Kaynaklandırılmış biyografiler

İslâm Âlimleri

“Tefsir” araması için yayımlanmış kayıtlar.

912sonuç

Arama sonuçları

912 kayıt

Dönem, şehir, hoca, talebe, seyahat veya eserde eşleşti

EBÛ ABDURRAHMÂN ES-SÜLEMÎ

942–1021 Şehir kaydı yok

Horasan’da yetişen evliyânın büyüklerinden. İsmi, Muhammed bin Hüseyn es-Sülemî [veya Selemî] el-Ezdî en-Nişâbûrî olup, künyesi Ebû Abdurrahmân’dır. Şafiî mezhebi fıkıh, tefsîr, hadîs, lügat, târih ve diğer ilimlerde büyük âlim idi. Evliyânın büyüklerinden Ebû Amr-ı Nüceyd’in torunudur. Babası ve annesi de, tasavvuf yolunda yüksek derece sahibi idiler.

Hayatını keşfet →

Dönem, şehir, hoca, talebe, seyahat veya eserde eşleşti

EBÛ AMR DÂNÎ

981–1052 Şehir kaydı yok

Tefsîr, kırâat, hadîs, nahiv ve Arabî ilimler ve Mâlikî fıkıh âlimi, şâir. Künyesi Ebû Amr olup ismi Osman bin Saîd bin Ömer’dir. Emevîlerin azâdlı kölelerinden olduğu için Emevî, Kurtuba’ya nisbetle Kurtubî, doğduğu ve yerleştiği yer olan Dâniye’ye nisbetle de Dâni denildi. Önceleri “İbn-i Sayrafi” diye, sonraları Dânî nisbetiyle meşhûr oldu. 371 (m.

Hayatını keşfet →

Dönem, şehir, hoca, talebe, seyahat veya eserde eşleşti

EBÛ BEKR BİN ABDURRAHMÂN SEKKÂF

?–1650 Şehir kaydı yok

Yemen bölgesi velîlerinden. Terim'de doğdu. Doğum târihi bilinmemektedir. 1650 (H.1061) senesinde Terîm'de vefât etti.Zenbil kabristanına defnedildi.

Hayatını keşfet →

Dönem, şehir, hoca, talebe, seyahat veya eserde eşleşti

EBÛ BEKR EL-CERÂ’Î

1422–1478 Şehir kaydı yok

Hanbelî mezhebi fıkıh âlimlerinden ve büyük müfessirlerden. İsmi belli olmayıp, Ebû Bekr künyesi ile meşhûrdur. Babası Zeyd ile, kardeşi Ömer-ül-Mâdî de, aynı künyeler ile tanınırdı. Lakabı Takıyyüddîn idi. Nesebi, Ebû Bekr bin Zeyd bin Ebî Bekr bin Zeyd bin Ömer bin Mahmûd el-Hasenî el-Cerâ’î ed-Dımeşkî es-Sâlihî’dir. “Cerâ’î” nisbeti ile meşhûr oldu.

Hayatını keşfet →

Dönem, şehir, hoca, talebe, seyahat veya eserde eşleşti

EBÛ BEKR İBN-İ ARABÎ

1075–? Şehir kaydı yok

Hadîs, tefsîr ve Mâlikî mezhebi fıkıh âlimlerinden. Künyesi Ebû Bekr olup ismi, Muhammed bin Abdullah bin Muhammed bin Abdullah, bin Ahmed bin el-Arabî’dir. Ebû Bekr bin el-Arabî Endülüs âlimlerinin sonuncusudur. Hadîs, tefsîr, fıkıh ilimleri yanısıra, kelâm, usûl-i fıkıh, târih ve edebiyat ilimlerinde de söz sahibi idi.

Hayatını keşfet →

Dönem, şehir, hoca, talebe, seyahat veya eserde eşleşti

EBÛ BEKR İBNİ FÛREK (Muhammed bin Hasen İsfehânî)

?–1015 Şehir kaydı yok

Kelâm, tefsîr, nahiv, lügat ve Şafiî mezhebi usûl ve fıkıh âlimi. Künyesi Ebû Bekr olup ismi Muhammed bin Hasen bin Fûrek’tir. İsfehânî ve Ensârî nisbet edildi Ebû Bekr İbni Fûrek diye meşhûr oldu, 406 (m. 1015) yılında Nişâbûr yakınlarında vefât etti.

Hayatını keşfet →

Dönem, şehir, hoca, talebe, seyahat veya eserde eşleşti

EBÛ BEKR RÂZÎ EL-CESSÂS (Ahmed bin Ali)

917–980 Bağdat

Hanefî mezhebinde, zamanının meşhûr hadîs, tefsîr ve fıkıh âlimi. İsmi, Ahmed bin Ali er-Râzî olup, künyesi Ebû Bekr, meşhûr lakabı ise Cessâs (kireççi)’dir. 305 (m. 917) târihinde Rey (veya bir rivâyete göre Bağdâd) şehrinde doğdu. İlim tahsili için Hakim Nişâbûrî ile, Ehvâz ve Nişâbûr ve daha başka yerleri gezip, Bağdâd’a yerleşti. 370 (m.

Hayatını keşfet →

Dönem, şehir, hoca, talebe, seyahat veya eserde eşleşti

EBÛ BEKR-İ NAKKAŞ

879–952 Bağdat

Hadîs ve tefsîr âlimi. Aslen Musullu olup, 266 (m. 879)’da Bağdâd’da doğdu ve orada yetişti. Künyesi, Ebû Bekr olup, ismi, Muhammed bin Hasen bin Muhammed bin Zeyd en-Nakkâş’dır. Gençliğinde tavan ve duvarları boyadığı, nakış işlediği için “Nakkaş” denildi. Ebû Bekr-i Nakkaş ismi ile tanındı. 351 (m. 952) yılında vefât etti.

Hayatını keşfet →

Dönem, şehir, hoca, talebe, seyahat veya eserde eşleşti

EBÛ CA’FER EZ-ZÛZENÎ (Muhammed bin Hasen)

?–980 Şehir kaydı yok

Horasan ve Maveraünnehr’de yetişen fıkıh, tefsîr, hadîs ve debiyat âlimlerinden. İsmi, Muhammed bin Hasen bin İsmail ez-Zûzenî el-Bahhâs’dır. Künyesi Ebû Ca’fer’dir. Hâkim-i Nişâbûrî, “Târih-i Nişâbûrî” adındaki eserinde, onun isminin, Muhammed bin Ali bin Abdullah olduğunu bildirmektedir. Zehebî ise, Muhammed bin Hasen demektedir.

Hayatını keşfet →

Dönem, şehir, hoca, talebe, seyahat veya eserde eşleşti

EBÛ CA’FER NEHHÂS

950–950 Şehir kaydı yok

Tefsîr, hadîs ve edebiyat âlimi. Ebû Ca’fer künyesi olup, asıl ismi, Ahmed bin Muhammed bin Yunus’tur. Kendisine Muradî, Mısrî ve Nahvî nisbet edilmiş, Nehhâs lakabıyla tanınmıştır. Mısır’da doğdu. 338 (m. 950) yılında, bir bedevînin yanlışlıkla Nil nehrine itmesi neticesi, boğularak vefât etti.

Hayatını keşfet →

Dönem, şehir, hoca, talebe, seyahat veya eserde eşleşti

EBÛ DÂVÛD

?–? Şehir kaydı yok

Meşhûr altı hadîs kitabından biri olan Sünen-i Ebî Davud’un sahibi ismi, Süleymân bin Eş’âs bin İshâk bin Beşîr es-Sicistânî’dir. Künyesi Ebû Dâvûd’dur. 202 (m. 817) senesinde Hindistan’ın sınır komşusu Sicistan’da doğup, 275 (m. 889) târihinde Basra’da vefât etmiştir. Zamanının en büyük hadîs âlimlerindendi Aynı zamanda tefsîr ilminde de derin âlim idi.

Hayatını keşfet →

Dönem, şehir, hoca, talebe, seyahat veya eserde eşleşti

EBÛ HAFS ÖMER CENZÎ

1085–1155 Şehir kaydı yok

Tefsîr, nahiv ve edebiyat âlimi, şâir. Künyesi Ebû Hafs olup ismi, Ömer bin Osman bin Hüseyn bin Şuayb’tır. 478 (m. 1085) yılında Azerbaycan ile Şirvan arasındaki Cenz şehrinde doğdu. Doğduğu yere nisbetle Cenzî denildi. 550 (m. 1155) yılında Merv’de vefât etti.

Hayatını keşfet →

Dönem, şehir, hoca, talebe, seyahat veya eserde eşleşti

EBÛ HAMZA BAĞDÂDÎ

?–901 Şehir kaydı yok

Kelâm, fıkıh, tefsîr ve hadîs âlimlerinden. Adı Muhammed bin İbrâhîm’dir, Bağdâd’lı olup, Bezzâr Lakabı ile meşhûrdur. Hocası Harisi Muhâsebî’dir. Ayrıca, Sırrî-yi Sekatî ve başka büyük zâtların sohbetlerinde bulunup, kendilerinden ilim öğrendi. Ebû Bekr-i Kettânî, Hayr-ün-Nessâc ve başka zâtlar kendisinden hadîs-i şerîfler rivâyet etmiştir.

Hayatını keşfet →

Dönem, şehir, hoca, talebe, seyahat veya eserde eşleşti

EBÛ HAYYÂN

1256–1344 Gırnata

Tefsîr, kırâat, hadîs, târih ve lügat âlimi. İsmi, Muhammed bin Yûsuf bin Ali bin Hayyân el-Gırnâtî el-Ceyyânî el-Endülüsî’dir. Künyesi Ebû Hayyân olup, lakabı Esîrüddîn’dir. Künyesi ile meşhûr oldu. 654 (m. 1256) senesi Şevval ayında, Gırnata’ya bağlı Matahşâraş denilen yerde doğdu. 745 (m. 1344) senesinde Kâhire’de vefât etti.

Hayatını keşfet →

Dönem, şehir, hoca, talebe, seyahat veya eserde eşleşti

EBÛ İSHÂK-I SA’LEBÎ

?–1035 Şehir kaydı yok

Nişâbûr’da yetişen tefsîr ve fıkıh âlimlerinin büyüklerinden. İsmi, Ahmed bin Muhammed bin İsmâil es-Salebi’dir. Künyesi Ebû İshâk’dır. “Salebi” lakabı ile meşhûr oldu. Nişâbûr’da doğdu. Tefsîr, kırâat, hadîs, târih, Arab dili ve edebiyatı ilimlerinde büyük bir âlimdir. Vâ’iz idi. “Keşf ve Beyân” adında büyük bir tefsîr kitabının sahibidir.

Hayatını keşfet →

Dönem, şehir, hoca, talebe, seyahat veya eserde eşleşti

EBÛ İSME

?–789 Şehir kaydı yok

Büyük fıkıh âlimlerinden. İsmi, Nûh bin Ebî Meryem’dir. Künyesi, Ebû İsme’dir. Kureyş kabilesinin âzâdlı kölesi idi. Fıkıh ilmini İmâm-ı a’zam Ebû Hanîfe ve İbn-i Ebî Leylâ’dan aldı. Hadîs ilmini, Haccâc bin Ertât’dan ve onun zamanındaki âlimlerden öğrendi. Megâzî’yi (târihi bilgileri) İbn-i İshâk’tan ve tefsîr ilmini el-Kelbî ile Mukâtil’den aldı.

Hayatını keşfet →

Dönem, şehir, hoca, talebe, seyahat veya eserde eşleşti

EBÛ MA’ŞER KATTÂN TABERÎ (Abdülkerîm bin Abdüssamed)

?–1085 Şehir kaydı yok

Kırâat, tefsîr, nahiv, hadîs ve Şafiî mezhebi fıkıh âlimi. Künyesi Ebû Ma’şer olup ismi Abdülkerîm bin Abdüssamed bin Muhammed bin Ali bin Muhammed’dir. Aslen Taberistanlı olduğu için Taberî nisbet edildi Kattân lakabı verildi. Mekke’de yerleşti ve orada 478 (m. 1085) yılında vefât etti.

Hayatını keşfet →

Dönem, şehir, hoca, talebe, seyahat veya eserde eşleşti

EBÛ MENSÛR MUHAMMED EZHERÎ

895–895 Herat

Şafiî fıkıh, lügat, hadîs ve tefsîr âlimi. Bu ilimlerde ve kırâat ilminde kitaplar yazdı. Künyesi Ebû Mensûr olup, asıl ismi, Muhammed bin Ahmed bin Ezher bin Talha bin Nûh bin Ezher’dir. Dedelerinden Ezher’e nisbetle Ezherî, memleketine nisbetle Hirevî, en meşhûr olduğu lügat ilmine nisbetle de Lügavî denildi. 282 (m.

Hayatını keşfet →

Dönem, şehir, hoca, talebe, seyahat veya eserde eşleşti

EBÛ MUHAMMED ER-RÂSİBÎ

977–977 Bağdat

Bağdâd’da yetişen âlimlerin büyüklerinden. İsmi, Abdullah bin Muhammed er-Râsibî olup, künyesi Ebû Muhammed’dir. Bağdâd’da doğdu. 367 (m. 977)’de orada vefât etti. İlim tahsil etmek için, bir ara Şam’a gitti. Bir müddet sonra Bağdâd’a döndü ve vefâtına kadar orada kaldı. İbn-i Atâ, Muhammed Cerîrî ve başka zâtlarla görüşüp sohbet etti.

Hayatını keşfet →

Dönem, şehir, hoca, talebe, seyahat veya eserde eşleşti

EBÛ MUTARREF KURTUBÎ (Abdurrahmân bin Mervân)

952–1022 Şehir kaydı yok

Hadîs, tefsîr, kırâat, arabî ilimler ve Mâlikî fıkıh âlimi. Künyesi Ebü’l-Mutarref olup ismi Abdurrahmân bin Mervân bin Abdurrahmân’dır. Doğduğu yere nisbetle Kanâze’i, yerleştiği yere nisbetle Kurtubî ve Ensârî denildi. 341 (m. 952) yılında doğdu. Yetmişiki yaşında 413 (m. 1022) yılında Kurtuba’da vefât etti.

Hayatını keşfet →

Dönem, şehir, hoca, talebe, seyahat veya eserde eşleşti

EBÛ SA’ÎD EŞEC

?–865 Şehir kaydı yok

Hadîs ve tefsîr âlimi. Zamanının imâmı olup, “Şeyh-ül-İslâm” diye bilinirdi. İmâm, hafız lakabları da verildi. El-Eşec lakabı ve Ebû Sa’îd künyesi ile meşhûr oldu. Aslen Kûfeli olup, asıl ismi Abdullah bin Sa’îd bin Hüseyn el-Kindî’dir. Kendisine el-Kindî ve el-Kûfevî nisbet edilirdi.

Hayatını keşfet →

Dönem, şehir, hoca, talebe, seyahat veya eserde eşleşti

EBÛ YAHYÂ (Abdürrahmân bin Muhammed)

1356–1423 Şehir kaydı yok

Tilmsân’da yetişen tefsîr ve hadîs âlimlerinin büyüklerinden. İsmi, Abdürrahmân bin Muhammed bin Ahmed Şerîfdir. Künyesi Ebû Abdullah, nisbeti Tilmsânî olup, Ebû Yahyâ adıyle meşhûr olmuştur. 757 (m. 1356) senesinde Ramazan ayının ondokuzunda doğdu. 826 (m. 1423) senesinde Receb ayında vefât etti.

Hayatını keşfet →

Müctehid Âlim

EBÛ YÛSUF

731–798 Şehir kaydı yok

İmâm-ı A'zam Ebû Hanîfe hazretlerinin en önde gelen talebesi, en büyük velîlerden. Asıl adı, Yâkub bin İbrâhim'dir. Ebû Yûsuf künyesidir. Soyu Eshâb-ı kirâmdan Sa'd bin Buhayr el-Ensârî'ye dayanır. 731 (H.113) senesinde Kûfe'de doğdu. 798 (H.182) senesi Bağdât'ta vefât etti. Kabr-i şerîfi ziyâret mahallidir.

Hayatını keşfet →

Dönem, şehir, hoca, talebe, seyahat veya eserde eşleşti

EBÜ’L-ABBÂS MEHDEVÎ (Ahmed bin Ammâr)

?–1048 Şehir kaydı yok

Tefsîr, kırâat, lügat, nahiv ve Mâlikî fıkıh âlimi. Künyesi Ebü’l-Abbâs olup ismi Ahmed bin Ammâr bin Ebü’l-Abbâs’dır. Doğum târihi bilinmemektedir. Afrikiyye’de (Tunus) deniz kıyısında bir şehir olan Mehdiyye’ye nisbetle Mehdevî ve Magribî denildi. Üstad-ı meşhûr lakabı verildi. 440 (m. 1048) yılı civârında vefât etti.

Hayatını keşfet →

Dönem, şehir, hoca, talebe, seyahat veya eserde eşleşti

EBÜ’L-BEKÂ UKBERÎ (Abdullah bin Hüseyn)

?–1143 Şehir kaydı yok

Fıkıh, tefsîr ve lügat âlimi. İsmi, Abdullah bin Hüseyn bin Abdullah bin Hüseyn Ukberî olup, künyesi Ebü’l-Bekâ, lakabı Muhibbüddîn’dir. 538 (m. 1143) senesinin başlarında Bağdad’da doğup, 616 (m. 1219) târihinde, Rebî’ul-âhır ayının sekizinci Pazar günü yine burada vefât etti. Aslen, Dicle üzerinde bir yer olan Ukberâlıdır.

Hayatını keşfet →

Dönem, şehir, hoca, talebe, seyahat veya eserde eşleşti

EBÜ’L-BEREKÂT EN-NESEFÎ

?–1310 Şehir kaydı yok

Hanefî mezhebi fıkıh ve tefsîr âlimi. İsmi, Abdullah bin Ahmed bin Mahmûd en-Nesefî olup; künyesi Ebü’l-Berekât’dır. Lakabı ise Hâfızüddîn’dir. 710 (m. 1310) senesinde Bağdad’da vefât etti.

Hayatını keşfet →

Dönem, şehir, hoca, talebe, seyahat veya eserde eşleşti

EBÜ'L-HASAN BEKRÎ

1493–1545 Şehir kaydı yok

Mısır'da yaşayan velîlerin büyüklerinden. İsmi Muhammed olup, babasınınki de Muhammed'dir. Lakabı Tâcülârifîn, künyesi Ebü'l-Hasan, nisbesi ise Bekrî'dir. 1493 (H.899) yılında Kahire'de doğdu. Ebû Bekr-i Sıddık'ın neslindendir. Aynı zamanda soyu, hazret-i Hasan tarafından da Resûlullah efendimize ulaşır. 1545 (H.952) senesinde Kahire'de vefât etti. İmâm-ı…

Hayatını keşfet →

Dönem, şehir, hoca, talebe, seyahat veya eserde eşleşti

EBÜ'L-HASAN-I ŞÂZİLÎ

?–1196 Şehir kaydı yok

On ikinci yüzyılda Kuzey Afrika'da yetişen büyük velîlerden. Şâziliyye adı verilen tasavvuf yolunun kurucusudur. İsmi, Ali bin Abdullah bin Abdülcebbâr, künyesi, Ebü'l-Hasan, lakabı Nûreddîn'dir. Peygamber efendimizin sallallahü aleyhi ve sellem torunu hazret-i Hasan'ın soyundan olup şeriftir. 1196 (H.592) senesinde Tunus'un Şâzile kasabasında doğduğu içi…

Hayatını keşfet →

Dönem, şehir, hoca, talebe, seyahat veya eserde eşleşti

EBÜ’L-HASEN EL-CÜVEYNÎ (Ali bin Yûsuf)

?–1070 Şehir kaydı yok

Şafiî âlimlerinden. Fıkıh ve tasavvuf âlimidir. İsmi, Ali bin Yûsuf bin Abdullah bin Yûsuf el-Cüveynî’dir. Künyesi Ebü’l-Hasen’dir. Nişâbûr şehrinin büyük bir nahiyesi olan, Cüveyn beldesinde doğup yetiştiği için, “Cüveynî” nisbetiyle anılırdı. Bu belde, birçok âliminyetiştiği yer olmuştur.

Hayatını keşfet →

Dönem, şehir, hoca, talebe, seyahat veya eserde eşleşti

EBÜ’L-HASEN-İ EŞ’ARÎ

879–941 Basra

Ehl-i sünnetin i’tikâddaki iki imamından biri. İsmi, Ali bin İsmail’dir. Künyesi, Ebü’l-Hasen’dir. 260 veya 266 (m. 879) senesinde Basra’da doğdu. 324 veya 330 (m. 941)’da Bağdâd’da vefât etti. Basra kapısı ile Kerh arasındaki kabristana defn edildi.

Hayatını keşfet →

Dönem, şehir, hoca, talebe, seyahat veya eserde eşleşti

EBÜ’L-LEYS-İ SEMERKANDÎ

?–983 Şehir kaydı yok

Ehl-i sünnet âlimlerinin en büyüklerinden ve Hanefî mezhebi imamlarından. İsmi, Nasr bin Muhammed bin Ahmed bin İbrâhîm es-Semerkandî olup, künyesi Ebülleys’dir. Lakabı İmâm-ül-hüdâ ve Fakîh’dir. Tefsîr, hadîs, kelâm, tasavvuf, ahlâk ve diğer ilimlerde de âlim idi. Haram ve şüphelilerden sakınmakta ve dünyâya kıymet vermemekte çok yüksek idi. 373 (m.

Hayatını keşfet →

Dönem, şehir, hoca, talebe, seyahat veya eserde eşleşti

EBÜ’L-VEFÂ BUZCÂNÎ

?–? Şehir kaydı yok

İslâm âleminde yetişmiş büyük matematik ve astronomi âlimi. İsmi, Muhammed bin Muhammed bin Yahya bin İsmail bin Abbâs’dır. 940 (H. 328) senesi Haziran ayının onunda Horasan’ın Büzcan kasabasında doğdu. Bu yüzden Ebü’l-Vefâ Buzcânî diye meşhûr oldu. 1 Temmuz 998 (H. 388) târihinde Bağdâd’da vefat etti.

Hayatını keşfet →

Dönem, şehir, hoca, talebe, seyahat veya eserde eşleşti

EBÜSSÜ’ÛD EFENDİ

1413–1584 Şehir kaydı yok

Osmanlı âlimlerinin en meşhûrlarından. Onüçüncü Osmanlı Şeyhülislâmı olup, tefsîr, fıkıh ilimlerinde ve diğer ilimlerde büyük âlim idi. İsmi, Ahmed bin Mustafa’dır. Bağdadlı İsmâil Paşa, yaptığı inceleme ve araştırma neticesinde. İsminin Mehmed değil Ahmed olduğunu tesbit etmiştir. İsminin Ahmed olduğu “Kâmûs-ül-a’lâm”da da yazılıdır. Ebüssü’ûd el-İmâdî ismiyle meşhûr olup. Hoca Çelebi ismiyle de tanınmıştır. 898 (m. 1413) senesinde doğdu. Ba’zı kaynaklarda İstanbul civarındaki Metris köyünde doğduğu kaydedilmiş ise de, kendi vakfiyesinde İskilip’de doğduğu yazılıdır. 982 (m. 1584) senesinde İstanbul’da vefât etti. Kabri Eyyûb Sultan’da kendi yaptırdığı medresenin yanında, Eyyûb Câmii karşıs

Hayatını keşfet →

Dönem, şehir, hoca, talebe, seyahat veya eserde eşleşti

EDEBÂLÎ

?–1326 Şehir kaydı yok

Osmanlı Devletinin kuruluşunda hizmeti geçen büyük İslâm âlimi. Osman Gâzinin kayınpederi ve hocası. Karaman civârında 1206 (H.603) yıllarında doğduğu tahmin edilmektedir. 1326 (H.726) yılında Bilecik'te vefât etti.

Hayatını keşfet →

Dönem, şehir, hoca, talebe, seyahat veya eserde eşleşti

EDİB AHMED YÜKNEKÎ

?–? Şehir kaydı yok

Karahanlılar zamanında yetişen büyük Türk edibi, Atâbet-ül-Hakâyık kitabının yazarı. İsmi, Ahmed bin Mahmûd’dur. Hayâtı hakkında kaynaklarda fazla bir bilgiye rastlanamamıştır. On birinci asrın sonlarıyla on ikinci asrın başlarında yaşamıştır. Arabça ve Farsçayı öğrenmiş, tefsîr, hadîs, fıkıh gibi İslâmî ilimleri tahsil etmiş, takva sahibi, âlim, fâzıl bi…

Hayatını keşfet →

Dönem, şehir, hoca, talebe, seyahat veya eserde eşleşti

EFDAL-ZÂDE (Hamîdüddîn Hüseynî)

?–1498 Şehir kaydı yok

Osmanlı Devleti’nin yedinci şeyhülislâmı. İsmi Hamîdüddîn bin Efdalüddîn el-Hüseynî’dir. Efdalzâde Hamid Efendi adıyle meşhûrdur. Doğum yeri ve târihi bilinmemektedir. 903 (m. 1498) veya 908 (m. 1503) senesinde. Şubat ayında vefât etti. Eyyûb Sultan mezarlığına defnedildi.

Hayatını keşfet →

Dönem, şehir, hoca, talebe, seyahat veya eserde eşleşti

EKMELÜDDÎN-İ BÂBERTÎ (Muhammed bin Mahmûd el-Mısrî)

1310–1384 Şehir kaydı yok

Hanefî mezhebi fıkıh âlimi. İsmi, Muhammed bin Mahmûd bin Ahmed el-Bâbertî el-Mısrî’dir. İsminin, “Muhammed bin Muhammed bin Mahmûd” şeklinde olduğu da kaynaklarda zikredilmektedir. “Ekmelüddîn” lakabı ile meşhûr oldu. 710 (m. 1310) senesinde, Bağdad’ın Bâbertâ kasabasında doğdu. Doğum yerinin Bayburt olduğunu zikredenler de vardır. Önce kendi memleketinde ilimle meşgûl oldu. Sonra Haleb’e gidip oradaki âlimlerden ilim tahsil etti. Kâdı Asruddîn İbni Adîm onu Sâzciyye Medresesi’nde görevlendirdi. Bir müddet orada kaldı. 740 (m. 1339) senesinden sonra Kâhire’ye gidip, Mevlânâ Kutbüddîn-i Râzî ile beraber asrının âlimlerinin İmâmı, en büyüğü kabûl edilen Ebû Hayyân Muhammed bin Yûsuf el-Endülû

Hayatını keşfet →

Dönem, şehir, hoca, talebe, seyahat veya eserde eşleşti

EMİN KÖSESİ (Leys-zâde, Yahyâ Çelebi)

1487–1559 İstanbul

Osmanlılar zamanında İstanbul’da yetişen Hanefî mezhebi âlimlerinden. İsmi, Yahyâ Çelebi bin Emîn Hamza Nûreddîn olup, Emîn Kösesi ve İbn-i Leys (Leys-zâde) diye tanınır. 892 (m. 1487) senesinde İstanbul’da doğdu. Doğumuna, “Ammerehüllahü teâlâ (Allahü teâlâ ona ömürler versin) mısra’ını târih düşürmüşlerdir. 967 (m. 1559) senesinde, yetmişbeş yaşında iken vefât etti. Vefâtına şu mısra’lar târih düşürüldü.

Hayatını keşfet →

Dönem, şehir, hoca, talebe, seyahat veya eserde eşleşti

EMÎR SULTAN

1368–? Buhara

Osmanlıların kuruluş devrinde yaşıyan, tefsîr, hadîs, kelâm âlimi ve mutasavvıf. İsmi, Muhammed bin Ali el-Hüseyni el-Buhârî olup, lakabı Şemsüddîn’dir. 770 (m. 1368) senesinde Buhârâ’da doğdu. 833 (m. 1430) senesinde Bursa’da veba hastalığından vefât etmiştir. Türbesi, Bursa’da kendi ismiyle anılan câminin yanındadır. Türbesini ziyâret edenler, mübârek rûhundan feyz almaktadırlar. Seyyid olup, soyu Hazreti Hüseyn’e dayanır.

Hayatını keşfet →

Dönem, şehir, hoca, talebe, seyahat veya eserde eşleşti

EŞREF-ZÂDE ABDÜLKÂDİR BURSEVÎ

1703–1787 Şehir kaydı yok

Tasavvuf ehli ve tefsîr âlimi. 1115 (m. 1703) senesinde doğdu. Babası İzzeddîn Ahmed Efendi olup, Eşrefoğlu Rûmî’nin soyundandır. Eşref-zâde diye meşhûr oldu. Bursevî nisbet edildi. Necîbüddîn lakabı verildi. 1202 (m. 1787) senesinde vefât etti.

Hayatını keşfet →

Dönem, şehir, hoca, talebe, seyahat veya eserde eşleşti

EŞREFOĞLU RÛMÎ

?–889 İznik

Anadolu'da yaşayan büyük velîlerden, şâir. İsmi Abdullah olup, babasınınki Eşref'dir. Babasının ismi ile şöhret buldu. Babası, Mısır'dan İznik'e göç etti. Eşrefoğlu Rûmî İznik'te doğdu. Doğum târihi belli değildir. 1484 (H. 889)'da İznik'te vefât etti. Türbesi İznik'tedir. Eşrefzâde-i Rûmî diye de bilinir.

Hayatını keşfet →

Dönem, şehir, hoca, talebe, seyahat veya eserde eşleşti

FADL-I HAK HAYRÂBÂDÎ

1797–? Delhi

Hadîs, târih ve fıkıh âlimi, tasavvuf ehli, velî, mücâhid. 1212 (m. 1797) senesinde Delhi’de doğdu. İsmi, Muhammed Fadl-ı Hak Hayrâbâdî’dir. Babası, Şah Veliyyullah-ı Dehlevî hazretlerinin oğlu Şah Abdülaâz Dehlevî’dir. Soyları Hazreti Ömer’e dayanır. Ömrünü, zâlim İngiliz müstemleke kuvvetlerine karşı mücâdele ile geçirdi. 1278 (m. 1861) senesinde Endoman adasına sürüldü. Yapılan işkence ve eziyetler neticesi, aynı yıl içinde şehîd olarak rahmet-i Rahmâna kavuştu.

Hayatını keşfet →

Dönem, şehir, hoca, talebe, seyahat veya eserde eşleşti

FAHREDDÎN-İ ACEMÎ

?–1460 Şehir kaydı yok

Velî, Hanefî mezhebi fıkıh, kelâm ve tefsîr âlimi. Osmanlı Devletinin ikinci şeyhülislâmı. İran'dan Anadolu'ya geldiği için Acemî denildi. Doğum yeri ve târihi kaynaklarda bildirilmedi. 1460 (H.865) senesinde Edirne'de vefât etti. Dârülhadîs Câmii önüne defnedildi.

Hayatını keşfet →

Dönem, şehir, hoca, talebe, seyahat veya eserde eşleşti

FAHRÜDDÎN İBNİ TEYMİYYE (Muhammed bin Hıdr bin Muhammed)

1147–1224 Şehir kaydı yok

Fıkıh, tefsîr, hadîs, kırâat, lügat âlimlerinin büyüklerinden. Hatîb, vâ’îz ve şâir. İsmi, Muhammed bin Ebi’l-Kâsım Hıdr bin Muhammed bin Hıdr bin Ali bin Abdullah el-Harrânî olup, künyesi Ebû Abdullah’tır. Lakabı Fahrüddîn’dir. İbn-i Teymiyye diye tanınmasına sebep olan hâdiseyi kendisi şöyle anlatıyor “Babam veya dedem bir sene hacca gitmiş. Hanımı hâmile imiş. Medîne-i münevverenin 230 km. kuzeyinde bulunan ve Teymâ denilen yere vardığında, orada bulunan çadırlardan çıkan çok sevimli bir kız çocuğu görmüş. Hacdan döndüğünde bir kız çocuğunun dünyâya geldiğini öğrenip, sevinçle çocuğunu kucağına aldığında, bunun Teymâ’da gördüğü kız çocuğuna çok benzediğini görmüş.. Çocuğuna Teymâlı ma’nâs

Hayatını keşfet →

Dönem, şehir, hoca, talebe, seyahat veya eserde eşleşti

FAHRÜDDÎN-İ RÂZÎ (Muhammed bin Ömer)

1149–1209 Rey

Meşhûr tefsîr âlimi. İsmi, Muhammed bin Ömer bin Hüseyn bin Hüseyn bin Ali et-Teymî el-Bekrî’dir. Künyesi Ebû Abdullah ve Ebü’l-Me’âlî, lakabı Fahrüddîn’dir. Fahr-i Râzî ve İbn-i Hatîb-ir-Rey (Rey Hatîbi’nin oğlu) diye de tanınmıştır. Soyu Kureyş kabilesine ulaşmaktadır. Aslen Taberistanlıdır. 544 (m. 1149) senesinde İran’da bulunan Rey şehrinde doğdu. 606 (m. 1209) senesinde Hirat’da vefât etti. Rey şehrinde doğduğu için oraya nisbetle kendisine “Râzî” denilmiştir. Tefsîr ve Şafiî mezhebi fıkıh âlimi olup, kelâm, fıkıh, fizik, matematik ve tıb üzerinde çok kitap yazmıştır.

Hayatını keşfet →

Dönem, şehir, hoca, talebe, seyahat veya eserde eşleşti

FÂTİH SULTAN MEHMED HÂN

1432–? Edirne

İstanbul’u fetheden Osmanlı sultânı. Din ve fen bilgilerinde âlim, kerâmetler sahibi ve velî. 835 (m. 1432) senesinde Edirne’de doğdu. Babası altıncı Osmanlı Pâdişâhı Murâd Hân olup, annesi Hümâ Hâtun’dur. Ba’zı gayr-i müslim tarihçilerin Fâtih’in annesi hakkında söyledikleri, yalan ve iftiradan ibârettir. Fâtih’in annesinin özbeöz Türk ve müslüman kızı olduğu, ilgili mahkeme kayıtları ve Bursa’daki Muradiye Câmii’nin yüz metre kadar doğusunda bulunan Hâtuniyye Türbesi’nin 853 (m. 1449) senesinde yazılmış olan kitabesinin okunması ile isbatlanmıştır. Hümâ veya Hadîce Âlime Hümâ Hâtun, İsfendiyaroğulları da denilen Candaroğullarına mensûptur. Fâtih Sultan Mehmed Hân. Önce Manisa’da sancak bey

Hayatını keşfet →

Dönem, şehir, hoca, talebe, seyahat veya eserde eşleşti

FENÂRÎ-ZÂDE MUHAMMED ŞÂH EFENDİ

1472–1523 İstanbul

Osmanlı Devleti zamanında yetişen âlimlerden. İsmi, Muhammed bin Ali bin Yûsuf bin Muhammed bin Fenârî’dir. Lakabı Muhyiddîn olup, “Muhammed Şah” diye meşhûr oldu. İlk Osmanlı şeyhülislâmı olan Molla Fenârî’nin soyundan olduğu için “Fenârî-zâde” diye anılırdı. 877 (m. 1472) senesinde Sultan Fâtih devrinde İstanbul’da doğdu. 929 (m. 1523) senesinde de, Rumeli kadıaskeri iken vefât etti. Şeyhülislâm Ali Cemâlî Efendi cenâze namazında hazır bulundu. Bursa’ya nakledilip, dedesi Molla Fenârî’nin kabri yanına defnedildi.

Hayatını keşfet →

Dönem, şehir, hoca, talebe, seyahat veya eserde eşleşti

FENÂRÎ-ZÂDE MUHYİDDÎN ÇELEBİ

1447–1548 Bursa

Osmanlı şeyhülislâmlarının onüçüncüsü ve Hanefî mezhebi fıkıh âlimlerinden. İsmi, Muhyiddîn bin Mehmed bin Ali bin Yûsuf Bâlî bin Şemseddîn el-Fenârî’dir. İlk Osmanlı şeyhülislâmı Molla Fenârînin torunu olması sebebiyle Fenârî-zâde diye bilinir. Babası, Rumeli Kadıaskeri Mehmed Şah Efendi’dir. 851 (m. 1447) senesinde Bursa’da doğdu. 954 (m. 1548) senesinde İstanbul’da vefât etti. Eyyûb Sultan Câmii civarında medfûndur.

Hayatını keşfet →

Dönem, şehir, hoca, talebe, seyahat veya eserde eşleşti

FEREC EL-GIRNÂTÎ

1301–1301 Şehir kaydı yok

Tefsîr, hadîs, kelâm, fıkıh, kırâat, usûl ve nahiv âlimi. İsmi, Ferec bin Kâsım bin Ahmed bin Lübb es-Sa’lebî el-Gırnâtî olup, künyesi Ebû Sâ’îd’dir. 701 (m. 1301) senesinde doğdu. 782 (m. 381) senesinde vefât etti. Ebû Saîd Ferec, Mâlikî mezhebi âlimlerinden olup, Gırnata’da yaşadı.

Hayatını keşfet →

Dönem, şehir, hoca, talebe, seyahat veya eserde eşleşti

FEYZULLAH EFENDİ

?–1703 Şehir kaydı yok

Osmanlı âlimlerinden ve şeyhülislâmlarından. İsmi Feyzullah’tır. Şems-i Tebrîzî hazretlerinin soyundandır. Seyyid olup, Erzurum müftîsî Seyyid Muhammed bin Muhammed’in oğludur. Pâdişâh ve şehzâde hocalığı ile şeyhülislâmlık vazîfelerinde bulunduğu için, “Câmi-ur-riyâseteyn” ünvanıyla tanınmıştır. 1115 (m. 1703) senesinde Edirne’de Yeniçeriler tarafından şehîd edildi.

Hayatını keşfet →

Dönem, şehir, hoca, talebe, seyahat veya eserde eşleşti

FİKÂRÎ (Mehdî Şîrâzî)

?–1550 Şehir kaydı yok

Kanunî Sultan Süleymân devri tefsîr âlimlerinden. İsmi, Mevlânâ Mehdî Şîrâzî olup, Fikârî adıyle meşhûr oldu. Doğum târihi kaynaklarda bildirilmemektedir. Filibe Medresesi’nde müderris iken 957 (m. 1550) senesinde vefât etti.

Hayatını keşfet →

Dönem, şehir, hoca, talebe, seyahat veya eserde eşleşti

FÎRÛZ ÂBÂDÎ

1329–1414 Şiraz

Tefsîr, fıkıh, hadîs ve lügat âlimi. İsmi, Muhammed bin Ya’kûb bin Muhammed bin İbrâhim’dir. Künyesi Ebû Tâhir olup, lakabı Mecdüddîn’dir. Fîrûz Âbâdî nisbetiyle meşhûr olmuştur. Soyu Hazreti Ebû Bekr Sıddîk’a kadar ulaşmaktadır. 729 (m. 1329) senesinde İran’ın Şîrâz civarında bulunan Fîrûz Âbâd’daki Kazarûn kasabasında doğdu. 816 (m. 1414) senesinde Yemen’de, Zebîd kadısı iken vefât etti. Oradaki Şeyh İsmâil Cibriti’nin türbesine defnedildi.

Hayatını keşfet →

Dönem, şehir, hoca, talebe, seyahat veya eserde eşleşti

FUZÛLÎ

?–1556 Şehir kaydı yok

On altıncı asır Türk şâirlerinin en büyüklerinden. Asıl adı Mehmed olup, Hille müftîsi Süleymân Efendi’nin oğludur. “Benim doğduğum ve yaşadığım yer Irak-ı Arab’dır” demesine rağmen, doğum yeri ve târihi bilinmemektedir. Tezkireler de bu bakımdan birbirlerinden farklılık gösterirler. Bâzı kaynaklar 1489-1494 yılları asında doğduğunu bildirmektedir.

Hayatını keşfet →

Dönem, şehir, hoca, talebe, seyahat veya eserde eşleşti

GULÂM-I SA’LEB ZÂHİD (Muhammed bin Abdülvâhid Bâverdî)

875–956 Şehir kaydı yok

Lügat, hadîs, tefsîr ve fıkıh âlimi. Künyesi, Ebû Ömer olup, ismi, Muhammed bin Abdülvâhid bin Ebî Hâşim’dir. Aslen Horasan bölgesindeki Ebyurd’tan (Bâverd) olduğu için Bâverdî, Bağdâd’da yerleştiği için Bağdadî nisbet edildi. Meşhûr lügat âlimi Sa’leb Kûfevî’nin derslerini hiç kaçırmayıp, ondan çok istifâde etmek maksadıyla yanından ayrılmadığı için, Gulâm-ı Sa’leb (Sa’leb’in hizmetçisi) diye meşhûr oldu. İbâdete çok düşkün olduğu için Zâhid, kumaş nakışçılığı ile uğraştığı için Mutarız lakabı verildi. 261 (m. 875) yılında Ebyurd’da doğdu. 345 (m. 956) yılında Bağdâd’da vefât etti. Ma’rûf-i Kerhî hazretlerinin karşısına defn edildi.

Hayatını keşfet →

Dönem, şehir, hoca, talebe, seyahat veya eserde eşleşti

HACI TEVFİK RIFKI EFENDİ

1863–? Şehir kaydı yok

Harput'un büyük velîlerinden. 1863 (H.1280) senesinde Harput'ta doğdu. Babası Eminhafızgiller adı ile tanınan sülâleden Ahmed Fehmi Efendidir. Tevfik Rıfkı Efendi, ilk tahsîlini Harput'ta yaptı. Sonra, yaşı küçük olmasına rağmen, hemen medrese tahsîline başladı. Zamânın büyük âlimlerinden Beyzâde Hacı Ali Rızâ Efendiden ders aldı. Hacı AliRızâ Efendi yeti…

Hayatını keşfet →

Dönem, şehir, hoca, talebe, seyahat veya eserde eşleşti

HÂFIZ-I ŞÎRÂZÎ

720–? Şehir kaydı yok

Büyük İslâm şâiri. Adı Şemseddîn Muhammed bin Kemâleddîn’dir. 1320 (H. 720) senesinde Şiraz’ın Şeyyadan mahallesinde doğdu. Küçük yaşta babasını kaybeden Hâfız-ı Şîrâzî, hem ailesinin geçimini te’min etti, hem de ilim tahsil etti. Kur’ân-ı kerîmi ezberledi ve çeşitli kıraatlere göre okumayı öğrendi. Tefsîr ve gramer ilmiyle de meşgul oldu ve bu hususta bâ…

Hayatını keşfet →

Dönem, şehir, hoca, talebe, seyahat veya eserde eşleşti

HAKÎM NİŞÂBÛRÎ

933–1014 Nişâbur

Hadîs, fıkıh ve tefsîr âlimlerinin en büyüklerinden. İsmi Muhammed bin Abdullah bin Hamdeveyh bin Nûaym en-Nişâbûrî et-Tahmânî’dir. Hâkim denmekle meşhûrdur. Künyesi Ebû Abdullah olup, İbn-ül-Beyyi’ diye de tanınır. Hadîs âlimlerinin en üstünlerinden, sika (güvenilir) bir zât idi. Hadîs ilminde hâkim idi. Ya’nî râvîlerinin hâl tercemeleri ile beraber, sekizyüzbinden ziyâde hadîs-i şerîfi ezbere bilirdi. Bu ilimde ve diğer ilimlerde çok kitap yazdı, ilimde, fazilette, Allahü teâlâyı tanımakta ve hafızasının kuvvetliliğinde çok yüksek idi. 321 (m. 933) senesi Rebî’ül-evvel ayının 3. günü Nişâbûr’da doğdu. 405 (m. 1014)’de Safer ayının 8. günü orada vefât etti. Hadîs âlimlerinin reîsi durumunda

Hayatını keşfet →

Dönem, şehir, hoca, talebe, seyahat veya eserde eşleşti

HALVÂÎ (Yûsuf bin el-Hasen)

1330–1400 Şehir kaydı yok

Tefsîr, usûl, hadîs ve Şafiî mezhebi fıkıh âlimi. İsmi, Yûsuf bin el-Hasen bin Mahmûd olup, lakabı İzzüddîn’dir. Halvâî diye bilinir. 730 (m. 1330) yılında doğdu. 802 (m. 1400) yılında Cezîre’de vefât etti.

Hayatını keşfet →

Dönem, şehir, hoca, talebe, seyahat veya eserde eşleşti

HAMÎD-İ BİNGÂLİ

?–1640 Şehir kaydı yok

Evliyânın büyüklerinden. Hindistan’ın Bingâl vilâyetinin Mengelkût kasabasındandır. Kısa zamanda tefsîr, hadîs, fıkıh gibi ilimlerin yanısıra, zamanın fen ilimlerini öğrendi. Dînin emirlerine oldukça dikkat eder, haramlardan sakınır, şüpheli korkusuyla mübahların fazlasını dahî terkederdi. Kanâat ve tevekkül hâli kelimelerle ifâde edilemiyecek derecede idi. Hocası olan İmâm-ı Rabbânî’ye iki sene tam bir teslimiyetle hizmet ederek, icâzet almakla şereflendi. Hocasının emri ile memleketi olan Bingâl’e gitti. Orada zâhirî ilimlerde müderris, kalb ve tasavvuf ilimlerinde yol gösterici oldu. 1050 (m. 1640) senesinde Bingâl’de vefât etti.

Hayatını keşfet →