup, ilimde zamanın bir tanesiydi. Riyâzet, hizmet, müşâhedede, hâl ve hareketlerinde, eşi ve bir benzeri yoktu. Dînever’de doğup, orada ilim tahsil etmiştir. 299 (m. 911)’de vefât etti.

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

MİNKÂRÎ-ZÂDE YAHYÂ EFENDİ

1609–1677 Şehir kaydı yok

Osmanlı şeyhülislâmlarının kırkikincisi. İsmi, Yahyâ bin Ömer Alâî olup, Minkâri-zâde diye meşhûrdur. 1018 (m. 1609) senesinde Antalya’nın İbradılı bucağında doğdu. 1088 (m. 1677) senesinde İstanbul’da vefât etti. Üsküdar’ın Açık türbe semtinde vasıyyet ettiği yere defnedildi. “Menzil-i Minkâri-zâde Cennet-i Me’vâ ola” mısra’ı vefâtında târihtir. Yahyâ Efendi’nin oğluna yaptığı vasıyyeti üzerine, defnedildiği yerin bitişiğine bir medrese inşâ edildi.

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

MÎR AHMED MUHTÂR EFENDİ

1807–1882 İstanbul

Son devir Osmanlı âlimlerinden, Yüzonbirinci Osmanlı şeyhülislâmıdır. İsmi Ahmed Muhtâr olup, ulemâdan Mahmûd Bey’in oğludur. “Molla Bey” diye bilinir. 1222 (m. 1807) senesinde İstanbul’da doğdu. 1300 (m. 1882) senesinde İstanbul’da vefât etti. Üsküdar’daki Celveti dergâhında, Seyyid Hâşim Üsküdâri bin Şeyh Yûsuf Nizâmeddîn Celvetî hazretlerinin kabri yanına defnedildi.

Hayatını keşfet →

Âlim kaydı

MÎR MUHAMMED NU’MÂN

1569–1650 Semerkant

Hindistan’da yaşıyan evliyânın en büyüklerinden. Seyyid olup, 977 (m. 1569) senesinde Semerkand’da doğdu. Hindistan’a gelip, Hâce Bâkî-billah hazretlerinin sohbeti ile şereflendi.

Hayatını keşfet →