İslâm Âlimleri Ansiklopedisi
HAMMÂD BİN HİBETULLAH HARRÂNÎ
511 H / 1117 M – 598 H / 1202 M
Hayatı
Hadîs, târih ve Hanbelî mezhebi fıkıh âlimi. Künyesi Ebü’s-Senâ olup ismi, Hammâd bin Hibetullah bin Hammâd bin Fadl bin Fadlî’dir. 511 (m. 1117) yılında Harran’da doğdu. Doğum yerine nisbetle Harrânî denildi. Tüccâr ve Saffar lakabları verildi. 598 (m. 1202) yılında Harran’da vefât etti.
Hayatının devamını oku
Hadîs, târih ve Hanbelî mezhebi fıkıh âlimi. Künyesi Ebü’s-Senâ olup ismi, Hammâd bin Hibetullah bin Hammâd bin Fadl bin Fadlî’dir. 511 (m. 1117) yılında Harran’da doğdu. Doğum yerine nisbetle Harrânî denildi. Tüccâr ve Saffar lakabları verildi. 598 (m. 1202) yılında Harran’da vefât etti.
Küçük yaşta Harran’daki âlimlerin ilminden istifâde edip, temel din bilgilerini ve âlet ilimlerini öğrendi. Daha sonra çeşitli ilim merkezlerine seyahatlerde bulundu. Bağdad’da Ebü’l-Kâsım Semerkandî, Ebû Bekr bin Zagûnî, Sa’îd bin Bennâ; “Herat’ta Mes’ûd bin Muhammed bin Gânim, Abdüsselâm bin Ahmed, Mısır’da İbn-i Rifâa Sa’di, İskenderiyye’de Hâfız Ebû Tâhir Silefî ve daha birçok âlimden hadîs-i şerîf öğrenip ilim tahsil etti. Gittiği yerlerdeki âlimlerin kitaplarını, seyahat ettiği diğer şehirlerde yaydı.
Allahü teâlânın dînine hizmet etmek için öğrendiği hadîs-i şerîfleri ezberledi. Âlimlerin hayatlarını, hadîs-i şerîf rivâyet edenlerin üstünlüklerini öğrendi. Onların güzel ahlâklarını, örnek hayatlarını, ibretli sözlerini kitaplarında yazdı. Vakitlerini, ilim öğrenmek, öğretmek ve ibâdet etmekle geçirirdi. Çok sabırlı ve cömert idi. Güler yüzü, tatlı dili ile insanlara emr-i ma’rûf yapar, doğru yolu gösterirdi. Allahü teâlânın dînine hizmet etmenin ehemmiyetinden sık sık bahseder, Allahü teâlânın emir ve yasaklarını bilmeyenlere öğretmeyenlerin mes’ûliyetten kurtulamayacaklarını anlatırdı.
Pekçok talebe yetiştirdi. Yetiştirmiş olduğu âlimler, kendisinden aldıkları ilmi insanlara yaydılar. Muvaffakuddîn, Abdülkâdir Revhâvî, Hâfız Ziya, İbn-i Abdiddâim, Necîb Harrânî, Sehâvî Mukrî ve daha birçok âlim ondan ilim, öğrenenler arasındaydı.
Güzel şiirler ve kıymetli kitaplar yazan Ebü’s-Senâ Hammâd bin Hibetullah, kendi memleketinin âlimleri ve târihi hakkında “Târih-i Harran” adlı bir eser yazdı. Bu kitabının birinci cildini yalnız, “Ahmed” ismindeki zâtlara ayırdı. Diğer eserlerinin isimleri bilinmemektedir.
¾¾¾¾¾¾¾¾¾¾¾¾¾¾¾¾¾¾¾¾¾¾¾
1) Tabakât-ı Hanâbile (zeyli) cild-1, sh. 434
2) Şezerât-üz-zeheb cild-4, sh. 335
3) Mu’cem-ül-müellifîn cild-4, sh. 73
Yaşadığı dönem
6. Hicrî Asır · Hicrî 501–600
Zaman çizelgesi
- Doğumu
511 (m 1117) yılında Harran’da doğdu.
- Bağdat: İlim tahsili
Bağdad’da Ebü’l-Kâsım Semerkandî, Ebû Bekr bin Zagûnî, Sa’îd bin Bennâ; “Herat’ta Mes’ûd bin Muhammed bin Gânim, Abdüsselâm bin Ahmed, Mısır’da İbn-i Rifâa Sa’di, İskenderiyye’de Hâfız Ebû Tâhir Silefî ve daha birçok âlimden hadîs-i şerîf öğrenip ilim tahsil etti.
- Herat: İlim tahsili
Bağdad’da Ebü’l-Kâsım Semerkandî, Ebû Bekr bin Zagûnî, Sa’îd bin Bennâ; “Herat’ta Mes’ûd bin Muhammed bin Gânim, Abdüsselâm bin Ahmed, Mısır’da İbn-i Rifâa Sa’di, İskenderiyye’de Hâfız Ebû Tâhir Silefî ve daha birçok âlimden hadîs-i şerîf öğrenip ilim tahsil etti.
- Vefatı
598 (m 1202) yılında Harran’da vefât etti..
Kaynakta geçen diğer tarih bilgileri
- 511 (m 1117) yılında Harran’da doğdu.
- 598 (m 1202) yılında Harran’da vefât etti..
Yaşadığı yerler
- BağdatBağdat: İlim tahsili · Seyahat durağı
- HeratHerat: İlim tahsili · Seyahat durağı
Kaynakta geçen diğer yer bilgileri
- 511 (m 1117) yılında Harran’da doğdu.
- 598 (m 1202) yılında Harran’da vefât etti..
Seyahatleri
- Biyografide geçen seyahatler
Kaynak biyografide açıkça belirtilen seyahat, hicret ve ikamet durakları. Sıra, metindeki geçiş sırasına göre yaklaşıktır.
Bağdat → Herat
Kaynakta geçen diğer seyahat bilgileri
- Bağdad’da Ebü’l-Kâsım Semerkandî, Ebû Bekr bin Zagûnî, Sa’îd bin Bennâ; “Herat’ta Mes’ûd bin Muhammed bin Gânim, Abdüsselâm bin Ahmed, Mısır’da İbn-i Rifâa Sa’di, İskenderiyye’de Hâfız Ebû Tâhir Silefî ve daha birçok âlimden hadîs-i şerîf öğrenip ilim tahsil etti.