AHMED GAZZÎ

Hadîs âlimi. Kudüs’e bağlı Gazze kasabasında 1054 (m. 1644) senesinde doğdu. 1150 (m. 1737) senesinde Bursa’da yaptırmış olduğu dergâhında vefât etti. Kabri dergâhın içindedir. A’sâları, sandukasının yanında muhafaza olunmaktadır.

Ahmed Gazzî çok küçük yaşta zâhirî ilimleri tahsil etti. Onsekiz yaşında iken hadîs âlimi oldu. Kâhire’deki Câmi-ül-Ezher’de, Şeyh Ahmed Beşîş’den yedi sene din ilimlerini okudu. Daha sonra ders vermeğe başladı. Şeyh Ahmed Beşîş’in işâreti ile, 1087 (m. 1676) senesinde Bursa’ya gitti. Ulu Câmi’de ders vermeye başladı. Bir süre sonra Molla Fenârî Medresesi müderrisliğine ta’yin edildi. Hadîs âlimlerinin reîsi oldu. 1094 (m. 1683) senesinde hacca giderken, yolda ba’zı ma’nevî sırlara kavuştu. 1103 (m. 1691) senesinde Niyâzî Mısrî’ye müracaat ederek, ona talebe oldu. Bir sene sonra Niyâzî Mısrî hazretlerinden hilâfet aldı. Kabri Bursa’da olan büyük velî Üftâde hazretleri ve hocasının ma’nevî işâretleri ile, 1114 (m. 1702) senesinde Bursa’da güzel bir dergâh yaptırdı.

Ahmed Gazzî, gerek Bursa Ulu Câmii’nde, gerekse Câmi-ül-Ezher’de beş defa Kur’ân-ı kerîmi, tefsîri ile hatmetti. Zâhirî ve bâtınî ilimlerde çok yüksek derecelere kavuştu. Ahmed Gazzî, yaptırmış olduğu dergâhında, kırk seneye yakın bir süre inzivâî bir hayat yaşadı. Hiç dışarı çıkmadı. Çok kerâmetleri görüldü. Kerâmât-ı Gazziyye diye büyük bir eser yazılmıştır.

1120 (m. 1708) senesinde İran seferi fetihlerinden, Ahmed Gazzî’ye kırk kese akçe gazâ malı geldi. Fakat o bunları kabûl etmeyip, bunların hepsini Ulu Câmi’nin ta’mirine sarfetti.

Ahmed Gazzî’nin bir tefsîri, Mizâh-ül-akâid’i ve Ta’likât-ı Gazziye adlı eserleri vardır. Bu eserler matbû değildir. Kıblenümâ-yı Kâ’bet-il-uşşak isimli bir eserinin de olduğu söylenir.