İslâm Âlimleri

İslâm Âlimleri Ansiklopedisi

İBN-İ NÜBÂTE

686 M – 768 M

Hayatı

On dördüncü yüzyılda yetişmiş olan Arab şâir ve edîblerinden. İsmi, Muhammed bin Muhammed bin Muhammed bin Hasen’dir. Künyesi Ebû Bekr, lakabı Şihâbüddîn veya Cemâlüddîn’dir. Meşhûr âlim Abdurrahîm ibni Nübâte’nin neslinden geldiği için İbn-i Nübâte diye şöhret bulmuştur. Babası Şemsüddîn, büyük bir hadîs âlimiydi. 1287 (H. 686)’da Yukarı Dicle bölgesinde…

Hayatının devamını oku

On dördüncü yüzyılda yetişmiş olan Arab şâir ve edîblerinden. İsmi, Muhammed bin Muhammed bin Muhammed bin Hasen’dir. Künyesi Ebû Bekr, lakabı Şihâbüddîn veya Cemâlüddîn’dir. Meşhûr âlim Abdurrahîm ibni Nübâte’nin neslinden geldiği için İbn-i Nübâte diye şöhret bulmuştur. Babası Şemsüddîn, büyük bir hadîs âlimiydi. 1287 (H. 686)’da Yukarı Dicle bölgesinde bulunan Meyyâfârikîn’de doğdu. 1366 (H. 768)’de Mısır’da vefat etti.

Âlim bir aileden dünyâya gelen İbn-i Nübâte, küçük yaşta ilim tahsîline yönelip, keskin zekâsı ve derin anlayışıyla dikkati çekti. Zamanının âlimlerinden çeşitli ilimleri tahsîl etti. Musul ve Mısır’a giderek İbn-i Dakîk-ul-Iyd gibi zamanının büyük âlimlerinden ders aldı. Daha sonra Şam’a yerleşti. Sık Sık Hama’ya ve Haleb’e giderek, bu böl, geyi idare eden Eyyûbî valisi Melik-ül-Müeyyed Ebü’l-Fidâ’yı ziyaret edip, şiirleriyle iltifatını kazandı. Hattâ valinin yakın adamlarından olduğu için sarayında bir müddet sekreter olarak çalıştı. Bu zaman zarfında rahat bir hayât yaşayan İbn-i Nübâte, bâzı edebî eserler yazdı. Ebü’l-Fidâ’nın vefatından sonra yerine geçen oğlunun da iltifat ve ikramlarına kavuştu. Bu sırada şiire ve edebiyata karşı olan ilgisi azalan İbn-i Nübâte tasavvufa yöneldi. Daha sonra Kudüs’ü ziyarete gelen hıristiyanların kontrolüyle vazifelendirildi ve her sene Şam’a da gelip gitti. 1342 (H. 743)’de Dîvân-ül-İnşâ kâtipliğine getirildi. Memlûklü sultânı En-Nâsır Hasen tarafından Mısır’a davet edilince; 1360 (H. 761)’de Şam’dan Kahıre’ye gitti. Sultan Nasır Hasen’in kâtipliğini yaptı. Bir müddet sultanın maiyyetinde çalıştı. 1361 (H. 762)’de Sultan Nasır Hasen’in öldürülmesiyle himayesiz kalıp, fakirleşti. Ömrünün sonunda sıkıntılı bir hayât sürdü ve 1366 (H. 768)’de Kâhire’de vefat etti.

İbn-i Nübâte, zamanının hâdiselerini nakleden pek çok şiir yazmış ve bu şiirlerinde tevriye san’atına yer vermekle dikkat çekmiştir. Peygamber efendimizi medh eden şiirleri de meşhûrdur. Onun eserlerinden bâzıları:

1-Dîvân; İbn-i Nübâte’nin şiirlerinin toplandığı eseridir. Muhammed Bedreddîn el-Baştâkî tarafından toplanıp kitap hâline getirilmiştir. 2-Şerh’ul-Uyûn fî şerhi risâletibni Zeydûn, 3-Sec-ul-mutevvak; zamanının âlimlerini anlatmıştır. 4-Sûluk-i Düvel-il-Mülûk; emîrlerin, idarecilerin vazifelerini bildiren bir eserdir. Bu eseri altı bölümden meydana gelmiştir. 5-Matlail-fevâid, 6-Taltif-ül-mîzâc fi şi’ri İbn-i Haccâc, 7-Tersili İbn-i Nubâte, 8-Zuhr-ul-Mansûr’dur.

Yaşadığı dönem

2. Hicrî Asır · Hicrî 101–200

Zaman çizelgesi

  1. Doğumu

    686)’da Yukarı Dicle bölgesinde bulunan Meyyâfârikîn’de doğdu

  2. Vefatı

    768)’de Mısır’da vefat etti

Kaynakta geçen diğer tarih bilgileri

  • 686)’da Yukarı Dicle bölgesinde bulunan Meyyâfârikîn’de doğdu
  • 762)’de Sultan Nasır Hasen’in öldürülmesiyle himayesiz kalıp, fakirleşti
  • 768)’de Kâhire’de vefat etti
  • 768)’de Mısır’da vefat etti

Yaşadığı yerler

  • MusulSeyahat durağı
  • KahireSeyahat durağı
  • ŞamSeyahat durağı

Kaynakta geçen diğer yer bilgileri

  • 761)’de Şam’dan Kahıre’ye gitti
  • 768)’de Kâhire’de vefat etti
  • Daha sonra Kudüs’ü ziyarete gelen hıristiyanların kontrolüyle vazifelendirildi ve her sene Şam’a da gelip gitti
  • Daha sonra Şam’a yerleşti
  • Musul ve Mısır’a giderek İbn-i Dakîk-ul-Iyd gibi zamanının büyük âlimlerinden ders aldı

Seyahatleri

  • Biyografide geçen seyahatler

    Kaynak biyografide açıkça belirtilen seyahat, hicret ve yerleşim durakları.

    Musul → Şam → Kahire

Kaynakta geçen diğer seyahat bilgileri

  • 761)’de Şam’dan Kahıre’ye gitti
  • Daha sonra Kudüs’ü ziyarete gelen hıristiyanların kontrolüyle vazifelendirildi ve her sene Şam’a da gelip gitti
  • Daha sonra Şam’a yerleşti
  • Musul ve Mısır’a giderek İbn-i Dakîk-ul-Iyd gibi zamanının büyük âlimlerinden ders aldı.
  • Memlûklü sultânı En-Nâsır Hasen tarafından Mısır’a davet edilince; 1360 (h 761)’de Şam’dan Kahıre’ye gitti.
Seyahat haritasını aç